قالیباف محله سجاد از ضرورت گسترش این هنر در جهان می‌گوید

تارو‌پود قالی را با مهارتی خاص با هم پیوند می‌دهد و تمام ذوقش این است که قالیچه‌ای دیگر را تمام کند. از هشت سالگی این کار را با اشتیاق از خواهر بزرگ‌ترش آموخته و شاید از همان زمان، بافت قالی بخشی از هدف زندگی‌اش شد. با شور عجیبی همپای خواهرش قالی می‌بافت و حتی هنگامی که او دار قالی را به پایان می‌رساند، به دلیل علاقه فراوان به کمک همسایه‌هایش که هرکدام یک دار قالی در خانه داشتند، می‌رفت.

روز‌های نوجوانی به سرودن شعر روی آورد و شعر شد بخش زیبایی از زندگی‌اش؛ شعر‌هایی که گاه و بیگاه به سراغش می‌آمد و سعی می‌کرد همه را در جایی ثبت کند که مبادا از خاطرش برود؛ حتی هنوز هم در فکر چاپ کتابی از اشعارش است. می‌گوید برای قالی و تابلو فرش‌هایش شعر هم سروده، هنری که در بافت قالی‌هایش جاری ساخته و با این ذهن خلّاق، آثاری زیبا را روی تابلو‌فرش‌هایش نقش و نگار داده است.

هنر و شعر

«نرگس طهرانیان‌طرقبه»، ۴۶ سال دارد و هنرمندی است که ساکن محله سجاد است. او هشت سالی می‌شود که بعد از گذشت سال‌ها دوری از دار قالی دوباره به سمت دار و چله‌کشی و ابزار بافت تابلو‌فرش کشیده شده است. طهرانیان در این حرفه صاحب‌نام شده و در سطح استان مقامی نیز کسب کرده؛ البته به دلیل دغدغه خانه‌داری، برای شرکت در مسابقات دیگر اقدامی نکرده وگرنه حتما تاکنون افتخاراتی برای این مرزوبوم رقم می‌زد.

به گفته خودش همه خانواده‌اش و حتی اقوام، دوستان و همسایه‌ها تحت‌تاثیر هنر زیبای تابلو‌فرش‌هایش قرار گرفته و به این سمت گرایش پیدا کرده‌اند. دور‌تا‌دور خانه‌اش را با تابلو‌فرش‌هایی که برای خود به یادگار نگه داشته، تزیین کرده است و می‌توان با نگریستن به هر تابلو جلوه زیبای هر کدام را مشاهده کرد. می‌گوید اگر سرمایه‌ای داشت، کارگاهی برپا و دار‌های قالی را در یک جا جمع می‌کرد و این هنر را گسترش می‌داد.

بانوی هنرمند محله ما که حالا می‌توان گفت از هر انگشتش یک هنر می‌ریزد، دو فرزند دارد؛ یک دخترو یک پسر که هر‌دویشان قالی می‌بافند و حتی در مسابقات مدارس، قالی‌هایشان را شرکت داده و مقام آورده‌اند.

از اهمیت بافت فرش می‌گوید و اینکه هر ایرانی می‌تواند یک دار قالی در خانه‌اش داشته باشد؛ زیرا قالی‌بافی و پس از آن بافت تابلو‌فرش از هنر‌های اصیل ایرانی است. البته طهرانیان به این موضوع هم اشاره می‌کند که این روز‌ها این هنر تلفیقی از مدرنیته و سنت شده و با استفاده از طرح‌های کامپیوتری، نقشه قالی را روی دار پیاده می‌کنند.

این هنر را تا جایی می‌توان گسترش داد که ایران تنها صادر‌کننده قالی و تابلو‌فرش در جهان باشد

گسترش قالی‌ در جهان

او ادامه می‌دهد: این رشته را تا جایی می‌توان گسترش داد که ایران تنها صادر‌کننده قالی و تابلو‌فرش در جهان باشد؛ همان کاری که سال‌ها قبل بسیاری از پدران و مادرانمان انجام می‌دادند و این هنر و سنت اصیل را به نسل‌های بعد سپردند.

این کارآفرین ۹‌دار قالی در ابعاد مختلف دارد که چند‌تایی را در اختیار کارآموزانش که حالا تحت تعلیم او قرار گرفته‌اند، گذاشته است. نرگس‌خانم می‌گوید در این چند سال، بیش از ۵۰‌قالی بافته و اگر سرمایه داشت، دلش نمی‌آمد هیچ‌کدام را بفروشد و حتی یک نمایشگاه از تابلو‌فرش‌هایش برگزار می‌کرد؛ نمایشگاهی که زیبایی گره‌های دار قالی و نقش و نگارش ممکن بود علاقه افراد بسیاری را به این هنر جلب کند.

۸۰ درصد طرح‌هایی که روی تابلو‌هایش نقش می‌زند، دارای اسم است، به برخی از این نام‌ها چنین اشاره می‌کند: تابلو‌های و ان یکاد و سوره‌های قرآنی، پرده اسرار، مهرمادری، شاخه‌های رز و... او از هزینه زیاد نخ، ابزار قالی‌بافی و حتی قاب تابلو‌فرش‌ها می‌گوید؛ قاب تابلو‌هایی که گاه بیش از ۳ میلیون تومان قیمت دارند و نیز قاب‌های پایه‌داری که به‌تازگی وارد بازار شده‌اند. طهرانیان ادامه می‌دهد: برای تهیه نخ با مشکلات زیادی روبه‌رو می‌شویم و این باعث می‌شود تعدادی از کارآموزان و علاقه‌مندان به این رشته هنری را از دست بدهیم.

طهرانیان از چله‌کشی دار‌هایش می‌گوید و اینکه سه نفری همراه همسر و پسرش این کار را انجام می‌دهند و ادامه می‌دهد: دخترم مریم نیز به صورت ارثی قالی‌بافی را از هفت سالگی فقط با تماشا کردن دستانم آموخت و حالا حتی به کارآموزان من نیز آموزش می‌دهد.

او از زمان‌بر بودن این کار می‌گوید و اینکه بافتن یک دار بزرگ قالی ممکن است تا ۶‌ماه طول بکشد؛ یک دار ۴۵×۳۰ کوچک هم با سرعت یک بافنده ماهر حدود یک ماه زمان می‌برد.

علاقه به کار

این هنرمند خوش‌ذوق و کارآفرین محله‌مان می‌گوید: علاقه در این کار حرف اول را می‌زند؛ بار‌ها شده کسانی تا مرحله مربیگری هم رسیده‌اند، اما به دلیل نبود علاقه این هنر را رها کرده‌اند.

خانم طهرانیان با بیان اینکه تاکنون درخواست‌های زیادی برای تدریس در دانشکده‌های هنری به او شده است، می‌گوید: این کار درآمد خوبی دارد و بسیاری از زنان سرپرست خانواده می‌توانند از این راه امرار‌معاش کنند. مسئولان هم باید برای گسترش و ترویج این هنر اصیل ایرانی فکری کنند و هزینه‌های تولید آن را کاهش دهند.

این گزارش شنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۱ در شماره ۴۳ شهرآرامحله منطقه یک منتشر شده است.