تعریف رهبر شهید از صدای سید محمدجواد حسینی
سیدمحمدجواد حسینی، مؤذن بارگاه ملائک پاسبان رضوی است و در سال۸۸ در مسابقات بینالمللی قرآن جمهوری اسلامی ایران، حائز رتبه نخست شده است.
آن روزها، پایگاههای خبری درباره قرائت او نوشتند «تحریرهای وی آنقدر زیبا بود که در حین تلاوتش، همه حاضران در سالن میخکوب شده بودند. برخی با اشکهایی که از گونههایشان جاری میشد و برخی نیز با گفتن "ا... ا... "، فضای حاکم بر سالن را متحول کردند.»
حسینی اصالتاً فریمانی و متولد ۱۳۶۲ بوده و در محضر استادان مختلف قرآنی تعلیم دیده است. او بااشارهبه مستندات قرآنی، برایمان میگوید که وظیفه پیامبراکرم (ص) تلاوت آیات قرآنی برای مردم بوده و اینکه چنینافتخاری نصیبش شده است، در نزد او مقام والایی دارد.
حسینی در نوبتی، در محضر مبارک رهبر شهید، قرآن تلاوت کرده و تفقد ایشان را کسب کرده است. او یک قاری خوشپوش و آدابدان است و راضی به این نمانده که در مسابقات بینالمللی اول شده است.
او این سالها با همفکری برخی دیگر از برجستگان قرآنی، در سودای صاحبسبکشدن در قرائت قرآن است. پساز قرائت قرآن در محفلی به یاد یکی از شهدای مدافع حرم، دقایقی را با او به گفتگو نشستیم.
از روزهای دور تا امروز
- از سالهای کودکی و تعلیم قرآن برایمان بگویید.
عادت ندارم از خودم تعریفهای پرزرقوبرق بکنم. همینقدر بگویم با اینکه درس خواندهام و به مدرسه رفتهام، واقعا هیچگاه به درس و مدرسه علاقه نداشتم و از همان کودکی همه توجهم به قرائت قرآن در سطح عالی بود.
در ایام نوجوانی، بیشتر از آنکه در کلاسهای تقویتی و کنکور و امثال اینها باشم در محافل قرآنی بودم. خوشبختانه با تمرکزی که از آن ایام بر بحث تلاوت داشتم، موقعیت خوبی دارم؛ گرچه هیچوقت از لحاظ فنی از خودم راضی نیستم! بالأخره تلاشم را میکنم و امیدوارم خدا هم کمکرسان قاری کتابش باشد.

- از اولین تلاوتهایتان بگویید.
اولین تلاوتهایی که در خاطرم دارم، به دوران دبستانم مربوط میشوند. ازآنجاکه صدای خوبی داشتم، همکلاسیهایم به من تعصب داشتند. وقتی برای قرائت کلام وحی به سر صف و جایگاه مخصوص میرفتم، خیلی خوشحال میشدند و تشویقم میکردند.
بین ما چند نفری که در مدرسه قاری بودیم نیز یک رقابت شیرین برقرار بود. بههرحال ماجرای تلاوتهای من از همان تشویقهای خالصانه همکلاسیهایم شروع شد. اولین مکان رسمی که در آن تلاوت کردم، جلسهای در مسجد گوهرشاد بود.
- برای اولین تلاوت به مسجد گوهرشاد دعوت شده بودید؟
نه به این شکل. صرفا حضور داشتم و شنونده بودم. استادم، آقای مجتبی جاویدی، قرار بود در آن مجلس بهعنوان حسنختام، قبلاز اذان مغربوعشا تلاوت داشته باشند.
ایشان ناگهان انصراف دادند و گفتند میخواهم شاگردم در این نشست قرآنی تلاوت داشته باشد. من شوکه شده بودم و در حضور آن جمعیت زیاد نمیدانستم چه کنم! آن جلسه، شروعی شد که پایم به جلسات قرآنی حرم باز شود و پساز آن روز، مرتب به جلسات حرم دعوت شدم. هرچه من و امثال من داریم، از وجود بابرکت امامهشتم (ع) است.
- در چه برنامههای دیگری تلاوت قرآنی داشتید؟
خودم را قاری مجلسی میدانم. برای همین در محافل متعدد قرآنی شرکت کردهام و افتخار قرائت کلام وحی را داشته و دارم. تلاوت قرآن کریم در سفر حج و عتباتعالیات با کاروان قرآنی آستانقدسرضوی با پخش زنده از شبکه قرآن ایران و شبکه کربلا در سال ۹۰، از تلاوتهایی است که میتوانم به آنها اشاره کنم.
- درباره استادانتان برایمان بگویید.
اولین استادم برادر بزرگترم، سیدحسن حسینی بودند. بعداز ایشان، استادان مجتبی جاویدی، سیدمجتبی ساداتفاطمی و جواد مسگری ازجمله استادان شاخصم بودند.
- چه رتبههای مهمی در قرائت قرآنی دارید؟
مهمترین عنوانی که در زمینه قرائت دارم، در سال۸۸ نصیبم شد که رتبه اول مسابقات بینالمللی قرائت قرآن کریم بود. رتبه اول مسابقات متعدد داخلی در سطح ملی و کشوری مانند مسابقات بسیج، دانشآموزی و اوقاف را نیز در کارنامه دارم.
استاد جاویدی اجازه ورودم را به مسابقات نمیدادند. ترجیح میدادند که من تلاوتهای مجلسی داشته باشم. آن سالی هم که من شرکت کردم و اول شدم، رویکرد مسابقات بینالمللی ایران بهسبک مسابقات مجلسی بود. هماکنون عضو جلسات نخبگان جامعه قاریان قرآن مشهد هستم.
- وضعیت اقتصادی شما چگونه است؟
شغل آزاد دارم؛ البته از منظر اقتصادی، قاریان قرآن چندان وضعیت مطلوبی ندارند. وقتی به گذشته فکر میکنم، به یاد میآورم که در مشهد، قاریان بسیار خوبی داشتیم که با صداهای خیلی خوب قرآن را در مجالس تلاوت میکردند، ولی الان دیگر آنها را کمتر میبینیم!
بارها با آنها تماس برقرار کرده و سراغشان را گرفتهام و دعوتشان کردهام که به محافل بیایند تا مردم از وجود و صدایشان استفاده کنند، ولی گرفتار دغدغههای زندگی و معیشتشان بودند. یک قاری ابتدا باید از نظر معیشت و زندگی، حداقلهایی را داشته باشد.
- در فضای مجازی هم فعال هستید؟
بله؛ خوشبختانه کانالی با بیشاز دو هزار عضو دارم و نمونههایی از قرائتهای مجالسی را که میروم، منتشر میکنم. دوستانم هم به من محبت دارند و این قطعات انتخابشده را در گروهها و کانالهای خودشان دستبهدست میکنند تا بازدیدکنندگان بیشتری، از پستهای قرآنی بهره ببرند.
سبک اختصاصی در قرائت قرآن مجید
- مراحل قاریشدن چگونه است؟
بهنظرم، در اول کار باید تجوید و دیگرمقدماتی را که معروف است، بهخوبی فراگرفت. همچنین حضور در جلسات بسیار مهم است و البته داشتن استادی خوب که تواناییهای قاریان جوان را شکوفا کند از اصول مهم است.
در این میان باید مطالعاتی جدی درباره همه علومی که در دسته علوم قرآنی قرار دارند، انجام شود. هرچه پربارتر باشیم، اجرای ماندگارتری هم میتوانیم داشته باشیم.
- برای پیشبرد فضای قرآنی چه کردهاید؟
اخیرا با همت جمعی از برترینهای قرآنی و استادان مشهدی ازجمله استاد بیژنی و قاری ممتاز، شاکرنژاد، حرکتی را شروع کردهایم. این مسیر به نتایج خوبی رسیده است و امیدوارم به سرمنزل مقصودش برسد.
پیشنهاد میکنم قاری ابتدا، درباره آیاتی که میخواهد بخواند، توضیح دهد و بگوید این آیات در چه ارتباطی است و شأن نزول آنها چیست و چه مناسبتی با مراسم و محفلی که در آن هستیم، دارد و حتی در ارتباط با اجرای خودش نیز میتواند توضیح دهد.

- درباره هدفی که دنبال میکنید، بیشتر برایمان بگویید.
در جمعی با حضور بزرگان، این مسئله را مطرح کردیم که تعریف از استاد بینالمللی قرآن چیست و چه انتظاری از اوست؛ بهتعبیری، مسئله مسابقات قرائت قرآن را آسیبشناسی کردیم.
اندیشیدیم آیا قاریان ما میتوانند در استاندارد بینالمللی جهان اسلام و مشخصا با قاریان مصری رقابت کنند و تلاوتهایی همسنگ با آنها داشته باشند؟ قاریان مصری عموما حافظ کل قرآن کریم و مسلط به تفسیر و همچنین استاد نغمات موسیقی عرب هستند درحالیکه قاریان ما در این جهات چندان به رشد و تعالی نرسیدهاند.
اگر قرار باشد راحت بگویم، اینگونه باید مطرح کنم که آیا پساز برگزاری چهل دوره مسابقات بینالمللی قرآن، ایران دارای استادی صاحبسبک در قرائت قرآن هست یا نه؟
- چرا قاریان مصری حرف اول را میزنند؟
بههرحال قدمت کار در آنجا بیشتر است. بهنظرم، اولشدن در مسابقات بینالمللی معادل با شروع از پله منفی ۱۰ است. برای اینکه یک قاری نامآور و بینالمللی در جهان اسلام بود، ضرورتا باید حافظ قرآن بود و تفسیر دانست و به ادبیات عرب و نغمات موسیقی مسلط بود.
گاهی با قاریانی مواجه میشویم که حتی معنای تحتاللفظی آیه را هم نمیدانند. استادانی که کولهباری از علم و تجربه دارند، این سالها گرفتار داوری مسابقاتی هستند که خروجی چندان مطلوب و ماندگاری ندارند.
در جهان اسلام، معمولا قاریان ایرانی را قاریانی خوشصدا و خوشلحن میدانند و همچنین میگویند قاریان ایران خیلی خوب تقلید میکنند که باید از این مرحله عبور کنیم و خود صاحبسبک شویم.
نقش قاری قرآن در محله و بین مردم
اگر فردی شغل فنی یا خدماتی داشته باشد، مشخص است که چه نوع کمک و همیاری میتواند به هممحلهایهایش ارائه دهد. مردم از کسی که استاد قرائت قرآن است چه توقعی دارند؟
مردم توقع دارند که قاری قرآن فقط خواننده نباشد؛ بلکه عامل به معارف و آموزههای قرآنی باشد. اگر فرد بتواند با رفتارش در مناسبتهای اجتماعی، الگوی رفتاری برای مردم و بهخصوص جوانان باشد، به وظیفهاش عمل کرده است.
در این بخش، بنا به فرموده مقاممعظمرهبری، باید از ظرفیت وجودی و تأثیرگذاری قاریان مشهدی قرآن بهره برد. این نگاه بهشرطی محقق میشود که مسئولان قدر توانمندی موجود در قرائت و آموزشهای قرآنی را که در مشهد، بالفعل موجود است، بدانند.
باید کرسیهای قرائت برای قاریان قرآن در محلات مختلف شهر مشهد به وجود بیاید و از همین کرسیهای تلاوت، نسل جدید قاریان شکل بگیرد و همه شهرهای کشور عزیزمان و سایر کشورهای اسلامی تغذیه شود.
یادمان باشد بنا به آیات قرآن، بخشی از وظیفه پیامبر رحمت (ص) تلاوت آیات قرآنی برای مردم بوده است و من هم مفتخر به این مهم هستم. برایم قرائت قرآن، عزت دنیوی بههمراه داشته که البته مسئولیت مراقبت ازآن هم سنگین است. برکت قرائت قرآن را نمیتوان با هیچ چیزی مقایسه کرد.
- آیا توانستهاید در محله یا در بین خویشان و آشنایانتان، جوی قرآنی ایجاد کنید؟
تا اندازهای بله. من در محله طلاب زندگی میکنم که مشاهیر قرآنی در آن زندگی میکنند. مفتخرم در محلهای سکونت دارم که استاد عابدینزاده (حافظ قرآن) در آن زندگی میکند.
با جواد رجایی و مسعود کریمی هممحلهای هستم. در خانواده ما، برادر بزرگترم قاری بود و در ادامه، من به این بخش وارد شدم. هماکنون اخویزاده من این مسیر را پی گرفته است. او در مسابقات قرآنی کشوری، صاحب مقام است و در مسابقات اذانگویی اوقاف کشور هم اول شده است.

تشرف به محضر رهبری
- حسوحالتان در نوبتی که در خدمت مقام معظم رهبری قرآن خواندید، چگونه بود؟
راستش را بخواهید، جو سنگینی را احساس میکردم. همینکه من توفیق داشتم محضر ایشان قرآن بخوانم، رویداد بسیار شیرینی بود. من علقه خاصی به ایشان دارم.
خوشحالم که تلاوت خوبی هم داشتم. حضرت آقا پس از تلاوتم، من را موردتفقد قرار دادند و فرمودند صدای تو عالی است و آینده روشنی را در بخش تلاوت برای شما پیشبینی میکنم؛ به شرط اینکه مسیر درستی را طی کنید.
* این گزارش در تاریخ ۱۴ آبان سال ۱۳۹۶ در شماره ۲۶۸ شهرآرامحله منطقه ۴ چاپ شده است.