مشهد قدیم - صفحه 24

۷۵ سال از نخستین‌باری که قانون منع مصرف مشروبات الکلی در شهرمان اجرا شد و سپس به سراسر کشور تسری پیدا کرد، می‌گذرد.
حسینیه مرحوم آیت‌الله سیدجوادخامنه‌ای در خیابان شهید اندرزگوی ۱۴ همان منزل قدیمی آیت‌الله سیدجواد خامنه‌ای است که کوچک، اما باصفاست.
روزگاری به جای این چهارچرخ‌های آهنی، گاری‌های چوبی ساخت دست حاج ماشاءالله و حاج غلامرضا آهنگر در خیابان‌های مشهد جولان می‌داده است.
اسناد تاریخی نشان می‌دهد دشت مشهد از سده‌های دور خشک بوده و راستش اصلا نباید تا این حد، گسترش پیدا می‌کرده است.
نخستین‌حرکت را برای تأسیس مدرسۀ جدید در مشهد میرزا‌حسن رشدیه انجام داد. او در سال ۱۳۰۵ هجری قمری به مشهد آمد.
لوله‌کشی گاز که از زمستان ۱۳۴۹ از خانگیران آغاز شد، باید از زمین‌های مردم بگذرد برای همین از پاییز ۱۳۵۰ تا پایان بهار سال بعد خرید زمین‌ها نیز برای عبور خط لوله گاز صورت می‌گیرد.
محمدعلی عزتی معروف به شیخ، هنرمند خاموش و بی سر و صدایی است که رشته‌های نخ را چشم بسته تاب می‌دهد و ۸۰ سال حرفه خود را رها نکرده.
۳۷سال پیش بود که خیابان «تورج» روی باغ انگوری کشیده شد و فرعی‌های این خیابان احداث شد.
اولین سنگ مزار حضرت، مربوط‌ به سال ۵۱۶ قمری، عهد سلطان‌سنجر سلجوقی است با ابعاد سی در چهل و قطر شش سانتی‌متر.
مهریه عروس در یکی از سند‌های قدیمی ازدواج که از عهد قاجار به‌جای مانده، پول نقد، طلا، ظروف مسی، فرش قالی، نمد، یک دست رختخواب قلمکار و بیست رأس گوسفند، کنیز، ساختمان، زمین و آب و باغ است.
کاری که پدرم و تیمش انجام داد، کار بسیار عجیبی بود و بهتر است بگوییم فقط جن‌ها در آن اعماق زمین می‌توانستند چاه بکنند و نفس بکشند.
خانۀ قدیمی امیر فخریان که در خیابان طبرسی، کوچۀ طلایی قرار داشت در حال حاضر با خاک یکسان شده است؛ به این عبارت که ابتدا برای خروجش از لیست آثار ملی، رای دیوان عدالت گرفته وبلافاصله تخریب شد.
دروازه نوغان از جایی آغاز می‌شد که این روز‌ها مدرسه حاج تقی است. تاجران و بازرگانانی که از شهر‌های اطراف می‌آمدند برای رسیدن به شهر باید یک قران می‌دادند.
لیموناد نخستین نوشیدنی صنعتی ارزان و خاطره‌ساز مشهد قدیم است که هنوز هم بساطش از میان نوشیدنی‌های سنتی شهر جمع نشده است.
بنا به قولی که عامه ساکنان قدیمی عیدگاه نیز بر آن صحه می‌گذارند، در نوروز و سیزده فروردین به‌علت وجود باغ‌ها و مزارع سرسبز، این منطقه تفرجگاه اهالی مشهد و زائران حضرت رضا(ع) بوده‌ است.
پسران و دختران نوجوان، چولی قزک را در کوچه‌ها می‌گردانند تا هرکس که تمنای باران دارد، کاسه آبی بر او بپاشاند.
خیابان خسروی برای خیلی از مردم مشهد، یادآور خاطره‌های خوب است؛ خاطره‌های خوبی از جنس ازدواج؛ چون خیلی‌ها از موقعی که یادشان می‌آید، این خیابان جایی بوده است برای خرید لباس عروس و داماد.
علی دشتبان، نگارنده کتاب «روزی، روزگاری آبکوه» برای جمع‌آوری تاریخچه محله‌اش پنج‌سال زمان گذاشته است.
شمال منطقه ۳ تقریبا بعد از بولوار مجلسی در حدود ۴۰-۵۰ سال قبل سبقه روستایی داشته‌است. نام‌گذاری برخی از محلات مثل سیس‌آباد، خواجه ربیع و... هم برگرفته از نام روستاهای قدیم است.
مشهد به‌ویژه در گزارش‌های برجای‌مانده از اواسط حکومت قاجار، شهری کثیف است با نفسی تنگ‌آمده از بو‌های نامطبوع که گلوی زندگی مردمش را انواع بیماری‌ها گرفته است و فشار می‌دهد.