تیم بازیکنساز فوتبال مشهد
تیم فوتبال شهید محدث یکی از قدیمیترین تیمهای فوتبال مشهد است که هنوز پابرجاست. این تیم که در ابتدا به نام تیم برق شناخته میشد بعد از شهادت شهید محدث، یکی از اعضای تأثیرگذار در شکلگیری تیم برق، نامش به تیم فوتبال شهید محدث تغییر کرد. تیم فوتبال شهید محدث در طول چهل سال گذشته نقش تأثیرگذاری در پرورش استعدادهای ورزشی مشهد داشته است.
با جمعی از بازیکنان سابق و پیشکسوتان تیم فوتبال شهیدمحدث درباره خاطراتشان از شهید محدث و وضعیت دیروز و امروز فوتبال مشهد و استان گفتگو کردیم. مانند همه تیمهای دیگر از نبود زمین ورزشی برای تمرین گله داشتند و مناطق کمبرخوردار مشهد را سرشار از استعدادهای فوتبالی معرفی کردند.
حسن دانا، پیشکسوت تیم:
محور ماندگاری این تیم، نام شهیدمحدث و آلوده نشدن به مسائل مادی است
حسن دانا متولد۱۳۳۹ سرمربی سابق و از پیشکسوتان تیم فوتبال شهید محدث است که درباره خود میگوید: متولد کویطلاب هستم؛ مکانی که بحق مرکز شهدای جنگ تحمیلی و قطب فوتبال مشهد بوده است.
او درباره سابقه فوتبالیاش بیان میکند: از وقتی یادم میآید، اهل فوتبال بودهام. از کوچهپسکوچهها و بعدش زمینهای خاکی فوتبال را شروع کردم و ادامه دادم. اولین بازیهایم را برای تیم برق در سال ۵۶ انجام دادم.
این تیم متشکل از جوانانی بود که در محدوده چهارراهبرق زندگی میکردند و به همین علت نام آن برق بود. برقش همه تیمهای دیگر را میگرفت (میخندد)؛ البته تیمهای باریشه دیگری مثل اشکان هم بودند که متأسفانه به مرور زمان از بین رفتند.
دانا درباره شهید محدث توضیح میدهد: پدر شهید محدث از سالهای دور امامجماعت مسجد سبزواری بودند و الآن هم در این کسوت هستند.
شهید محدث هم مانند دیگر دوستان در دوران پیش از انقلاب در تظاهرات و اعتراضهای خیابانی شرکت میکرد و در اوایل انقلاب در برنامه نگهبانی شبانه در محلات طلاب همکاری میکرد.
یادم میآید آقای تبریزی خانهاش را که مشرف به خیابان بود، در اختیار ما گذاشته بود و شده بود مرکز دیدهبانی.
پیشکسوت تیم شهید محدث میافزاید: احمد محدث و احمد قربانی که ایشان هم در جنگ شهید شد، سال۵۹ با هم به جبهه اعزام شدند. این بزرگواران هر دو در تیم فوتبال برق بازی میکردند. احمد محدث در همان ماههای اول جنگ یعنی بهمن ۵۹ به درجه رفیع شهادت رسید.
پس از شهادت ایشان دوستان بهدلیل علاقهای که به دوست قدیمی و همبازی و هممحلهای عزیزشان داشتند، نام تیم را از برق به شهید محدث تغییر دادند و هنوز که هنوز است و نزدیک به ۴۰ سال از آن زمان میگذرد، تیم با همین نام پابرجاست و در مسابقات مشهد شرکت میکند.

تنها خاطرهای که پس از سالها از شهید محدث همواره در خاطر دارم و بهروشنی روز به یاد میآورم، خندان بودن اوست. محدث را نمیدیدی مگر اینکه چهرهای بشاش داشت. او در همه پستهای تیم، بازی میکرد. آدابدانی او از دیگر مشخصاتش بود.
سرمربی سابق تیم شهید محدث درباره دیگر شهدا و ایثارگران این تیم نیز میگوید: از دیگر شهدا و ایثارگران تیم محدث میتوانم به شهید قربانی اشاره کنم. ایشان هممحلی ما بودند و منزلشان در خیابان مفتح ۲ بود.
برادران مولایی هم از رزمندگانی بودند که در تیم شهید محدث بازی میکردند و بهجرئت میتوان گفت همه سالهای دفاع مقدس را بیچشمداشت مادی در جبهههای حق علیه باطل حضور داشتند.
شهید محمد تبادکانی هم که در ابتدا جاویدالاثر بودند و دو سال قبل بقایای بدنشان پیدا شد، هم جزو اعضای تیم فوتبال شهید محدث بودند. تیم شهیدمحدث فقط تیم فوتبال نبود.
هم تیم فوتبال بود و هم جلسه قرائت قرآن داشت و هم مرکزی برای رشد استعدادهای معنوی و اعزام جوانان به جبهههای جنگ تحمیلی محسوب میشد.
او میافزاید: این تیم پیشینه بلندبالایی دارد. من امروز جزو پیشکسوتان تیم هستم. دکتر زارع، حیدر حیدری و محمد سیدی را از نسل قبل خودمان به یاد دارم.
راستش من از زمان تأسیس تیم بیخبرم، اما از سال ۵۰ که در کنار تیم، نوجوانی دوازدهساله بودم و به تماشای مسابقاتشان میرفتم، این تیم بوده است و البته تاریخچه آن به قبل از این سال برمیگردد.
درباره امروز این تیم باید بگویم نسلی که هماکنون در تیم شهیدمحدث بازی میکنند، برخی، فرزندان پدرانی هستند که همبازی شهدا و ایثارگران هشت سال دفاع مقدس بودند. ما هم سعی کردهایم روحیه معنوی را در تیم همانند آن سالها زنده نگه داریم.
پیشکسوت تیم شهید محدث اعتقاد چندانی به داشتن اسپانسر ندارد و میگوید: در هر کاری اگر عشق باشد، ماندگار خواهد شد. محور ماندگاری این تیم نام شهید محدث و آلوده نشدن به مسائل مادی فوتبال است.
سرمربی تیم از کودکی در تیم بازی کرده است و حالا مربی است و همه پیشکسوتان تیم، الآن پشت تیم و مدافع آن هستند. مهمترین اصل در کار ما بیتوجهی به مسائل مالی بوده است و اصولا هیچوقت اسپانسر مادی نداشتهایم.
هیچوقت در این تیم قرارداد مالی با هیچ بازیکنی نداشتهایم. فرهنگ این تیم اینگونه بوده است که مسابقات را در سال ۶۷ ناگهان رها کردیم و به دستور امامخمینی (ره) باتوجهبه شرایط خاص جنگ بیشتر اعضا به جبهه رفتند.
دانا ضمن انتقاد از روال فعلی رایج در میان نسل نوجوان و جوان میافزاید: ما الآن در سطح دستهیک مشهد در بخش بزرگسالان بازی میکنیم. متأسفانه تلگرام و اینترنت باعث شده است حتی در منطقه فوتبالخیزی مثل طلاب، نسبتبه گذشته نوجوانان و جوانان کمتر به فوتبال روی بیاورند.
کمبود امکانات هم برای تیم شهید محدث مزید بر علت شده است. الآن نصف زمین چمن را موکت پهن کردهاند و میگویند برای یک ساعت تمرین تیم باید ۵۰ هزار تومان بپردازیم!

در گذشته زمینهای خاکی بیشماری که در مشهد بود و بههمت مرحوم بلورکاشانی راهاندازی شده بود، تأثیر خوبی در فوتبال شهر داشت. اگر زمانی فوتبال این شهر و استان میتوانست رقیب تیمهای درجهیک پایتخت باشد، جز همان تلاش نسل گذشته و توانمندی علمی و مربیگری فوقالعاده آقایان زردکانلو و غیاثی و شجیع، عامل تاثیرگذار دیگری وجود نداشت.
وی با بیان نام تعدادی از زمینهای خاکی فوتبال که در دهههای اول انقلاب مورد استفاده تیمهای فوتبال محلات بود، ادامه میدهد: زمینهای خاکی بههمت مرحوم کاشانی به تملک اداره تربیتبدنی درآمد و بهصورت رایگان از آنها استفاده میشد.
من با همکاری اتحادیه آهنفروشان، آهن سالن زمین قدس را تهیه کردم، اما چند روز بعد که تیم ما در همین زمین تمرین دارد، باید اول فلان مقدار بهحساب بریزیم تا بتوانیم ساعتی در آن تمرین کنیم.
بچههای شهید محدث در جایی که امروز سالن قدس است، بازی میکردند. آنها بهنحوی زمین را از خود کردند و بعد با دوندگیهای زیاد در اداره زمین شهری و با همکاری آقایان علی بازرگان و اصغر کریمی، آنجا زمین خاکی فوتبال شد، ولی الآن همهچیز پولی شده است.
او درباره تفاوت نسلی که در زمینهای خاکی بازی میکردند با نسل امروز فوتبال نیز میگوید: نسلی که در زمینهای خاکی بازی میکردند، برایشان جز فوتبال چیزی معنا نداشت.
بارها دیده بودیم که بازیکنی بدون کفش ورزشی به زمین میرفت و بازی میکرد، اما امروز باید برایش زمین چمن و آموزشهای علمی وجود داشته باشد. همهچیز بهتر شده است، اما دیگر «عِرق قدیمی» و تعصبی که بازیکنان به تیمهایشان داشتند، وجود ندارد.
فکر میکنید خداداد عزیزی از کجا آمده است؟ اگر خداداد به مرحله بالای فوتبال رسید، دلیلش این بود که پایه کار و آموزشش در همین زمینهای خاکی گذاشته شد. مطمئن باشید اگر خداداد از نسل امروز بود، دیگر خداداد عزیزی به معنای آن قهرمان بلندمرتبه را نداشتیم.
دانا در بخش پایانی سخنانش میگوید: به مسئولان توصیه میکنم که جوانان را دریابند. این نسل درحال از دست رفتن است. من و دوستانم توانستیم تیم فوتبالی را با نام شهید محدث حفظ کنیم.
باید همه نهادها کمک کنند. باور کنید خیلی از جوانان بااستعداد بهخاطر نداشتن مبالغی که از آنها گرفته میشود، نمیتوانند به فوتبال بپردازند. چطور میشود با این اقتصاد خراب و بیکاری که وجود دارد، از جوانها خواست که بیایند به سالن فوتسال و دو ساعت بدوند و آخرسر هم نفری ۱۰ هزار تومان بپردازند؟
جوانان حیف هستند و اگر مسئولان مسئله را جدی نگیرند، نسل فعلی و بعدی، انسانهایی افسرده و پر از مشکل خواهند بود. طلاق و اعتیاد و دعواهای خانگی دلیلش همین است که به جوانان در دورهای که نیاز داشتهاند، امکان شکوفایی و تخلیه انرژی داده نشده است.

علی عظیمی، سرمربی تیم:
افتخارات فوتبالی گذراست ماندگاری در میادین، حرف اول را میزند
علی عظیمی، سرمربی تیم فوتبال شهید محدث، است. او متولد۱۳۴۷ است و از دوران کودکی فوتبال بازی میکرده و همواره همراه این تیم بوده است.
عظیمی که در دورهای بازیکن این تیم هم بوده است، درباره تیم شهیدمحدث میگوید: در مقطعی، از تیم فوتبال شهید محدث چهار بازیکن در تیم جوانان خراسان بازی میکردند.
افتخارات این تیم نه بهدلیل کاپهای متعددی است که اکنون در آرشیو تیم موجود است، بلکه بهدلیل تداوم این تیم با همین نام است، فقط فوتبالیها متوجه میشوند من چه میگویم.
افتخارات فوتبالی گذرا هستند. الآن تیم توربو، هدف گلکار، هواپیمایی، اشکان و تیمهای بزرگی مثل ابومسلم و پیام کجا هستند؟ بابک، عقاب مشهد و آیت کجا هستند؟
البته نبود این تیمهای خوب واقعاً مایه تأسف است. ماندگاری در میادین ورزشی حرف اول را میزند. تیم شهید محدث در این شرایط که حتی بزرگترین تیمها بهعلل مختلف دیگر نیستند و حتی نامی از آنها برده نمیشود.
هنوز حضور دارد و فوتبالیست پرورش میدهد و مأمنی برای بازی فوتبالدوستان است. تحقق این مسئله جز با همکاری و همدلی دوستان نبوده است.
وی میافزاید: فوتبال مشهد پولی است. پول در آن حرف اول و آخر را میزند. ماندگاری تیم شهید محدث فقط بهخاطر عشق و علاقهای است که بازیکنان ما به لباس پرافتخار این تیم دارند.
پشتسر تیمیکه الآن به میدان میرود، تیمی از پیشکسوتان و بازیکنان قدیمی هستند که تیم را به اندازه وسع خودشان حمایت مادی و معنوی میکنند.
خوشبختانه در سال ۹۴ پس از اینکه ۱۲ سال در دسته ۲ حضور داشتیم، به مقام دومی رسیدیم و از آن زمان در دستهیک مشهد در رده سنی بزرگسالان حضور داریم.
او خطاب به مسئولان هیئت فوتبال میگوید: شهریه سنگینی از همه تیمهایی که در مسابقات شرکت میکنند، گرفته میشود. از ما و دیگر تیمها در ردهای که شرکت میکنیم، سال قبل برای ۱۱ مسابقه، یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان دریافت شد.
سرمربی تیم شهیدمحدث ادامه میدهد: بهرغم اینکه توانایی و استعداد فوتبالی خوبی در بین بازیکنان تیم داریم، امیدواریم از این سطح مسابقات به مرحله بالاتر نرویم.
مرحله بالاتر لیگ استان است. برای ورود به این بخش، تواناییهای مالی زیادی نیاز است که در حد بضاعت تیم مردمی شهید محدث نیست. بازیکنان تیم ما اغلب مستضعف هستند.
جوشکار، گچکار و بنایی که در بیشتر سال بهعلت رکود بازار مسکن به سر کار برده نمیشود، نمیتواند مبلغی به باشگاه و تیم بدهد تا هزینههای مربوط به مسابقات در سطح بالاتر را بپردازد.
این است که دوست داریم در سطح مشهد بمانیم و حتی مبالغی که در این سطح باید هزینه کنیم، نه از بازیکنان بلکه از نسل قبلی و پیشکسوتان تیم تأمین میشود.
تنها دوستان دورهم جمع میشوند و با نظم و فرمانپذیری از بزرگان تیم، فوتبال بازی میکنند. متأسفانه مشکلات مالی مجالی برای تیم نگذاشته است تا بتوان بازیکنان شاخصی برای سطوح بالاتر آموزش داد.
عظیمی درباره خاطراتش از تیم شهیدمحدث میگوید:، چون اساس کار بر رفاقت و همدلی و ورزش پاک بدون انگیزههای مقامی و پولی بوده است، هر لحظه حضور در تیم و همراهی با نسل قبلی و فعلی تیم برای من خاطره است.
ارتباطمان هم تنها محدود به مستطیل سبز فوتبال نیست. اعضا در مریضیها و مشکلات مختلف اجتماعی یکدیگر، خود را شریک میدانند و تلاش میکنند با همکاری درد و مشکل یار خود را برطرف کنند.
این روحیه خوب تیمی باعث همدلی هرچه بیشتر بین خانواده بزرگ تیم فوتبال شهید محدث شده است. بهطورمرتب به قدیمیهای تیم سر میزنیم و از حالواحوالشان بیخبر نیستیم.
خوشبختانه مسابقات پیشکسوتان راه افتاده است و در همان قالب، بزرگان تیم و دیگر تیمها را میبینیم. این مسابقات فارغ از نتیجه، درسآموز برای نسل جوان و مایه شور و زندگی برای نسل گذشته فوتبال است.
سیدسعید عرفانی، سرپرست تیم:
با اندکی اغماض میتوان تاریخچه فوتبال مشهد را معادل تاریخچه تیم شهید محدث دانست
سیدسعید عرفانی در جمع مسئولان و پیشکسوتان تیم از همه جوانتر است. او که متولد ۱۳۵۵ است، سرپرستی تیم فوتبال شهیدمحدث در دوره اخیر را برعهده دارد. عرفانی میگوید: تیم شهید محدث بزرگانی در فوتبال این شهر دارد که برخی فراموش شدهاند و امروز جوانانی در آن بازی میکنند که چشم به فردا دارند.
با اندکی اغماض میتوان تاریخچه فوتبال مشهد را معادل با تاریخچه تیم شهیدمحدث دانست. همانطوری که گفته شد، تیم قبل از سال۱۳۵۰ هم وجود داشته و در مسابقات آن زمان شرکت میکرده است.
او درباره شرط پیشرفت فوتبال خراسان نیز بیان میکند: در کنار همه نکاتی که در این میان وجود دارد و آموزشهای حرفهای که داده میشود، باید به تیمهای کهن این شهر و استان توجه شود.
اهمیت به تیمهای قدیمی باعث برکاتی است. وقتی جوانی ببیند که فوتبال در شهرش دیرینه و ریشهدار است، با انگیزه بیشتری تمرین میکند و روحیه نامآوری او باعث میشود خودش را به سطح اسطورهها و نامآوران گذشته نزدیک کند.
در تیم ما استعدادهای خوبی وجود دارد. حمایت بزرگان تیم از نسل جدید، بیچشمداشت است. آن ها دوست دارند فرهنگ قدیمی تیم ماندگار شود. اگر بخواهیم در یک کلمه تیم شهید محدث را خلاصه کنیم، باید بگوییم فداکاری.
سرپرست تیم فوتبال شهیدمحدث درباره علت بیتوجهی به ردههای مختلف سنی در این تیم میگوید: همه ما میدانیم که شرط تداوم در یک تیم فوتبال، پرداختن به ردههای پایه فوتبالی است اما شرایط بهگونهای نیست که بزرگان و نسل قبلی تیم بتوانند هزینههای مربوط را تأمین کنند و فعلا در بخش بزرگسالان تیمداری میکنیم.
تنها خدمتی که نهادهای متولی فوتبال به این تیم کردند، این بوده که تنها زمینی را که محل تمرینمان از سالها قبل بوده است، از ما گرفتهاند! وقتی از یک تیم، زمین ورزشیاش گرفته میشود، دیگر با چه زیرساختی میتوان امید داشت که تیم، تیم بماند؟
در تیم فوتبال شهیدمحدث، نسل قبلی برای اینکه هدایتکننده نسل جدید باشند، با تمام وجود حاضر به خدمت هستند اما امکانات خیلی کم است.
در دوران فوتبالیام بهندرت کارت و تذکر گرفتم. اصولا تیم شهید محدث تیمی اخلاقی بود
اکبر علیپور، پیشکسوت:
سرمربی پدیده، فوتبالش را با شهیدمحدث شروع کرد
اکبر علیپور هممدرسهای و هممحلی شهید احمد محدث بوده و سالها در تیمی که به نام دوست شهیدش نامگذاری شده بوده، بازی کرده است. او درباره سابقه دوستیاش با شهید احمد محدث و تیم فوتبال میگوید: من از دوستان قدیمی شهید محدث بودم و علاوهبر هممحلهای بودن، با هم در مجتمع آموزشی طلاب درس میخواندیم و رفتهرفته با هم تیمی را برای مدرسه راهاندازی کردیم.
ما با تعدادی از بچههای مدرسه و بچههای محله، تیم فوتبال را راه انداخته و چند مسابقه هم داده بودیم. اوایل جنگ بود که ایشان گفت تیم را تو مدیریت کن و من به جبهه میروم. رفت و به فاصله اندکی برای همیشه ماندگار شد.
به یاد و نام ایشان، آن تیم فوتبال را ادامه دادیم. پیش از این، دو تیم برق و فردوسی در محله ما وجود داشت که از باقیمانده آن، تیمی جدید تشکیل دادیم که نام شهیدمحدث را به خود گرفت.
او که بازیکن دفاعی بوده است، با خنده اضافه میکند: حدود ۱۰ سال برای تیم شهیدمحدث بازی کردم. هرچند بیشتر در پستهای دفاعی بازی میکردم، بنا به اقتضا هرجایی از تیم که لازم بود، وارد میشدم و در آن پست توپ میزدم.
در دوران فوتبالیام بهندرت کارت و تذکر گرفتم. اصولا تیم شهید محدث تیمی اخلاقی بود. کاپ اخلاق هم در مسابقات دریافت کردیم.
علیپور از دیگر همبازیهایش در تیم شهید محدث نیز نام میبرد و میگوید: محمدرضا مهاجر، سرمربی تیم فوتبال پدیده مشهد، هم از همکلاسیهای شهید محدث بود و در تیم شهید محدث بازی میکرد و سابقه فوتبالیاش به همین تیم برمیگردد.

جعفر مرادی، پیشکسوت:
شهید محدث به ابومسلم گل زد
جعفر مرادی از پیشکسوتان تیم شهید محدث است و از بازیکنانی است که سابقه بازی در تیم برق را داشته و بعد به تیم شهید محدث پیوسته است. مرادی از خصوصیات شهید محدث تعریف میکند: شهید محدث در بین سایر بچههای تیم، فردی معتقد و مذهبی بود.
یادم نمیرود وقتی خیلی از چیزهایی که امروز مرسوم است، هنوز به فرهنگ فوتبالی، نیامده بود، شهیدمحدث قبل از بازی، دعای فرج را بلند میخواند و بقیه هم با او همراهی میکردند.
او ادامه میدهد: به نظر من ماندگاری تیم بهخاطر همان بنیان اولیه آن است که حالت معنوی داشت.او از خاطرهای دور درباره شهید محدث میگوید: قبل از انقلاب در تعدادی مسابقه فوتبال شرکت کرده بودیم. هیچکدام از تیمهای گروه ما نیامدند و ما در یکشانزدهم با تیم ابومسلم که در آن دوران تیم اول استان بود، مواجه شدیم.
نتیجه از قبل برای همه معلوم بود. ۱۲ گل خوردیم، اما یک گل هم زدیم. آنهم توسط محدث به دروازهبان نامداری به نام عسکرخانی. بااینکه ۱۲ بر ۱ باخته بودیم، همان تکگل ما به تیمی مثل ابومسلم که در اوج و معروفیت خودش بود، برای همه ما در حکم برد بود و بعد از بازی همه شادی میکردیم و احساس پیروزی داشتیم.
مرادی از روال فعلی حاکم بر فوتبال انتقاد کرده و میافزاید: امروز همهچیز باندبازی و پول است. کافی است وقتی اعلام میکنند فلان تیم معروف تست استعدادیابی دارد، بیایید سر زمین و ببینید چه افرادی با چه ماشینهایی میآیند.
عملا مشاهده میکنم از بچههای مردم، پولهای کلان میگیرند تا آنها را وارد تیم کنند، اما اگر واقعاً فوتبال و جوانمردی را میخواهید، باید بیایید به همین زمینهای حاشیهای و دنبال بچههای پایینشهر باشید؛ البته همیشه بچههای پایینشهر محروم بودهاند، اما با استعدادی که داشتند، میتوانستند خودشان را به سطوح بالا بکشانند.
نمونهاش هم آقای خداداد عزیزی است، اما امروز پول حرف اول را میزند و نه استعداد. وقتی فلان تیم مشهدی که در لیگ برتر بازی میکند، یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان به بازیکنش میدهد، دیگر کجا دنبال استعدادیابی و پرورش استعدادهای پایینشهر میرود؟ ا
گر همین پول بلکه یکدهم همین پول را بیاورید به زمینهای منطقه طلاب و دیگر نقاط کمبرخوردار مشهد، خواهید دید که در فوتبال مشهد و استان چه معجزهای رخ خواهد داد.
* این گزارش یکشنبه ۲۶ آذر سال ۱۳۹۶ در شماره ۲۷۳ شهرآرامحله منطقه ۴ چاپ شده است.