امام رضا (ع) - صفحه 18

ابتدایی‌ترین کوچه خیابان شهید نواب‌صفوی، سال‌هاست محل انتظار جنازه‌ها برای ورود به حرم‌مطهر برای دادن آخرین سلام میت به حضرت است.
نخستین دوربین‌های عکاسی در دوره قاجار به ایران آمدند، با این حال بسیاری از عکس‌های ثبت‌شده از آن دوران را دوربین عکاس‌های خارجی، ماندگار کرده است.
آیت‌الله سید‌عباس صدر‌حسینی، مفّسر قرآن و مدرس حوزه علمیه، ۴۸ سال پیش، پایه‌گذار خیریه محبا‌ن‌الحسین(ع) بود.
میان مشهدی‌ها، نام شیخ‌طبرسی بیش از همه تداعی‌کننده نام یکی از خیابان‌های اصلی شهر است و مانند بسیاری از عناصر هویتی شهر، آن را خوب نمی‌شناسیم.
ابوطالب عندلیبیان، هنرمند عکاس مشهدی، تمام هم‌و‌غمش را طی چند‌سال گذشته به جمع‌آوری عکس‌های قدیمی از حرم‌مطهر و تدریس دوره‌های آموزشی عکس و فیلم گذاشته است.
می‌گوید: کار معرق در حرم‌مطهر از بی‌نظیرترین و محکم‌ترین کار‌ها در کشور است. در اصفهان کاشی را با گچ می‌ساختند که به همین دلیل مقاومت کمی داشت، در اینجا با زدن سیمان، مقاومتشان را زیاد می‌کردیم.
حاج‌رضا گرامی سابقه‌ای طولانی در خدمت به بارگاه ملائک‌پناه رضوی و همیاری با زائران دل‌سوخته حضرت ثامن‌الحجج (ع) دارد. او در این سال‌ها دربان بارگاه سلطان سریر ارتضا بوده است.
میرزاطاهر رضوی در این نقاشی، بخشی از صحن عتیق را با وضعیت پس از توپ‌بندی به تصویر می‌کشد. قشون روس در میانه صحن عتیق دیده می‌شوند، کالسکه و گاری متعلق به آن‌ها در میانه صحن است و اسب‌ها کنار نهری هستند که بعد از سقاخانه اسماعیل‌طلا به سمت پایین‌خیابان جریان دارد.
کتاب تاریخ بیهقی شرح حکومت ده‌ساله مسعود غزنوی است؛ پادشاهی که مرکز حکومتش، غزنین بود، اما بیش از ۱۶ هزارکیلومتر سفر کرد که بخشی از این مسیر در توس و مشهد گذشت.
الله وردی‌خان، از ارامنه گرجستان بود و پس از اینکه به اسارت درآمد، چندبار فروخته و عاقبت به جرگه غلامان شاه‌تهماسب یکم وارد شد و اینجا بود که به اسلام گروید و از سپهسالاران و رجال سیاسی شد.
درِ سرداب حضرت رضا (ع) از دیرباز بسته شده و شاید به تعداد انگشتان ۲ دست از رجال و سیاسیون موفق به دیدار سرداب شده‌اند.
حس‌وحال این زیارت‌اولی‌ها آن هم در سنینی که اصلا تصورش را نمی‌کنی که برای اولین‌بار است پا در این حریم ملکوتی گذاشته‌اند، وصف‌ناشدنی است و در قلم و کاغذ نمی‌گنجد.
اولین کالای صادراتی مشهد هرکاره است؛ همان سنگی که به دعای امام‌رضا (ع) در بدو ورود به این شهر، برکت یافته است.
از آن همه شکوه و زیبایی ۲ بنای تاریخی در حرم رضوی، امروز تنها دو بنا به یادگار مانده است که در قلب اماکن متبرکه چشم نوازی می‌کنند و میراث روزگار پرعظمت رونق مدارس علمیه در جوار روضه منوره هستند.
امروزه فقط یکی از آن سقاخانه‌های قدیمی، یعنی سقاخانه مشهور به «اسماعیل‌طلایی» باقی مانده است، اما دست‌کم تا اواخر دوره قاجار، حرم رضوی سقاخانه‌های متعددی داشته است.
میان رزمنده‌ها زیارت حرم امام‌هشتم (ع) پیش از اعزام، به وداع آخر معروف بود؛ وداعی که می‌دانستند شاید تکرارشدنی نباشد.
بیشتر رانندگان پایانه مسافربری امام‌رضا (ع) مشهد عشق جاده و اتوبوس‌هایشان هستند. مثل مجتبی تقوی که با وجود داشتن دکترا هنوز هم اتوبوس دارد. یا همچون محمد ماهرو که سرمایه‌اش برای شروع کاری دیگر کم نیست، اما علاقه‌مند رانندگی است.
مرحوم آفرنده ساخت گنبد جدید را با دو پوشش بتنی به اجرا درآورد. بتن‌ریزی پوسته رویین گنبد به مدت دوازده شبانه‌روز طول کشید تا با ناوه بتن ریختند و تمام شد.
مسجد شاه که بعد‌ها نام هفتاد و تن به خود گرفت علامت سوالی در ذهن مورخان است که بسیاری از وجوه آن پوشیده مانده است.
هر ساله حدود ۲ هزار زائر پیاده از شمال خراسان راهی مشهد می‌شوند تا به پابوس آقا بیایند و در این شهر اقامه عزا کنند، اسکان این زائران به گروه‌های مردمی داوطلب سپرده شده است.