مهدی رضایی، قاری بینالمللی محافل قرآنی است
قبل از انقلاب آنچه از شنیدن «جلسه قرآن» به ذهن متبادر میشد، جلساتی بود خانگی که بین اعضای یک فامیل یا یک محله به صورت هفتگی و نوبتی برگزار میشد.
بعد از انقلاب هم گرچه این جلسات رشد کمّی زیادی کردند و گاهی هم در حسینیهها و مساجد برای خود محل ثابت دست و پا کردند، اما کم و بیش همان راه تکراری گذشته را پیمودند و انگار رفع تکلیفی بودند از سر وظیفه یا شوق ثواب و پاتوقی برای دورهم جمع شدن به بهانه قرآن.
از جلسات منحصر به فرد و متفاوتی مانند جلسه استاد علمیدر دهه ۶۰ که بگذریم، حتی تاکنون نیز جای چنین جلساتی که روخوانی قرآن را به شیوه آکادمیک و مستمر و منظم بیاموزند بسیار خالیست و برگزاری اندک چنین جلساتی میان انبوه جلسات قرآن رفع تکلیفی گم و ناپیداست.
فهمیدن اینکه یکی از بهترین و هدفمندترین جلسات آموزش قرآن در منطقه ما واقع است، ما را به تقاطع دانشآموز در بولوار معلم کشاند و به محل جلسه در حسینیه ائمه بقیع.
این گزارش هر رنگ و لعابی گرفته و به هر مضمون و شخصیتی که پرداخته باشد، هدف اصلیاش حتما معرفی این جلسه به خانوادههایی است که بسیار گشتهاند به دنبال جلسات قرآنی جدی و آکادمیک برای شکل دادن به نبوغ و علاقه قرآنی فرزندانشان و کمتر یافتهاند.
پس اگر در فرزندتان نبوغ و علاقه قرآنی سراغ دارید و دست اتفاق گذارتان را به جلسه قرآن سهشنبه شبها در حسنیه ائمه بقیع انداخت، مطمئن باشید راه را کاملا درست آمده اید.
یک اتفاق متفاوت
پشت هر اتفاق متفاوتی مانند جلسه قرآن سهشنبه شبها در حسینیه ائمه بقیع در محله دانشجو مشهد حتما کسانی هستند که متفاوت فکر میکنند و متفاوت هستند. پس اول از همه به سراغ مهدی رضایی، قاری شناختهشده بینالمللی و گرداننده اصلی این جلسه رفتیم.
مهدی رضایی که نامیشناخته شده در محافل قرآنی مشهد و کشور است، متولد ۱۳۵۳ است و هماکنون دانشجوی رشته علومقرآنی گرایش علوم و فنون تلاوت و کتابت قرآن است. شمردن مقامهای برتر کشوری او در رشته قرائت قرآن، مداحی، ابتهال (دعاخوانی)، توحیدی (مداحی عربی) و تواشیح از حوصله این گفتگو خارج است.
پس سعی کردیم در این گفتگو بیشتر تمرکز کنیم به معرفی جلسه قرآنی که چند ماه است با حضور او معنا و رنگ و بوی جدی و متفاوتی به خود گرفته است. او در کنار جواد فروغی و برادران شاطرزاده که همگی از قاریان مطرح بینالمللی هستند، زاده همان جلسه متفاوت و یگانه استاد علمی در دهه ۶۰ است.
آموزش هدفمند
از رضایی در مورد شروع به کارش در این حسینیه میپرسم، میگوید: این جلسه قرآن سالهاست که در این حسینیه برگزار میشود، اما از زمان حضور بنده حدود سه چهار ماه است که به شکل فعلی هر هفته برگزار میشود و سعی شده از آن حالت رفعتکلیف و باری به هر جهت خارج و سر و شکلی منظمتر و هدفمندتر پیدا کند.
محتوای آموزش
میدانم منظور رضایی از شکل قبلی جلسه همان اتفاق رایج در جلسات مشابه و قدیمی است. یعنی افراد به نوبت قرآن را قرائت میکنند و قاری جلسه غلطهای آنها را تصحیح میکند.
یعنی اوج یادگیری در این کلاسها رسیدن به میزانی مطلوب از روانخوانی قرآن است و بس. از رضایی میخواهم منظورش را از سرو شکل جدید و هدفمند جلسه بیان کند، میگوید: دیگر در این جلسه فقط به پیشرفت روانخوانی قرآن توجه نمیشود.
ما در ابتدا از اعضا میخواهیم روی قرائت نمازشان کار کنند. بعد بحث آموزش تجوید قرآن را از سطح ابتدایی تا پیشرفته خواهیم داشت و بعد هم در نهایت میرسیم به بحث قرائت و آموزش صوت و لحن.
بخشهای جلسه
جلسه را در دو بخش متفاوت برگزار میکنیم. رضایی با بیان این مطلب ادامه میدهد: در بخش اول که از حدود ساعت ۷ شب آغاز میشود، بحث آموزش را داریم.
در این بخش اعضا در سنین متفاوت قرآن را قرائت میکنند و با توجه به سطح مهارتشان تذکرات لازم در بحثهای تجوید و صوت و لحن به آنها داده خواهد شد.
در بخش دوم که از حدود ساعت ۹ شب شروع میشود، اجرای قاریان مطرح کشوری و بینالمللی را داریم که به دعوت ما به اینجا میآیند.
این اجراها علاوه بر اینکه جذابیتی برای قاریان مبتدی و علاقهمندان به قرآن ایجاد میکند، نوعی کارگاه عملی نیز برای آنها به شمار میرود تا اجرای درست و صحیح آنچه در تئوری آموختهاند را در قرائت این قاریان برجسته از نزدیک شاهد باشند.
قرآن آدم را بزرگ میکند
به رضایی میگویم: شما عمری را با قرآن گذراندهاید. میخواهم چند جمله از حاصل این همراهی بگویید خطاب به کسانی که شاید این نزدیکی را با قرآن ندارند، به خصوص نوجوانان و جوانان.
میگوید: قرآن بزرگ است و همراهی با قرآن آدم را بزرگ میکند. قرآن کتابی است که همراهانش را از منزلت و بزرگی خود بینصیب نمیگذارد.
یک خاطره
رضایی در تایید این صحبت از مهمترین تجربه زندگیاش خاطرهای را بیان میکند: سال۸۶ برای قرائت قرآن به کشور بوسنی و هرزگوین اعزام شدیم. در فرودگاه مفتی اعظم برای استقبال ما تا پای پلههای هواپیما آمد.
این مسئله موجب شگفتی مسئولان سفارت جمهوری اسلامیشده بود. بعدها برای ما تعریف کردند که بالاترین مقامات سیاسی هم برای دیدار مفتی اعظم دچار سرگردانی میشوند و باید از مدتها قبل وقت گرفته باشند.
میخواهم بگویم ما آدمهای خاصی نبودیم بلکه بزرگی قرآن بود که ما را آنقدر بزرگ جلوه داد که مفتی اعظم چنان تواضعی در مقابل ما کرد.
یک روزنه متفاوت
برای نگاه از روزنهای جدید و متفاوت به آنچه در این جلسه اتفاق میافتد، به سراغ یکی از جوانان حاضر در جلسه رفتیم. پیمان خیرخواه ۱۹ سال دارد و دانشجوی دانشکده علوم قرآنی در رشته فنون قرائت قرآن است.
قرآن را از ۶ سالگی با تشویق خانواده شروع کرده و علاوه بر داشتن عناوین استانی، در سال۱۳۹۰ مقام اول کشور در مسابقات قرآن دانشآموزی را کسب کرده است.
یک آشنایی با برکت
میخواهم بدانم پیمان خیرخواه چطور گذارش به این جلسه افتاده است و او که انگار آشنایی با رضایی را نقطه عطفی در فعالیت حرفهایاش به عنوان قاری قرآن میداند، میگوید: سال گذشته با استاد رضایی در دانشکده علوم قرآنی آشنا شدم، او که متوجه استعداد من شد از من خواست به جلساتشان بروم.
من هم از آن لحظه فرصت را غنیمت شمردهام و هر جایی که وی باشد حضور پیدا میکنم. از چند ماه پیش هم با حضور رضایی در حسینیه ائمه بقیع، پایم به این جلسه هم باز شد.
در این جلسه از آدم جواب میخواهند
پیمان خیرخواه که یکبار از طریق سازمان حج و اوقاف برای اجرای تلاوت به سفر عمره اعزام شده است، در مورد محتوای آموزشی این جلسه و تفاوت آن با جلسات دیگر اینطور میگوید: در جلسات دیگر معمولا یک نفر قسمتی از قرآن را میخواند و قاری هم صرفا غلطهای او را در همان صفحه اصلاح میکند.
اما در این جلسه بحث تجوید به صورت عمیق و ریشهای در هنگام قرائت به قاری آموزش داده میشود بهطوریکه آن اشتباه را دیگر در هیچ کجای دیگر و در همه موارد مشابه تکرار نکند.
تفاوت دیگر این جلسه این است که بر خلاف بیشتر جلسات که در آنها فقط به روخوانی و تجوید توجه میشود، در بحث قرائت و صوت و لحن هم آموزشهای لازم داده میشود.
اما با همه اینها به نظر من مهمترین تفاوت این جلسه با بیشتر جلسات دیگر این است که استاد رضایی وقتی آموزشی میدهند، تمرین هم میدهند و بعد جواب میخواهند و این باعث میشود که آدم کارش را به صورت جدی پیگیری کند و جلسه از حالت وقتگذرانی به یک کلاس درس جدی تبدیل شود.
* این گزارش پنج شنبه، ۵ اردیبهشت ۹۲ در شماره ۵۱ شهرآرامحله منطقه ۱۱ چاپ شده است.

