خیریه انصارالهادی (ع) حامی بیماران نیازمندند

آن‌هایی که کمر همت بستند تا سفره نیازمندی بی‌نان نماند، تصورش را هم نمی‌کردند روزی مجموعه‌ای تأسیس شود که با برنامه‌های ویژه‌اش مورد توجه بانیان خیر و نیکوکاران شود و بیش از ۴ هزار و ۵۰۰ نفر بر سر سفره‌ای بنشینند که به نام علی‌بن‌محمدالهادی (ع) مزین شده واقع است.

اینکه حامی بیماران نیازمند باشند و برای بانوان بد‌سرپرست و بی‌سرپرست کاری انجام دهند، کارستان. این اتفاق افتاد و حدود ۵۰ سال هم از عمرش می‌گذرد.  از بانیان و بنیان‌گذاران خیریه انصارالهادی (ع) می‌گوییم.

خیلی‌هایشان مثل حاج آقا مؤمن، فرهنگی، اخوی‌زاده، رحمانی، علی عادلیان، سلطانی و ... که از تجار و سرشناس مشهد بودند، در میان ما نیستند، اما نام و یاد آدم‌های خوب فراموش نمی‌شود؛ می‌ماند و می‌ماند. هفته نیکوکاری بهانه‌ای شد تا همراه متولیان این مجموعه باشیم و ساعتی پای صحبت‌های کسانی بنشینیم که در هر لباس و سمتی خود را خادمان خانه امام‌هادی (ع) می‌دانند.

این اتفاق همراه شد با افتتاح بخش درمانی مجموعه که افتخار چشمگیری در روند فعالیت‌های تشکیلات مردم‌نهاد است. اینکه چگونه این تشکل مردم‌نهاد پا گرفت، پرسشی است که مدیر مجموعه به آن پاسخ می‌دهد.

وقف خدمت محرومان

 سیدمحسن صابری و حاجیه خانم تورچی، زوجی هستند که همراهی آن‌ها با هم باعث شده تا کار‌ها بهتر بچرخد. در اصل حاج‌محسن مدیریت خیریه انصارالهادی را عهده‌دار است؛ یکی از بازاریان به‌نام و قدیمی ۱۷ شهریور.

تأسیس مجموعه هم به سال‌های ۵۲-۵۱ بازمی‌گردد که به کمک چند خیر ازجمله رضا عادلیان، نعیمی، میخچی، علم‌خواه، موسوی و... راه‌اندازی شد و بعد از پیروز انقلاب با سرمایه اولیه ۲۰ هزار تومان به ثبت رسید.

متولیان برای نام‌گذاری مجموعه خیلی مردد نماندند و تصمیم گرفتند به دلیل غربت امام‌هادی (ع)، مجموعه به نام آن حضرت باشد. اوایل حجم کار‌ها تا این اندازه گسترده نبود. بیشتر فعالیت‌ها در طبقه دوم و اتاق کوچک مسجدی در سی‌متری طلاب انجام می‌شد.

نیاز‌های مردم سمت و سوی فعالیت‌ها را مشخص می‌کرد. مثلا مرحوم عبدالرحیم رحمانی یکی از خیرین، ماه مبارک رمضان در بازرسی و سرکشی از منازل افراد نیازمند، متوجه شد که بعضی از آن‌ها حتی نان ندارند.

از همین‌رو تصمیم گرفت تا خانواده‌اش غذای گرم درست کنند و او برای نیازمندان ببرد. قدمی که نتیجه‌اش توزیع ۴ وعده غذای گرم در طول ماه برای بیش از ۵ هزار نیازمند شد. حالا مددجویان علاوه بر خدمات مختلف، از غذای گرم نیز بهره‌مند می‌شوند که در هفته یک نوبت و در ایام و مناسبت‌های خاص به صورت فوق‌العاده در مؤسسه طبخ و توزیع می‌شود.

ایرانی و غیر‌ایرانی سر یک سفره

الان ۴ هزار و ۵۰۰ مددجو که شامل یک‌هزار و ۵۰۰ خانوار می‌شوند، زیر پوشش مؤسسه‌اند. معمولا آن‌ها از سازمان‌ها و ارگان‌های مختلف معرفی می‌شوند. روال به این شکل است که بعد از پرکردن فرم‌های مخصوص، تحقیقات آغاز می‌شود و بلافاصله بعد از تأیید شدن، حمایت می‌شوند.

همه جزو یک خانواده هستند که بینشان، من و تویی وجود ندارد و هرکس به هر اندازه که در توانش باشد، کار انجام می‌دهد.  البته غیر از مددجوها، هر روز مراجعه‌کنندگان زیادی هستند که برای هزینه‌های درمانی و یا موارد مشابه به مجموعه مراجعه می‌کنند.

به‌طور کل هدف، خدمت است و هرکاری که از دست خیران ساخته‌باشد و در توانشان باشد، دریغ نخواهند کرد. انسانیت حکم می‌کند حتی بیمار مهاجری را که با سرطان دست‌وپنجه نرم می‌کند و توان تأمین هزینه شیمی‌درمانی خود را ندارد، زیر پوشش قرار دهند؛ حتی به اندازه دادن یک بسته غذایی یا غذای گرم.
 

مادر معنوی خیریه

بازوی راست حاج‌آقا صابری، همسرش است که در تمام سال‌ها مثل دوست و همراه کنارش بوده است. حاجیه‌خانم تورچی را مادر معنوی خیریه صدا می‌زنند. تحصیلات حوزوی دارد و بیشتر فعالیت‌هایش متمرکز در بخش فرهنگی و پاسخ به سؤالات شرعی است.

برای او هم مانند همسرش فرقی نمی‌کند که خدمتگزار کدام بخش این مجموعه باشد. می‌گوید: ۹۹ درصد مددجویان ما بانوان و زنان سرپرست خانوار هستند. ما همه اعضای یک خانواده‌ایم و با هم دوست هستیم و در برنامه‌ها و اردو‌های مناسبتی همراهشان هستیم.

درباره سبک زندگی دینی و شیوه‌های بهتر زندگی کردن، حرف می‌زنیم و درد دل‌هایشان را گوش می‌کنیم. بیرون از مجموعه خیلی‌ها داوطلب خدمت می‌شوند؛ ازجمله پزشکان که یک روز کاری شان را به آن‌ها اختصاص می‌دهند.

مداح خانه امام هادی (ع) شدم

هرکس به بهانه‌ای قدم به این مجموعه گذاشته است. ۳۱ سال از آن زمان می‌گذرد که اسدی برای درآوردن ترکش‌های یادگار جبهه از شمال راهی مشهد شده بود. حالش که بهتر شد، دوشنبه و پنجشنبه را به حضور در مراسم هم‌رزمانش اختصاص داد و، چون صدای خوشی داشت، گاه در رثای شهدا مداحی می‌کرد.

همین موضوع هم پاگیر خاک مشهدش کرد. مداحی اهل بیت علیهم‌السلام موجب آشنایی‌اش با حاج‌محسن شد که آن زمان یکی از برگزارکنندگان مراسم مذهبی در سرا‌های ۱۷ شهریور بوده است و بعد هم خواسته و ناخواسته به خیریه‌ای وصل شد که به نام امام هادی (ع) مزین شده است.

«همه‌چیز دست به دست هم داد تا مداح خانه امام هادی (ع) باشم. فرقی نمی‌کند مراسم عزاداری باشد یا مداحی و مولودی‌خوانی؛ همه را با دل و جان قبول می‌کنم. همین که امام هادی (ع) و امام رضا (ع) خادمی خانه و شهر و دیارشان را نصیبم کرده‌اند، تا عمر دارم، شکرگزار هستم».  

۲ برنامه ویژه

صابری رشته کلام را به دست می‌گیرد تا توضیحات کلی درباره برنامه‌های حاشیه‌ای مجموعه بدهد: «در کنار همه فعالیت‌ها، خیریه ۲ برنامه ویژه دارد که مددجویان زیر پوشش در آن شرکت می‌کنند؛ یکی ظهر شهادت امام هادی (ع) که با مداحی و روضه‌خوانی همراه است و دوم، ظهر میلاد حضرت که مولودی‌خوانی برپاست و همراهش بخش‌های ویژه مسابقه کتاب‌خوانی و قرعه‌کشی برگزار می‌شود. البته این مراسم از جمله مراسمی است که همه محبین اهل‌بیت (ع) می‌توانند در آن حضور داشته باشند.

سفر زیارتی قم از جمله جوایزی است که برای این بخش در نظر گرفته شده است. خاطرم هست سال قبل خانمی از اهل تسنن برنده شده بود که ۳ فرزند داشت و اصرار داشت همراهش باشند، اما اتوبوس فقط یک جای خالی داشت.

این را چندبار گفتیم، اما انگار او از رفتن به این سفر خیلی مطمئن بود و می‌گفت شک ندارم من و فرزندانم به زیارت حضرت معصومه (س) می‌رویم. روز حرکت شد و دیدم او با ۳ فرزندش آمده است. وقتی همه مسافر‌ها سوار شدند، ۳ صندلی خالی مانده بود.

متعجب از راننده پرسیدم مگر نگفتید اتوبوس ۴۴ صندلی دارد؟ این که ۴۶ تایی‌ست! راننده گفت اتوبوس را تازه تحویل ما داده‌اند و گفته‌اند سفر اول را به مسافران قم اختصاص بدهیم. خانم در مسیر سفر تعریف می‌کرد وقتی شنیدم بچه‌ها را نمی‌توانم ببرم، به حرم امام‌رضا (ع) رفتم و از ایشان خواستم واسطه شوند تا به زیارت خواهرشان بروم. شک نداشتم امام مهربان دست رد به سینه‌ام نمی‌زند.

بانوان در اردو‌های یک‌روزه

صحبت‌های سید‌محسن درباره برنامه‌های جانبی ادامه دارد: «بیشتر بانوان حمایت‌شده، زنان سرپرست خانواری هستند که زخم روزگار خورده‌اند و سفر و اردو‌های یک‌روزه به‌منظور پویایی و نشاط آن‌ها در نظر گرفته شده است. برخی از خیران که در ییلاقات اطراف مشهد باغ دارند، آن را در اختیار ما قرار می‌دهند. سعی می‌کنیم هر از گاهی برایشان در زشک، ابرده و طرقبه دورهمی‌های دوستانه برگزار کنیم».

روی پای خودمان ایستاده‌ایم

مجموعه دارای آشپزخانه وسیع و مجهزی است که درآمد حاصل از آن، صرف امور نیازمندان می‌شود. سیدمحسن که امروز سکان هدایت خیریه در دستان اوست، ادامه می‌دهد: «از خوش‌فکری‌های خیرین و بانیان اولیه راه‌اندازی این خیریه، این بوده که از همان آغاز ساخت بنای امروزی در فکر راه‌اندازی آشپزخانه‌ای بوده‌اند تا برای طبخ غذای مددجویان که روزبه‌روز بر تعداد آن‌ها افزوده می‌شود، در معذوریت نباشند.»

او خیلی دوست دارد از آنانی بگوید که گام‌های بلندی در این راه و ماندگاری نام خیریه برداشته‌اند: «حاج علی عادلیان کار‌های نیک زیادی انجام داده است و بیش از ۱۰ مرکز کمک به نیازمندان را تأسیس کرده و کار را به اهلش سپرده و به سراغ مجموعه دیگری رفته‌است.

حاج‌آقای دیانی، رئیس حوزه علمیه امام محمد‌باقر (ع) نقش زیادی در پاگرفتن مؤسسه داشته است.» نام‌ها زیادند و سید هراس این را دارد که برخی‌ها از قلم بیفتند. نام حاج‌آقای فرهنگی را دوباره تکرار می‌کند و می‌گوید: «او با ارائه طرح و ایده‌های خوب و حمایت‌های مالی سبب شد تا به‌عنوان عضو هیئت‌مدیره انتخاب شود.

همچنین حاج‌آقا ناشر کتاب هم بود و کمک‌های زیادی به مجموعه داشت. همین اندازه قابل ذکر است که در زمان تصدی او، ۲۲ باب منزل ویلایی با هزینه شخصی برای نیازمندان در محدوده جاده سیمان ساخته شد؛ خانه‌هایی که در اختیار نیازمندان قرار گرفت. ۲ واحد دیگر هم در راستای همین املاک توسط خود خیریه ساخته شد».

مجموعه در راستای خانه‌دارکردن نیازمندان قدم‌های بزرگی برداشته است. در این راه خیلی‌ها مؤسسه را یاری کردند؛ دکتر محمدی، مهندس روحانی‌نژاد، حاج‌عباس بنی‌خلیل و خیلی‌های دیگر که از مال گذشتند تا خانه آخرتشان را آباد کنند: «در فاز دوم طرح خانه‌دارکردن افراد زیرپوشش، کلنگ ساخت ۴ بلوک برای ۴۸ واحد آپارتمانی زده شد. هر بلوک ۹۰۰ مترمربع مساحت دارد. بلوک یک با ۱۲ واحد آپارتمانی به بهره‌برداری رسیده است».

افتتاحیه بخش درمانی

یکی از اتفاقات شیرین سال ۹۷، افتتاح بخش درمانی خیریه است؛ هرچند پزشکی از همان ابتدا بخشی از خدمات خیریه به شمار رفته و برنامه‌های درمانی به سبب همکاری پزشکان با مرکز برقرار بوده است و حتی مجموعه تعاملاتی با چند داروخانه، آزمایشگاه و... داشته که مددجویان به صورت رایگان یا نیم‌بها از خدمات آن‌ها بهره‌مند می‌شدند، اما افتتاح بخش درمانی هم‌زمان با میلاد دخت نبی‌اکرم (ص) رقم خورد و البته باز هم پای نیکوکاران در میان است.

یکی از خیرین مبلغی را برای کار‌های درمانی در نظر گرفته است. این بخش با مشارکت شورای مشارکت‌های زنان مجمع خیرین سلامت استان خراسان افتتاح شد. آرزو حیدریان، رئیس شورای مشارکت‌های زنان که به همراه همسرش در این مراسم حضور دارد، قبل از شروع هر صحبتی درباره فعالیت‌های انجمن توضیح می‌دهد: «فعالیت‌ها در ۴ حوزه تعریف می‌شود که یکی از بخش‌ها سلامت است. تعامل و همکاری با این انجمن می‌تواند زمینه‌ای برای بهره‌مندی زنان زیرپوشش از برنامه‌های آموزشی باشد».

حیدریان با اشاره به فعالیت ده‌ساله NGO  می‌گوید: «این NGO  از ۳ سال قبل در حوزه بانوان به شکل ویژه‌تر کار خود را ادامه داده است؛ در حالی که آموزش، پژوهش و طرح پیشگیری از بیماری‌ها و سلامت روان از جمله فعالیت‌های آن در حوزه زنان است که با مشارکت خیریه‌ها در سطح استان انجام می‌شود».

وی ادامه می‌دهد: «از آنجا که پدر همسرم، حاج محمود کلاهان که از خیرین بوده‌اند و همسرم هم در برنامه‌های خیرخواهانه مشارکت دارد، تا حدودی با برنامه‌های مرکز آشنا بودم. تصمیم گرفتیم در کنار برنامه‌های ویژه خیریه، تست قند‌خون دیابت و غربالگری را داشته باشیم. البته در کنارش، آموزش بهداشت فردی، آگاهی‌بخشی درباره بیماری‌های خاص زنان و راه‌های تشخیص آن را هم داریم».




* این گزارش یکشنبه ۱۲ اسفند سال ۱۳۹۷ در شماره ۳۳۱ شهرآرامحله منطقه ۴ چاپ شده است.