هویت - صفحه 13

طبرسی‌شمالی‌۱۲ خیابانی قدیمی، اصلی و دوطرفه در محله عباس‌آباد است که معبر پرتردد شهیدان نظام‌دوست را از کوچه بیست‌و‌پنجم به حاشیه بولوار طبرسی شمالی متصل می‌کند.
ارگ مشهد در دوره نادری به‌عنوان پادگان نظامی شهر استفاده می‌شد و احتمالا در دوره زندیه کاربری خود را با همین شیوه حفظ کرد. با آغاز دوره قاجار، اهمیت ارگ مشهد بیش‌از‌پیش مشخص و معلوم شد.
سیدمحمد موسوی‌فرد می‌گوید: تا قبل از این تخریب‌ها ما در کوچه‌ای زندگی می‌کردیم که به خاطر وجود مسجد امام‌هادی (ع) به همین نام شناخته شده بود، اما حالا که نامش تغییر کرد؛ هویت هم رنگ باخت.
حجت‌الاسلام حسن رضایی از نخستین افرادی است که برای زندگی به الهیه آمده است. او کفش آهنی به پا کرد تا امکانات حداقلی را به این سمت، در غربی‌ترین نقطه مشهد بکشاند و بانی اتفاقات خوب در این محله شد.
هم‌زمان با واگذاری خانه‌ها به نظامیان، هسته اولیه سکونت در محله طالقانی شکل گرفت اما پس از انقلاب یکی از خواسته‌های مردم مذهبی محله، داشتن مسجد بود که با کمک خیران در زمین اهدایی آستان‌قدس ساخته شد.
این کوچه زمانی بخشی از یک باغ‌راه بزرگ بود که به‌مرور زمان و با ایجاد خیابان‌های دانشگاه، امام‌خمینی (ره) و صاحب‌الزمان (عج)، دیگر نه از آن باغ‌ها چیزی مانده و نه از مسیر‌های کهن میان‌باغی‌اش رد و نشانی هست.
کوچه شهید موسی‌پور یک حدود چهل‌سال پیش با نام «کوچه ژاندارم‌ها» شناخته می‌شد. آن زمان، ژاندارم‌ها در این محل زندگی می‌کردند. هنوز بسیاری از قدیمی‌ها، این کوچه را با همان نام به خاطر دارند.
۸۰ سال پیش، منوچهر مهران، چهره مشهور ورزش خراسان و از پیش گامان روزنامه نگاری ورزشی در ایران، با تعدادی عاشق و ماجراجو برای اولین بار موفق به پیمایش کامل غار مغان شد.
آنچه در این مسجد و پاتوق می‌گذرد، آمیزه‌ای است از تربیت دینی، شادی‌های جمعی، پاسخ به پرسش‌های ذهنی، انس با قرآن. اما مهم‌ترین دستاورد این جمع، دوستانی همدل هستند.
حمید معصومیان که همه عمرش را در خیابان افسر گذرانده، می‌گوید: به آنها که از همه جای مشهد و روستا‌های دیگر می‌آمدند برای مداوا پیش یدالله شکسته‌بند، می‌گفتیم «بروید تا همین ستون زرده.»
مدرسه حاج‌حسن‌خان (بهزادیه) و باقریه که هر‌دو اگر چه اکنون سال‌هاست که تخریب شده و به خاطره‌ها پیوسته‌اند، در زمان حیات، بخشی از میراث تاریخی این شهر بوده‌اند که از‌قضا نامشان در فهرست آثار‌ملی هم ثبت بود.
‌مسجد امام‌رضا (ع) در سید‌رضی نو‌پاست و صفر‌تا‌صد کارهایش به دست نمازگزاران دغدغه‌مند انجام شده است. مسجدی که گرچه فقط چهارسال از‌پا‌گرفتنش اما با همین سازه موقت سپری می‌شود.
کوچه «دانشگاه ۵» برخلاف بسیاری از کوچه‌های قدیمی مشهد، پس از انقلاب تنها به یک دلیل رشد جمعیت داشته و آنهم فضای مذهبی آن است. افزایش محافل روضه‌خوانی خانگی، این کوچه را به باغ روضه‌ها مشهور کرده است.
آقاابوالفضل می‌گوید: قدمت خانه‌‌مان که ملک پدری‌ام است، به بیش از صد‌سال می‌رسد؛ در حیاط خانه یک آب‌انبار داشتیم که آن زمان‌ها، آب لوله‌کشی که قطع می‌شد، همسایه‌ها از آب‌انبار ما آب برمی‌داشتند.
زندگی محمود باخرد ۴۳‌سال است که در کوچه‌پس‌کوچه‌های جلالیه سپری شده و از این محله دل نکنده است. او از روز‌هایی تعریف می‌کند که بوستان وحدت، پارک جنگلی بود و نماز جمعه در آن برگزار می‌شد.
سنجری می‌گوید: جوی آب گناباد از اینجا رد می‌شد. مادران کنار جوی آب، ظرف و رخت می‌شستند و با اتمام کارشان، با سنگ، راه آب را می‌بستیم تا حوضچه درست شود؛ بعد هم آب‌تنی می‌کردیم.
سیدرضی‌۵ معبری فرعی در محله سیدرضی است که از‌سویی به جلال‌آل‌احمد ۶ می‌‎رسد و به واسطه کاربری ابتدا و انتهای آن احتمالا باید کوچه محبوب شکمو‌ها باشد.
رقیه خانم روز‌هایی را به خاطر دارد که بولوار مهران و بزرگراه امام علی (ع) وجود نداشت. انتهای دانش‌آموز‌۱۸ دیواری گلی بود که ساکنان دانش آموز به آن «برج» می‌گفتند و زمین‌ها ارزان‌تر بود.
ابراهیم دادخواه از موضوع تعطیلی کتابخانه گلایه‌مند است و می‌گوید: اگر می‌خواهیم مردمی تأثیرگذار داشته باشیم و جلو آسیب‌های اجتماعی جوانان را بگیریم، باید مردم را به مطالعه علاقه‌مند کنیم.
یکی از معدود کوچه‌های با سابقه بیش از ۱۰۰ سال در مشهد، باغ‌سنگی است که روزگاری مسیری بلند درمیان باغ‌های سرسبز شهر بود اما ایجاد خیابان صاحب‌الزمان(عج) تغییرات زیادی را در این کوچه رقم زد.