ما در چاپخانه شریک غم و شادی مردم هستیم

علی حسینی از سال ۹۱ وارد کار چاپ شده، اما پیش از این هم تجربه آن را داشته است. داستان راه اندازی چاپخانه‌اش هم برمی‌گردد به اینکه قبل ورود به این کار، کارمند یکی از سازمان‌های عمومی بوده و کار‌های چاپی‌اش را هم قبول ‌می‌کرده است. درآمد خوب درکنار علاقه باعث می‌شود کار در این حوزه را به عنوان یک پیشه و شغل در آینده انتخاب کند.

او حالا ۶ سال است در دفتری در محله وحید مشغول این کار است؛ از چاپ روی تی‌شرت گرفته تا چاپ تبلیغاتی روی خودکار، سررسید، کتاب و دفترچه و...

حسینی از شیرینی‌ها و تلخی‌کار می‌گوید، از حضور عروس‌خانم‌ها و آقا داماد‌هایی که برای سفارش می‌آیند و لبخند از لبشان دور نمی‌شود تا کسانی که می‌شود فهمید عزیزشان را از دست داده‌اند. اینجا دفتر فروش سیدعلی است که خیلی‌ها سفارشاتشان را به او می‌سپارند؛ بیشتر این روز‌ها که بازار عروسی‌ها داغ است و چاپ‌های متنوع انتخاب را دشوار کرده است؛ از کارت‌های کاغذی ساده تا کارت‌های طرح دار و یا همراه با چوب و روبان‌های ویژه.

از چاپ‌های کاغذی تا تزیینی

در همه حوزه‌هایی که تصورش را بکنید از همین منطقه طلاب به ما مراجعه می‌کنند. از چاپ کاغذی، مقوایی، پلاستیکی بگیرید تا چاپ روی لباس‌های مردانه و زنانه و چاپ‌های تزیینی و تبلیغاتی جزو سفارش‌هایی است که ارجاع می‌شود. بخشی را خودم انجام می‌دهم و بخشی را به تناسب کار به همکارانم می‌سپارم.

چاپ به شرط تیراژ

چاپ انواع و اقسام مختلفی دارد. معمولا  روی کاغذ به ۲ شیوه کلی چاپ انجام می‌شود که مردم هم با آن کمابیش آشنا هستند. یکی چاپ دیجیتال و یکی هم اُفست. معمولاً سفارش‌هایی که تیراژ چندانی ندارد با دستگاه‌های دیجیتال انجام می‌دهیم و مواردی که پرشمار باشند به شیوه افست چاپ می‌کنیم.

علت به این موضوع بازمی‌گردد که برای چاپ افست، به زینک بندی نیاز است و این کار برای تیراژ‌های پایین به صرفه نیست، اما وقتی شمارگان سفارشی که به ما داده می‌شود زیاد باشد مانند کتابی که قرار است مثلا ۳  تا ۵ هزار نسخه منتشر شود این شیوه به صرفه‌تر از چاپ دیجیتال خواهد بود در این حوزه همه چیز به تیراژ برمی‌گردد.

احتمالا اصطلاح چاپ سیلک را هم شنیده و لااقل روی سردر بعضی چاپخانه‌ها دیده‌اید. در چاپ سیلک از پارچه توری (مثلا ابریشمی) به‌عنوان تکیه‌گاه استفاده می‌شود. ورقه استنسیل را روی پارچه - که روی چارچوب محکم شده - می‌چسبانند. مرکب غلیظ را بر سطح استنسیل پخش می‌کنند که از بخش‌های نفوذپذیر توری به سطح دیگری که در زیر چارچوب است، می‌رسد.

بدین ترتیب، تصویر یا متن مورد نظر را می‌توان با رنگ‌های مختلف روی پارچه و مانند آن چاپ کرد. دانش‌آموزان رشته هنر معمولا با این شیوه  کار می‌کنند.

میهمانی زیاد دعوت می‌شویم

اما چاپ کارت‌ها خاطره انگیزترین بخش آن است. کارت‌ها در عمل ما را درگیر رویدادها، شادی‌ها و غم‌های مشتریانمان می‌کند. ناخودآگاه از جایگاهی که به عنوان فروشنده داریم، خارج  و شریک شادی‌ها و غم‌های مردم می‌شویم.

همراه کسانی که خیلی شاد هستند و آن‌هایی که عزیزی از دست داده‌اند. این موضوع باعث می‌شود بی آنکه خودمان بخواهیم در مسیر جریان زندگی آن‌ها قرار بگیریم. خیلی وقت‌ها رابطه ما شکل رفاقتی به خود می‌گیرد. به خودمان که می‌آییم می‌بینیم مشتری‌ها یکی از دوستان ما شده‌اند. گاهی حتی به میهمانی‌ها و عروسی‌هایی که برایشان کارت چاپ می‌کنیم، دعوت می‌شویم.

گاهی حتی به میهمانی‌ها و عروسی‌هایی که برایشان کارت چاپ می‌کنیم، دعوت می‌شویم

چاپ زیر نرخ

اتحادیه ما مثل هر اتحادیه صنفی دیگر نرخ‌نامه‌ای ثابت برای همه نقاط شهر دارد. فرقی هم نمی‌کند که در بولوار سجاد چاپ انجام شود یا در بولوار توس و منطقه طلاب!  اما در این نقاط عملا  نمی‌توان با نرخ نامه اتحادیه کار کرد. قیمت‌ها  برای منطقه ما بالاست. من و همکارانم در این محدوده سعی داریم پایین‌تر از نرخ نامه مصوب کنیم.

نسیه هم می‌دهیم

در این محدوده شهری باید با مشتریان کنار آمد و سخت نگرفت. ما حتی نسیه هم می‌دهیم. چون بازار امروز بی‌نسیه نمی‌شود. فقط دعا می‌کنیم مشتری‌ها هم هوای ما را داشته باشند و  یادشان بماند زمان تحویل کار مهم است. خوش قولی رکن اصلی کار ماست.

می‌شود گفت کار ما با آبروی افراد مرتبط است به ویژه برای مشتری‌هایی که میهمانی‌های بزرگی دارند و باید کارت را به موقع دستشان برسانند. در کنار همه این موارد باید هوای کیفیت را هم داشت تا به چاپخانه ارزان و بی‌کیفیت متهم نشویم. می‌بینید که هر روزه با معادله‌ای چند مجهولی مواجه هستیم!

رکود گریبان چاپ را هم گرفته است

شغل ما چندان پردردسر نیست و درصورتی‌که وضعیت بازار مثل حالا، مواج نباشد به‌راحتی می‌توان کار کرد و سود خوبی هم داشت، اما رکود بازار گریبانگیر بخش چاپ هم شده است. گرانی و گاهی کمبود و حتی نبود «کاغذ و جوهر» اتفاقی است که چندی گریبان ما را گرفته است و رها نمی‌کند! اداره دارایی و شهرداری هم کار خودشان را می‌کنند و هزینه مالیات و عوارض در بازار بر دوشمان است.

چاپ و شایعه سرطان

شایعه‌ای قدیمی وجود دارد و تصور می‌شود هرکسی در شغل ماست سرطان حنجره می‌گیرد و خیلی‌ها از این موضوع هراس دارند و  می‌گویند حتماً ماسک بزنیم و شیر بخوریم. به گمانم ماجرا به کارگاه‌های حروف‌چینی قدیمی که با سرب سروکار داشتند بر می‌گردد درحالی‌که جوهر تونر دستگاه‌های چاپ دارای کربن است. نمی‌خواهم بگویم کربن برای آدم مفید است، اما اگر اصولی رفتار کرد هیچ‌گاه از این مقدار کربن بیمار هم نمی‌شویم چه برسد به سرطان!

چاپ خاطره انگیز زندگی دانش‌آموزان شهید

برای من و همکارانم کار کارست و همین‌قدر که در محدوده قانون و رضایت طرف همراهش باشد، کافی است، اما برخی از کار‌ها برای آدم دلنشین‌تراست. برای من هم همین طور بوده است؛ شبیه کتابچه‌ای با موضوع زندگی‌نامه شهدای دانش‌آموز منطقه ۱ که هم تحقیق و گردآوری اطلاعاتش از نهاد‌های مختلف به عهده تیمی بود که در آن همکاری داشتم و هم چاپ آن بر عهده‌ام بود.  از صفر تا صدش را بر عهده داشتم و امیدوارم گامی مثبت در انتقال پیام‌های شهدا برداشته باشم.




* این گزارش یکشنبه ۱۱ شهریور سال ۱۳۹۷ در شماره ۳۰۷ شهرآرامحله منطقه ۴ چاپ شده است.