حرم مطهر - صفحه 16

از روزی که امیرعلی‌شیر نوایی در دوره تیموریان دستور داد میهمان سرای حضرتی با نام «غلورخانه» حرم‌مطهر را احداث کنند تا امروز غذادادن به زائران تعطیل نشده است.
نوروز طبق اسناد از پانصد سال قبل تا همین امروز در حرم‌مطهر مهم بوده و بزرگ داشته می‌شده است. این سنت سال‌به‌سال در این مکان مقدس پررنگ شده و امروز شاهد اتفاقات مبارک در این بارگاه منور هستیم.
کلاس قرآن علی امیری‌دلوئی، استاد قرآنی که بار‌ها صوت او را در حرم مطهر و از شبکه‌های مختلف رادیو و تلویزیون شنیده‌ایم، نزدیک بیست‌سال است که در مسجد محل زندگی‌اش پابرجاست.
زهرا شفاهی تعریف می‌کند: در همان لحظاتی که پرچم در دوره قرآن می‌چرخید، یکی از خدام دست به جیب برد و برگه‌های افطاری را بین حاضران توزیع کرد. هنگامی‌که به من و دخترم رسید، لبخندی زد و یکی از کارت‌های غذا را روی پتوی دخترم بهاره گذاشت.
در مرکز اسناد و مطبوعات آستان‌قدس‌رضوی، سندی مربوط به دوره ناصرالدین‌شاه قاجار نگهداری می‌شود که لول شده است. این سند نوشته‌هایی از ۱۶۷ سال قبل به یادگار دارد که طول آن به ۶۸ متر می‌رسد.
طرح «خانه بازگشت» با تسهیل در ساخت‌وساز پلاک‌های کوچک، ارائه تسهیلات بیشتر و... به‌دنبال برگرداندن مردم به منطقه ثامن است اما هنوز نمی‌توان درباره موفقیت و شکست آن حرفی زد و باید منتظر ماند.
برابر اسناد برجای‌مانده، میزان طلا و نقره اهدایی به حرم مطهر رضوی در گذشته آن‌چنان زیاد بوده که سبب ایجاد پیشه زرگری و زرگرخانه در آستان‌قدس‌رضوی شده است.
رمضانعلی احمدی، پیشاپیش کاروان هشتادنفری روستای سالاریه نیشابور است و می‌گوید: ۸ سال پیش ما سه نفر بودیم که در روز شهادت امام رضا (ع) پیاده به مشهد آمدیم. برکت امام است که سه را هشتاد کرد.
اگرچه به یقین نمی‌توان نخستین زائر پیاده حرم رضوی را مشخص کرد، متون تاریخی، شاه‌عباس صفوی را نخستین زائر بارگاه منور این حضرت در چهار قرن پیش معرفی می‌کنند.
علی جوریان به‌دلیل سکونت ۲۵ ساله در مشهد و هم‌جواری با امام‌رضا (ع) علاقه خاصی به آن حضرت دارد و شعر‌های زیادی در مدح و منقبت این امام عزیز سروده که در یک کتاب جداگانه جمع‌آوری شده است.
قدیمی‌ترین گفته درباره نقاره خانه حرم در کتاب «مهمان نامه بخارا» مربوط به قرن دهم هجری است، اما قبل از صفویه مستنداتی که نشان دهد کی و به چه دلیل نقاره خانه ساخته و نقاره نوازی آغاز شده است، نداریم.
این گزارش درباره آرمینیوس وامبری، نخستین جهانگرد غیرمسلمانی است که ۱۷۲ سال پیش توانست با لباس مبدل وارد حرم مطهر رضوی شود.
از ۲۳ مرکز دیالیز سطح شهر مشهد، ۴۳ نفر به‌صورت کاملا تصادفی انتخاب شده‌اند. البته افرادی از هر مرکز انتخاب شده‌اند که حالشان درمقایسه با دیگران بهتر بوده و پرستار‌ها تشخیص داده‌اند که تحمل این سفر ۵ روزه را دارند.
نخستین‌بار تشکیلات شربت‌خانه در دوره صفویه و ایام فرمانروایی شاه‌عباس اول راه‌اندازی و در سال ۱۳۰۸ خورشیدی، برچیده و مسئولیت‌های آن به دیگر بخش‌های تشکیلاتی آستان‌قدس محول شد.
رواق «دارالشکر» به پاس زحمات مرحوم مهندس شکرالله خوشدست در امر بازسازی حرم مطهر امام‌رضا (ع) این‌گونه نامیده شد.
کتیبه‌های طلایی که سال ۱۳۱۱ از نخستین ضریح چوبی حرم امام‌هشتم (ع) جدا شد، در گوشه‌ای از تاریخ گم شده بود، تا اینکه ۱۳ سال بعد با پیگیری جراید، ختم به خیر شد.
علی‌رضا قویدل، یکی از فروشندگان قدیمی کالای خواب منطقه ثامن می‌گوید: کاسب‌شدن سه رکن اصلی دارد؛ رکن اول تجربه و خبرگی در فروش است، رکن دوم اعتبار و خوش‌حسابی در بازار است و رکن سوم هم داشتن سرمایه است.
«حسین اسلام فر» بیش از دو دهه می‌شود لباس خادمی به تن دارد. او از دوستان نزدیک شهید شوشتری، شهید بابا رستمی، شهید نارنجی و هم رزم شهید کاوه بوده است.
بهلول گنابادی در خاطراتش نوشته است: فرار نواب احتشام راه را برای سرباز‌ها باز کرد و داخل ایوان مقصوره شدند و به نزدیک منبر رسیدند. بنده یقین کردم که ماندن در مسجد تا طلوع آفتاب برایم ممکن نیست. فورا از منبر پایین آمدم و به اطرافیان خود گفتم: «این سگ‌ها را از مسجد بیرون کنید.»
هنر قالی‌بافی با همه فرازوفرود‌هایی که دید، تا دوره حکومت تیموریان بر خراسان، دوام پیدا کرد و در عصر شاهرخ تیموری، باتوجه‌به تقویت هنر و ارج نهادن به هنرمندان، رونق فراوان یافت.