هویت - صفحه 51

محله بهمن نامش را از مکانی فرهنگی گرفته است که از بد روزگار ۱۰ سالی می‌شود تعطیل شده است. «سینمابهمن» در موج چهارم سینماسازی در مشهد، سال ۱۳۷۸ با سه سالن نمایش و ظرفیت حدود ۵۷۰ نفر افتتاح شد.
روستای حسین‌آباد خواجه‌ربیع جزو موقوفه مزار خواجه‌ربیع بوده و اکنون مجموعه باغ خواجه‌ربیع توسط آستان قدس رضوی اداره می‌شود.
تا اواسط دهه‌۷۰ این محله میان مردم به «کوی وحدت» مشهور بود و کمی پیش‌تر از آن به نام «باغوی خواجه‌ربیع» شناخته می‌شد.
کوچه «حوض محمدعلی‌خان» که بخشی از شارستان کهن اطراف حرم رضوی بوده، حالا تغییر ماهیت داده است.
دهه‌۴۰ که محدوده‌های بولوار سجاد و امامت مسکونی نبود، کسی هم برای پیاده‌روی دور پارک نمی‌آمد، اما هرچه این محدوده‌ها آبادتر شد، پارک هم شلوغ‌تر شد و رفته‌رفته فرهنگ پیاده‌روی بین مردم رواج یافت.
هم‌زمان با آغاز سکونت در کوچه دانش‌آموز۱۱ ، اهالی کاشت نهال را هم در آن آغاز کرده‌اند تا حالا یکی از معابر سرسبز منطقه باشد.
برای امنیت بیشتر، پشت دیواره‌های شهر را گود کرده بودند بعدها در همین گودها مردم ساکن شدند و به کوچه پشت بهره معروف شد.
این‌بار، آتش بانی خیر شد؛ آتشی که چندسال قبل با زغال قلیان به جان خانه قدیمی احمدیان افتاد، نوه او را به این فکر انداخت که خانه تاریخ‌دار پدربزرگ را نجات دهد.
امروزه فقط یکی از آن سقاخانه‌های قدیمی، یعنی سقاخانه مشهور به «اسماعیل‌طلایی» باقی مانده است، اما دست‌کم تا اواخر دوره قاجار، حرم رضوی سقاخانه‌های متعددی داشته است.
به همت مرکز آثار و مفاخر دانشگاه فردوسی و کمیته نام‌گذاری معبر شهری شهرداری مشهد، ۱۲ معبر شهر به نام اساتید سابق دانشگاهی نامگذاری شده است.
گذر شهید‌بسکابادی ۱۲ از آن دست کوچه‌هایی است که هویت محله شهید‌باهنر را نشان می‌دهد.
خاندان برزگر، ملاکان و زمین‌داران بزرگی بودند که زمین‌های اطراف را دراختیار داشتند. آن‌ها این زمین‌ها را وقف ساخت مدرسه کردند.
بیشتر اهالی رسالت‌۹۷ هنوز این معبر را به نام «کوچه منبع آب» می‌شناسند. در گذشته نه خیلی دور، دو منبع، آب شرب این محدوده را تأمین می‌کرد.
اهالی تلگرد در کنار فروش محصولات زراعی با تولید جارو و صادر کردن صنایع دستی دیگر مانند سبد و حصیر به دیگر نقاط کشور، آبرو برای محله شان خریدند.
محله دروی یادگار مزرعه درآبد است. از این مزرعه در وقف‌نامه میرزا ابراهیم رضوی در اوایل قرن دوازدهم و همچنین وقف‌نامه خزانه‌دار‌ها (آمنه جواهری) در اواخر دوره قاجار نام برده شده است.
مزرعه دیشدیش که در محله عباس‌آباد امروزی قرار گرفته در سال ۱۰۷۹‌قمری وقف اولاد سروقدی‌ها شده است. محله عباس‌آباد تا سال ۱۳۹۹ جزئی از محله طبرسی شمالی بود.
در سیس‌آباد که مردم آن را به نام «سی‌سواد» می‌شناختند، سه مکتب‌خانه وجود داشت که به کودکان آموزش می‌داد.
یکی از میراب‌های معروف مشهد در دوره تیموری، «شمس‌الدین میرکاریزی» بود. در گذشته، مردم بر سر مزار او، آش اوماج و کماج خیرات می‌کردند.
توی کوچه و حتی خانه ما از آب سناباد، جوی آبی روان بود و برای شست‌وشو مشکل کم‌آبی نداشتیم، اما آب شرب و پخت‌و‌پز از کاریز باغ حاجی نادری بود.
در روزگاری که هنوز این محله جزو محدوده شهری نبود، بین مردم به کوی امام‌رضا (ع) معروف بود. دلیل این نام‌گذاری دیده‌شدن گنبد حرم مطهر امام‌رضا (ع) از کوچه‌های محله بود.