در قدیم همه فامیل مجلس روضهخوانی داشتیم بهطوریکه از روز اول تا آخر ماه، هر روز مجلس روضه را یک خانواده برگزار میکرد. مادربزرگم پنجشنبههای اول ماه روضهخوانی داشت و مادرم پنجشنبه دوم ماه.
حاجمحمدتقی قربانیان چند نوبت مدیریت کاروانی را عهدهدار بوده که از مسجد ولیعصر (عج) محله شهیدرضوی به نیت پیادهروی اربعین راه انداخته است؛ سفرهایی که برای او و اهل کاروان پر بوده از خاطرات ناب.
این نخستین ایستگاه صلواتی است که نوجوانها بهتنهایی راه انداختهاند و حتی تعدادی از آنها برای اینکه ایستگاه فعال بماند و جمع نشود، دور پیادهروی اربعین را هم خط کشیدند.
آرتور کانولی مدتی را در مشهد گذراند. همزمانی این حضور با سکونت عباسمیرزا نایبالسلطنه در مشهد از یکسو و آغاز ماه محرم از دیگرسو عاملی شد تا او بتواند گزارش کاملی از آیینهای مردم مشهد در ماه محرم تهیه کند.
ابوالفضل گندمی تحصیلاتش کارشناسی حقوققضایی است. او در خیلی از بیتهای علمای بزرگ مداحی کرده و حتی سفری به آلمان داشته و برای ایرانیان مقیم آنجا در دهه اول محرم برنامه اجرا کرده است.
همسایههای کوچه قائم ۴۲ سالهاست که کنار یکدیگر زندگی میکنند. بهانه آشناییشان دوره قرآنی بوده است که در کوچه داشتهاند؛ دوره قرآنی که باعث برکت، خیر و رحمت بوده است.
مهدی تقدیمی را تقریبا همه هیئتیها و قدیمیهای مشهد میشناسند. از پیرهای تعزیهخوانی است و بیش از نیمقرن در این حرفه فعالیت دارد. خودش میگوید این هنر در خانواه آنها موروثی است.
با اینکه کشتی گرفتن در گود کشتی و حتی بردن قند، زیر زبان مرتضای جوان مزه شیرینی داشت، اما او اصلا کشتی را برای این میگرفت که قویتر بشود و بتواند علم بزرگ روستا را بر دوش بکشد.
ابوالفضل خانچوپانی آنقدر در عرصه مداحی درخشیده که مداح ثابت هیئت متوسلین به حضرت ولیعصر (ع) است. او پارسال مقام سوم کشور در مسابقات قرآن، عترت و نماز آموزشوپرورش را به دست آورده است.
بر اساس مستندات، خراسان مهد اصلی روضهخوانی است و به گفته قدیمیها، کهنترین تکایا، سه مکان بسیار شناختهشده شهر هستند که هرکدام بیش از صد سال است پذیرای عزاداران در دهه اول ماه محرم هستند.
ریشه هیئت انصارالرقیه (س) خدربیک، به هیئت قدیمی ۷۲تن میرسد. حدود سیسال قبل جوانهای آن هیئت که حالا بزرگترهای هیئت انصارالرقیه (س) محسوب میشوند، تصمیم گرفتند هیئتی اصطلاحاً جوانپسند داشته باشند.
حوالی دوره استبداد رضاخانی و ممنوعیتهای مراسم عزاداری ماههای محرم و صفر بود که یدالله و امانالله از روستای «کیوی» استان آذربایجانشرقی به مشهدالرضا(ع) آمدند و هیئت قمربنی هاشم(ع) را تشکیل دادند.
مشهد قدیم از چهار محله اصلیِ پایین خیابان، بالاخیابان، عیدگاه و چهارباغ تشکیل میشده است که عموم هیئتهای عزادار در روزهای تاسوعا و عاشورا از این محلات حرکت میکردند و مقصد همه آنها به حرم ختم میشد.
پانزدهسال از شروع فعالیت هیئت خیمهالحسین(ع) میگذرد. رضا ربانی میگوید: بسیجیهای قدیم مسجد امامحسین (ع) درکنار تیم فوتبال یک خیمه برپا کردیم و این راه را ادامه دادیم.
«علی یزدفاضلی» از همان دوران دبستان همزمان با یادگیری خواندن و نوشتن به خطاطی علاقه پیدا میکند. میگوید: آن دوران بستههای چوبکبریت، جعبههایی چوبی بود که با شکستن آنها، سه تا قلممو درست میکردم.
اهالی منزل حاج حسن مرادی در محله کوی سلمان را با نام تکیه شاهزاده علیاکبر(ع) میشناسند. هر سال همزمان با ایام محرم بزرگترین هیئت منطقه از این تکیه با ۴۸ علم به یاد علمدار دشت کربلا راهی حرم میشوند.
اعضای هیئت «عزاداری سیدالشهدا(ع)» از سال۱۳۵۵ در محله «کوی سلمان» فعالیت خود را شروع کردند.شروعی برای بنیان هیئت و گروه شبیهخوانیِ خانوادگی که نسلبهنسل تا به امروز ریشه دوانده است.
کربلایی حسن طاهری یکی از قدیمیترین روضه خوانهای بلوارطبرسی و پنج تن است. ۳۵ سال پیش بعد از جریاناتی که در زندگی اش رخ داد روضه خوانی مجالس امام حسین (ع) را شروع کرد.
برادران پایکار تنها پرچمدوزان خیابان میثم هستند که زیبایی هنرشان با آمدن محرم، رنگ و رونقی دوچندان میگیرد. این حرفه در اوایل شکلگیری تناسب عجیبی با گلابتوندوزی داشته است.
«علمبندان» از آیینهای محرمی زنان است که هرساله در روز پنجم محرم جمعیت زیادی را برای عزاداری زیر یکسقف مینشاند تا هر کس با گفتن ذکری یا ریختن اشکی خود را شریک غمی دیرین و مقدس کند.