کوچه های مشهد - صفحه 33

ریش‌سفیدان قدیمی منطقه، روایت‌هایی شنیدنی بیان می‌کنند از استقرار نادر‌شاه افشار و لشکرش در این محل و نگهداری سریر یا تخت طاووس، تخت پادشاهی محمد بابری، پادشاه هند که نادر‌شاه آن را به غنیمت آورد.
در نقشه قدیمی مربوط به دهه سی مشهد، اسم کوچه دانشگاه ۱۷ را «باغ منبع» نام‌گذاری کرده بودند. این محدوده دردهه ۲۰، به خاطرمنبع آب بزرگی که در آن وجود داشته، مردم این اسم را رویش گذاشته‌اند.
بیشتر بنا‌های قدیمی این بخش خیابان، یک یا دوطبقه هستند. در میان آن‌ها می‌شود کاشی‌کاری‌های زیبایی یافت که برخی‌ها از دوره صفویه و بعضی‌ها از دوره قاجاریه مانده‌اند.
کتاب جغرافیای تاریخی شهر مشهد، مزرعه کلاته بوقه و سمزقند را با هم معرفی کرده و گفته که ساکنان این دو مزرعه ۲۴ خانواده و همگی اهل هرات و نیشابور بودند.
محله کلاته‌بوقه هرچند در گذشته روستایی کوچک و کم‌جمعیت بوده است، اهالی‌اش به غیرت و سلحشوری مشهور بودند و زیر بار ظلم نمی‌رفتند.
اواخر دهه۴۰ و با افزایش جمعیت طلاب دینی در مشهد، آیت‌الله فقیه سبزواری برای اسکان طلبه‌ها از آستان قدس درخواست زمین کرد و پس از اصلاحات ارضی به طلاب مشهد اجاره دادند.
محله پنجتن حدود چهل سال پیش ظاهری روستایی داشت. خانه‌ها در میان زمین‌های کشاورزی پراکنده و دور از هم بودند.
محله شهید قربانی تا حدود ۲۵ سال پیش که هنوز محلات به‌شکل امروزی تفکیک نشده بودند، همراه با دیگر محله‌های اطرافش به محدوده التیمور معروف بود و به‌صورت مجزا تاریخچه‌ای ندارد.
آن‌طور که قدیمی‌های محله می‌گویند، قلعه رده، مدرسه‌ای داشته که دو اتاق کاهگلی با سقف چوبی برای درس و اتاقی نیز برای معلم‌ها داشته است که از سپاه دانش برای درس‌دادن به اینجا می‌آمدند.
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های منطقه ما وجود بافت قدیمی و خانه‌های تاریخی است. هنوز خانه‌های قدیمی به وفور در کوچه‌ها و حتی معابر اصلی دیده می‌شوند. گرچه با توجه به قدمت هر محله این بافت نیز متفاوت است.
خیابان وحدت ۷ در نقشه‌های قدیم مشهد درست کنار دیوار شهر قرار دارد که زمین‌هایش بیشتر کشاورزی‌اند. این فرعی خیابان وحدت امروز به‌دلیل اجرای طرح نوسازی از یک طرف به تسخیر ساختمان‌های بلند هتل‌ها درآمده است.
وجود مدارسی مانند دبستان دخترانه رضوی، دبستان پسرانه خطاط، دبیرستان دخترانه فرزانه، دبیرستان پسرانه بهشت و دبستان امام‌حسین (ع)، هر روز پای صد‌ها دانش‌آموز را به خیابان شهید فکوری ۹۴ باز می‌کند.
وجود مرکز بهزیستی و بیمارستان هفده‌شهریور سبب شده همیشه در دو سمت این خیابان خودرو پارک باشد. حدود دویست‌متر سمت راست این معبر، مرکز «جامعه نابینایان» قرار داردو پیاده‌روسازی در همین فاصله، خاص این افراد اجرا شده است.
کوچه حر ۱۶ (شهید غلام حجتی) از دل باغ‌تره‌ها و زمین‌های کشاورزی حاج‌احمد جامی و مرحوم قیاسی شکل گرفت.
صدای اذان هر روز در کوچه صارمی‌۳۷ طنین‌انداز می‌شود. سید‌رسول سادات‌تهرانی ۲۵ سال است به عشق امامان معصوم(ع)، این معبر را آذین‌بندی می‌کند.
ساکنان، کوچه شهید‌آوینی‌۴۰ را به «نوکاریز» می‌شناسند. کوچه بافت سنتی و قدیمی دارد و انتهای آن به زمین‌های کشاورزی منتهی می‌شود.
اکنون یکی از مراکز مهم هویتی محله کوی مهدی، بوستان بهشت است که نیمه اول سده چهارده خورشیدی مهم‌ترین آرامستان عمومی مشهد بود.
خیلی از مشهدی‌ها حتی نمی‌دانند آرامستان ارامنه در مشهد وجود دارد. این آرامستان که  جایی در حاشیه تقاطع عامل به بولوار شهید کریمی قرار گرفته است بیش از ۱۰۰ سال قدمت دارد.
یکی از مکان‌های مفید فرهنگی منطقه‌یک، کتاب‌فروشی‌ها و کتابخانه‌هایی هستند که با معماری‌های جذابشان در بین مردم معروفیت خاصی دارند.
خیابان شهید ستاری ۴/۴ یکی از معابر فرعی محله شریف است. این خیابان در محل باغ‌های قدیم وکیل‌آباد واقع شده است؛ باغ‌هایی که بقایای آن در برخی معابر اطراف به چشم می‌خورد، اما در این خیابان، خبری از زیبایی آن‌ها نیست.