بر اساس مستندات، خراسان مهد اصلی روضهخوانی است و به گفته قدیمیها، کهنترین تکایا، سه مکان بسیار شناختهشده شهر هستند که هرکدام بیش از صد سال است پذیرای عزاداران در دهه اول ماه محرم هستند.
روزگاری بهدلیل مقابلهبا حملات ترکمنها که به مشهد هجوم میآوردند و مردم را به بردگی میبردند، گرداگرد روستا بارو و چهار برج ساختهاند و دور آنها نیز خندقی کندهاند.
خیابان ارغوان و محدوده اطراف آن در گذشته جزو اراضی کشاورزی روستای «کلاتهعلینقی» بود، اما از سال۵۵ به ارتشیها واگذار شد و ساختوساز در آن شکل گرفت.در این معبر، انواع کاربریها وجود دارد.
کوچه شهیدهاشمینژاد ۸ یا کوچه ناظر که متصلکننده دو خیابان شهیدهاشمینژاد و آیتالله عبادی است قدمتی کمتر از هشتاد سال دارد. این کوچه پستی و بلندیهای بسیاری به خود دیده است.
محله امیریه که شامل بخش ابتدایی بولوار امیریه میشود، نسبت به محله صادقیه که بخش انتهایی بولوار امیریه را در برمیگیرد، دیرتر پاگرفت و هنوز هم درصد کمتری از این محله مسکونی شده است.
خیابان هاشمیه ۴۰ بهدلیل برخورداری از کاربریهای متنوع اعم از مدرسه، فضای سبز، کلینیک درمانی و بازارمحله، مسجد و ... برای برطرفکردن نیازهای روزمره اهالی و پرکردن اوقات فراغت آنها مرکز محلهای امن و پویا به حساب میآید.
کوچه «شهید هاشمینژاد۹» روزگاری بخشی از باغهای مشجر «بالاخیابان» بود که با ایجاد بیمارستان آمریکایی در حاشیه شرقی شکل گرفت و با احداث خیابان فوزیه در غرب آن و سکونت تهرانیالاصلها و سپس عربزبانها کاملتر شد.
مشهدیها، منطقه ۱۲ را با نام «منطقه الهیه» میشناسند، محلهای که وجه تسمیهاش برگرفته از نام یکی از محلات پایتخت است. این محله بر روی اراضی روستای امامیه قرار دارد و ساختوساز در آن از اوایل دهه ۸۰ کلید خورد.
محله صادقیه تلفیقی از معابر نسبتا قدیمی و جدید منطقه ۱۲ است. امیریه ۳۱ و امیریه ۳۷ دو معبر پرجمعیت منطقه ۱۲ هستند که جزو اولین محدودههای مسکونی بولوار امیریه بودند. انبوهی از مجتمعهای مسکونی چندصد واحدی در همین دو معبر قرار دارد.
محله مجیدیه بهواسطه برجهای زیبای تجاری و مسکونی و موقعیت مناسب، جزو برخوردارترین محلات منطقه ۱۲ به شمار میرود و سرمایهگذاران تمایل زیادی به خرید و فروش املاک در این محله دارند.
کوچه پورسینا۵۰ یکی از معابر اصلی و پرتردد خیابان پورسیناست؛ کوچهای که حدود دههزار نفر جمعیت دارد و از ۲۵ معبر فرعی تشکیل شده است. اهالی اینجا جزو فعالترین و پرانرژیترین ساکنان محلهاند.
سید محمدحامد موسویان که تحصیلکرده دانشسرا بوده است، بهجز اینکه موسس مدرسه خصوصی «ابنسینا»ی در محله راهآهن مشهد بوده، به خواسته مسئولان آموزشی آن زمان، ریاضی هم تدریس میکرده است.
بهدنبال تهیه تدارکات، لشکر ایران پس از ورود به مشهد، به پنج توپ قلعهکوب مجهز شد و به سمت قندهار لشکر کشیدند. این محاصره دو ماه طول کشید و بالاخره قندهار به دست سپاهیان ایران آزاد شد.
بیبیمعصومه چهارطاقی با پیگیریهایش برق را به محله کلاته برفی آورد، مدرسه را راه انداخت و تعداد زیادی درخت توت کاشت.
رقیه خواجهبامری میگوید: تازهوارد بودیم و همه همسایهها به ما لطف داشتند. عفت خانم خدابیامرز از روی پشتبام خانهاش مادرم را صدا میکرد و میپرسید: «همسایه چیزی لازم نداری؟ کاری داری، بیایم کمک.»
معاون حملونقل جادهای خراسان رضوی میگوید: همه فروشها ازطریق درگاه اینترنتی انجام میشود تا شفافیت برقرار باشد و هزینهای اضافه به مسافر تحمیل نشود.
خیابان رستگاری ۲ در محله حجاب به نام شهیدغلامعلی کمالی مزین شده است. در این معبر چندین مجتمع مسکونی قدیمی قرار دارد که عمرشان بیشتر از سیسال است و از میان آنها میتوان به مجتمعهای امامعلی (ع)، سامان، پیام و آرمان اشاره کرد.
گذری بر تاریخ کوچهای صدساله که بین مشهدیها به «کوچه آمریکایی» معروف است. خرید باغ انتهای کوچه توسط یک مجموعه میسیونری مذهبی آمریکایی , تبدیل آن به بیمارستان سبب شد این کوچه یکباره اهمیت ویژهای نزد مردم مشهد پیدا کند.
زیبا بخشی بافنده محله پورسینا، حیاط خانهاش را تبدیل به کارگاه قالیبافی و برای ۸ زن اشتغالزایی کرده است. میگوید: از همان اول نیت کردم که آموزش رایگان باشد.
مقبره شیخ محمدالمقتدی کارندهی که با نام «مقبره پیر پالاندوز» شهره است، در بخش شمال شرقی حرمرضوی قرار گرفته و پیکر شیخ بزرگ طریقت ذهبیه در همین بنا به خاک سپرده شد.