چراغ روضه در کوچههای سناباد روشن است
در ماههای محرم و صفر، محله سعدآباد رنگوبوی دیگری میگیرد. سالهاست بانوان این محله در مسجد سناباد گرد هم میآیند تا با برگزاری مراسم عزاداری برای سید و سالار شهیدان، این ایام را زنده نگه دارند و ساعتی را درکنار همسایهها به روضه و همدلی بگذرانند.
اما دوسالی است که این جمعهای صمیمی از فضای مسجد فراتر رفته و به خانههای محله هم راه پیدا کرده است. در این طرح، هماهنگی سخنران و مداح با پایگاه بسیج خواهران است و میزبان تنها پذیرایی سادهای تدارک میبیند. همین پیشنهاد ساده باعث شده استقبال خوبی شکل بگیرد و امسال هفدهخانواده از محله برای میزبانی از روضههای خانگی اعلام آمادگی کنند تا چراغ این مجالس در خانههای بیشتری روشن شود.
برای دیدن حالوهوای این روضههای خانگی، میهمان یکی از همین خانهها شدیم؛ خانهای در یکی از کوچههای محله سعدآباد که از ساعتی پیشاز رسیدن ما، صدای روضه و رفتوآمد همسایهها حالوهوای دیگری به آن داده بود.
رنگوبوی محله در روضه خانگی
هنوز چندقدم داخل کوچه سناباد۱۷ نرفتهایم که پرچم سیاه روی در نیمهباز، مسیر را نشانمان میدهد. کفشهای جفتشده روی تراس یعنی نشانی را درست آمدهایم.
خانمها دورتادور نشستهاند؛ گوشهای نزدیک در آشپزخانه جا پیدا میکنیم، درست نزدیک سخنران. صحبت از بصیرت است و نگاه درست به زندگی، از اینکه آدم در شلوغی روزمره یادش نرود برای چه زندگی میکند و اسلام برای بهتر زندگیکردن چه سفارشاتی کرده است.
محور اصلی مباحث سخنرانی در این روضه، جایگاه زن و دغدغههای مطرح در نگاه اسلام درباره زن است، از تربیت فرزند تا ارتباط با همسر و خویشاوندان. همه حواسشان به حرفهای سخنران است و گاهی برخی از خانمها سؤالاتی مطرح میکنند و با مثالهای ملموس پاسخشان را میگیرند.
زهرا شرقی، سخنران این جلسات، میگوید: ما تلاش میکنیم مباحث مرتبط با زن را با مسائل روز و دغدغههای خانمها در محله پیوند بزنیم تا برای آنها کاربردی باشد.
در این مراسم، درکنار جلسات عمومی روضه، منبرهای نوجوانانه هم برگزار میشود تا نسل امروز، سهمی در آن داشته باشند. شرقی میگوید: یکی از موضوعاتی که با استقبال روبهرو شده، پرداختن به الگوهای کمترگفتهشده از زنان واقعه کربلاست. خانمها دوست دارند درکنار مسائل متناسب با شرایط خودشان، درباره الگوهای زن در تاریخ اسلام هم بیشتر بدانند. برای این مباحث از دختران جوان و نوجوان محله خواستیم محتواهایی متناسب با این برنامه درباره زنان مؤثر در واقعه کربلا را مطالعه و در این مراسم ارائه کنند. این مشارکتها سبب پویایی روضهها میشود.

روضه، برکت و نور خانه
میان آمدورفت مهمانها و پذیرایی، پیداکردن صاحبخانه کار آسانی نیست. سخنران، مداح و خانمهای پایگاه بسیج، همه طوری پای کار ایستادهاند که مرز میان میزبان و مهمان گم شده است. بعد از کمی پرسوجو، ما را به فاطمه عمران معرفی میکنند. همسرش، حسین پروانه، از جانبازان دفاع مقدس بوده و حدود دو سال پیش از دنیا رفته است.
او یکی از میزبانان همین روضههای خانگی است و سه روز، مجلس امام حسین (ع) در خانهاش برپاست. فاطمهخانم میگوید: در کانال مسجد دیدم که برای روضههای خانگی ثبتنام میکنند. پساز مشورت با دخترانم تصمیم گرفتیم ما هم سه روز روضه برگزار کنیم.
برگزاری مجالس روضه برای خانواده پروانه مراسمی آشناست. زمانیکه ساکن محله دانشجو بودند، سالی پنجروز به یاد حضرتزهرا (س) مراسم برگزار میکردند، اما در این یک سالوهشتماهی که به محله سعدآباد آمدهاند، مراسمی برپا نکردهاند.
فاطمه خانم روضه را برکت و نور خانه میداند و میگوید: در این مدت زیاد با همسایهها آشنا نشده بودم. فقط در مسجد، موقع نماز آنها را میدیدم. اما به برکت این مجلس، طی این سه روز با همسایههایم آشنا شدم و امیدوارم این مراسم ادامهدار باشد.
سادگی، مهمترین ویژگی روضهها
وجیهه افخمیپور یکی دیگر از اهالی محله سعدآباد است که امسال نامش در فهرست میزبانان قرار گرفته است. او میگوید: از وقتی عضو کانال مسجد شدم، در جریان برنامه روضههای خانگی قرار گرفتم و تصمیم گرفتم سهمی در این برنامه داشته باشم.
در کانال مسجد دیدم که برای روضههای خانگی ثبتنام میکنند. ما هم تصمیم گرفتیم سه روز روضه برگزار کنیم
وجیههخانم میگوید: همیشه دوست داشتم روضهای در خانهمان برپا شود، اما شرایطش فراهم نبود. حالا که هماهنگیها با مسجد است، برگزاریاش برایم سادهتر شده است.
افخمیپور یکی از ویژگیهای مهم این روضهها را سادگی آن میداند و توضیح میدهد: اینجا فضا ساده و صمیمی است و خبری از تجملات نیست. صاحبخانه مثل بقیه است. انگار همه با هم میزباناند. همه خودشان را در برگزاری مجلس سهیم میدانند و همین حس خوبی ایجاد میکند.
محفل صمیمی همسایهها
روضه که به پایان میرسد، تازه وقت حالواحوالپرسی همسایههاست. زنهایی که ماندهاند، همانجا روی زمین کنار هم مینشینند. یکی از حال مادرش میگوید، یکی از کارهای روزمرهاش و دیگری از خبرهای محله. فضای خانه آرامآرام از حال و هوای مجلس روضه به یک گعده صمیمی همسایگی تبدیل میشود.
درمیان جمع، فرمانده پایگاه بسیج حضرت مریم (س) هم حضور دارد. او درباره شکلگیری این روضهها برایمان میگوید: طرح روضههای خانگی از سال گذشته در مسجد سناباد برنامهریزی و اجرا شد. در ایام محرم و صفر معمولا مراسم در مسجد برگزار میشود؛ تصمیم گرفتیم روضهها را به خانهها ببریم تا افراد بیشتری بتوانند در این مراسم شرکت کنند.
به گفته او، وقتی مجلس در خانهها برگزار میشود، همسایههای نزدیک، فامیل و حتی کسانی که شاید کمتر به مسجد بیایند، راحتتر در مراسم شرکت میکنند و همین باعث میشود جمعهای بزرگتری شکل بگیرد.
مسئول فرهنگی پایگاه بسیج حضرتمریم (س) هم در این جمع دوستانه نشسته است. او میگوید: هدف اصلی از این طرح این بود که روضهها حالوهوای محلی پیدا کند و برخی مراسم از مسجد به خانهها برود تا همسایهها بیشتر دور هم جمع شوند.
معصومه قنبری درباره شیوه برگزاری این مجالس توضیح میدهد: در مسجد و همچنین در فضای مجازی اعلام کردیم هرکسی دوست دارد در خانهاش روضه برگزار کند، به ما اطلاع بدهد. هماهنگی سخنران، روضهخوان و مداح با ماست و میزبان فقط پذیرایی ساده را برعهده دارد.
تنها شرط برگزاری این روضهها این است که خانه میزبان نزدیک مسجد سناباد باشد تا همسایهها بتوانند بهراحتی در مراسم شرکت کنند.
به گفته قنبری، سال گذشته دوازدهنفر برای برگزاری این برنامه اعلام آمادگی کردند و امسال تعداد آنها به هفدهنفر رسیده است. این روضههای خانگی از دوازدهم محرم آغاز میشود و تا روز شهادت حضرترقیه (س) ادامه دارد.
کمکم خورشید رو به غروب میرود و وقت نماز مغرب نزدیک میشود. بانوانی که تا لحظاتی پیش گرم صحبت بودند، یکییکی از جا بلند و آماده میشوند تا برای نماز به مسجد بروند.
* این گزارش شنبه ۱۳ تیرماه ۱۴۰۵ در شماره ۶۵۴ شهرآرامحله منطقه ۱ و ۲ چاپ شده است.