شیرین کاری آبنباتپز قدیمی مشهد 
خانه تاریخی محمدیه مسافرخانه پاکستانیهاست 
خانه تاریخی محمدیه مسافرخانه پاکستانیهاست
شعبان شریف| منزل مسکونی محمدیه در خیابان نوابصفوی، خیابان عباسقلیخان، کوچه محمدیه، کوچه شهید رکابی، پلاک ۹۹ قرار دارد و در تاریخ ۲۵ آبان ۱۳۸۴ به ثبت رسیده است.
تاریخچه و وجه تسمیه بنا
این بنا بیش از ۱۰۰ سال پیش ساخته شده است. مالک اولیه آن، «صراف» نامی بوده است که اطلاعات زیادی درباره شغل و موقعیت وی دردسترس نیست. حدود ۸۰ سال پیش آقای محمدی این منزل را خرید و تاکنون نیز مالک این منزل در اینجا ساکن است.
کاربری خانه محمدی از ابتدای ساخت تا حدود ۱۵ سال پیش، مسکونی بوده است، اما چند سالی است که علاوهبر کاربری مسکونی بهعنوان مسافرخانه نیز استفاده میشود. مسافران این خانه تاریخی، اغلب آشنای صاحبِ خانه و بیشتر پاکستانی هستند.
مسافران این خانه تاریخی، اغلب آشنای صاحبِ خانه و بیشتر پاکستانی هستند
نوع مالکیت
همانطور که گفته شد، مالک اولیه این بنا، صراف نامی بوده است که بعد از حدود ۳۰ سال از ساخت این بنا، آن را به آقای محمدی فروخته است. از آن زمان تاکنون، محمدی و خانوادهاش در این خانه زندگی میکنند و درحالحاضر مالکان خانه، وارثان آقای محمدیاند.
اقدامات انجامشده درمورد حریم اثر
تاکنون سازمان میراثفرهنگی و گردشگری هیچگونه اقدامی را درزمینه تعیین حریم این بنا، انجام نداده است، اما باتوجه به اینکه منزل همجوار این بنا تخریب شده است و احتمالا بهزودی ساخته خواهد شد، امکان خدشهدار شدن حریم بصری بنا وجود دارد.
از طرفی این منزل در بخشی از خیابان قرار گرفته است که جلوتر از قسمتهای همجوارش میباشد و اگر تصمیم به عقبنشینی این قسمت از خیابان باشد، تعیین مسئله حریم بهشدت موردنیاز خواهد بود.
ویژگیهای اثر
از ویژگیهای خانه محمدی، زمان ساخت این بناست که متعلق به دوره قاجاریه است. معماری مربوط به آن دوران که در این بنا بهطورکامل به چشم میخورد، نیز دارای اهمیت است.
همچنین نوع خاص تزیینات و آجرکاری بنا که ترکیبی از فرمهای دوران خود و فرمهای وامگرفتهشده است، از خصوصیات بارز آن بهشمار میرود. از دیگر ویژگیهای این بنا، جهتگیری یکی از اضلاع حیاط به جانب قبله است که بیشترین میزان سایه را در ساعات تبآلود تابستان و بیشترین نفوذ نور حرارت بخش آفتاب را تا اعماق اتاقها، در زمستان فراهم میآورد.
مشخصات
زمان ساخت خانه تاریخی محمدی، مربوط به دوران قاجار است. این بنا در دو طبقه و در یک طرف حیاط ساخته شده. تنها ورودی آن در ضلعشرقی از دیوارهای حیاط قرار گرفته است.
پس از گذر از دالانی کوتاه، وارد حیاط میشویم. تزیینات نمای این بنا، آجرکاری و کاشیکاری بسیار زیبایی دارد که اکنون قسمت بزرگ کاشیکاریها باقی مانده، اما قسمت آجرکاری و سایر بخشهای نما تخریب یا زیر سیمان سفید مدفون شده است. نمای طبقه پایین شامل چهار پنجره و یک در ورودی در وسط نماست که به اتاقها تقارن خاصی بخشیده است.
نمای طبقه بالا شامل هفت پنجره است که پنجره بالای ورودی دارای سنتوری بزرگتری نسبتبه سایر سنتوریها میباشد. بخشی از طبقه پایین که از نمای بالا حذف شده، بهدلیل الحاقات بعدی در بنا بوده است که شامل یک توده یکطبقه در سمت راست بناست.
سطح حیاط این خانه کمی از سطح خیابان پایینتر است. آجرکاریهای دیوارهای نما از نوع خفته راسته یکطرفه جناغی است. در یک دیوار حیاط (دیوار سمت چپ توده) طاقیهایی فرورفته با سکوهای کوتاه در پایین هر طاقی دیده میشود. آجرکاری داخل طاق خفته راسته یک درمیان گلدار است. در داخل ساختمان نیز تزییناتی از نوع گچبری و نقاشی وجود دارد که هنوز سالم مانده است.
نوع بهرهبرداری
این بنا از زمان ساخت تا حدود ۱۵ سال پیش، فقط کاربری مسکونی داشته است، اما از آن زمان تاکنون علاوهبر کاربری مسکونی برای خود مالک، بهعنوان مسافرخانه کوچک و محدودی که بیشتر مسافران آن، پاکستانی و از آشنایان صاحب خانه هستند، به بهرهبرداری میرسد.
دخلوتصرفات انجامشده و مشهود در اثر
مهمترین دخلوتصرف انجامشده در این بنا، الحاق توده یک طبقه در ضلع شمالی است که حدود ۴۰ سال قبل انجام شده است. بام این توده بهعنوان تراسی برای طبقه دوم بهرهبرداری میشود.
همچنین ساختن دو سرویس بهداشتی باتوجهبه کاربری مسافرخانه در دیوار روبهروی توده اصلی بنا میباشد. علاوهبر اینها در نما نیز دخلوتصرفاتی انجام شده است که شامل سیمان کردن بخشهایی از نما و تعویض در و پنجرههایی با در و پنجره آهنی است.
این گزارش پنجشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۶ در شماره ۲۷۰ شهرآرا محله منطقه ثامن به چاپ رسیده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
