جوانی بیکار پایهگذار اشتغال در شهرک شهید رجایی شد 
صحاف مشهدی مغازهاش را کتابخانه کرد 
انبار محله فاطمیه موزه علوم طبیعی شد
کوروش فرمند| موزه علوم طبیعی یک مکان تفریحی و آموزشی در محله فاطمیه مشهد است که این هفته میخواهیم شما را با آن آشنا کنیم. این آشنایی از همراهی علی اقدسی، کارشناس مسئول موزه و کاظم کیافر، کارشناس آن، در یک روز گرم تابستانی نصیب ما شد. این دو معلم بازنشسته، با حوصله و با ذوق و اشتیاقی جالب توجه که حاکی از عشق آنها به محیطزیست و بهویژه فعالیت در این موزه بود، جایجای موزه علوم طبیعی و بخشهای گوناگون آن را به ما نشان دادند و توضیحات لازم را درباره آن ارائه کردند.
به گفته آنها که از پیش از دوران بازنشستگی تاکنون با این مرکز همکاری دارند، موزه در سال ۱۳۸۰ به همت محمدعلی گوهری، رئیس اداره ناحیه ۱ آموزش و پرورش راهاندازی شد. درواقع علاقه گوهری به محیطزیست و تلاش او، باعث میشود محلی که آن زمان انبار اداره یادشده بود، بازسازی و تبدیل به موزه علوم طبیعی شود.
در طی این سالها به مرور قسمتهای مختلفی به آن اضافه شده تا اینکه امروز، موزه در دو طبقه و در بخشهای گوناگون پذیرای بازدیدکنندگان خود است. این مرکز در حقیقت واحدی است از پژوهشسرای دانشآموزی علامهطباطبایی که با مسئولیت سیدحسن لعلموسوی اداره میشود.
این یک دایناسور نیست!
یکی از بخشهایی که در طبقه اول توجه بازدیدکنندگان را به خود جلب میکند، بخش ماهیهای زنده است. در این قسمت ماهیهای گوناگون و رنگارنگ در ویترین آکواریوم در مقابل چشمها در آب سر میخورند و شناکنان زیبایی و لغزندگیشان را به رخ میکشند. خزندههای زنده شامل مارهای هراسانگیز و لاکپشتهای آرام و خونسرد، موجودات دیگری هستند که در طبقه اول به نمایش درآمدهاند.
همچنین پرندگان و پستانداران تاکسیدرمیشده که اگر ساکن نبودند، آدم تصور میکرد زندهاند، در اینجا در معرض دید قرار گرفتهاند؛ جانورانی گوناگون، از شترمرغ و جغد و طوطی گرفته تا روباه و میمون و خرگوش. اسکلتهای مهرهداران و پستانداران از دیگر جاذبههای موزه است؛ در اینجا هم اسکلت گربه توجه آدم را جلب میکند و هم اسکلت غولآسای شتری که ممکن است با دایناسور اشتباه گرفته شود!
تاکسیدرمی جانورانی گوناگون، از شترمرغ و جغد و طوطی گرفته تا روباه و میمون و خرگوش از جاذبههای موزه است
دیدن نادیدنیها و شنیدن شنیدنیها
فیزیکسرا و بخش باکتریها هم در طبقه اول واقع شده است. محلی که بازیها و سرگرمیهای فیزیک در آن اوقات شیرینی را برای علاقهمندان دانش رقم میزند. علاوه بر این در این اتاق میتوان حرکت باکتریهای زنده را با کمک میکروسکوپ، دوربینهای انتقال تصویر و یک تلویزیون السیدی تماشا کرد و از شگفتیهای آفرینش مبهوت ماند. توضیحاتی درباره مسائل بهداشتی یا انواع باکتریها، ویروسها و قارچها که آقای کارشناس با توجه به شرایط سنی بازدیدکنندهها ارائه میدهد، این گشت و گذار علمی را تکمیل میکند.
باز باران
اتاق جغرافیا هم جذابیت خاص خود را دارد. در اینجا بازدیدکنندگان با ماکتها یا [به قول فرهنگستانیها]نمونکهای مختلف روبهرو میشوند و گردانندگان موزه، موضوعاتی را که برای بچهها در درسهای دوره ابتدایی و راهنمایی گنجانده شده است، به صورت ماکت اجرا کردهاند؛ گاهی خلیج و دلتا و چشمه و راه و جاده و سد و ... به تماشا گذاشته شده و گاهی محیط زندگی جوامع شهری، روستایی و عشایری.
زیر آسمان شب!
طبقه دوم موزه دنیایی دیگر است! اتاق افلاکنما، اولین اتاق آن، با گنجایش حدود ۶۰ نفر شاید بهیادماندنیترین بخش موزه علوم طبیعی باشد. در اینجا نیمکتهایی طراحی شده است که وقتی بازدیدکنندگان به پشتی آن تکیه میدهند، سرشان رو به سقف گنبدیشکل یا همان «آسمان شب» مصنوعی قرار میگیرد.
ابتدا در این اتاق بسته و چراغ خاموش میشود و تاریکی همهجا را فرامیگیرد. سپس به کمک یک پروژکتور، حرکت ماه و ستارگان و سیارات و انواع صور فلکی روی این آسمان مصنوعی نشان داده میشود. کارشناسان موزه عنوان میکنند که احساس لذت و برق شادی در چشمان دانشآموزانی که به این اتاق میآیند، دیده میشود.
در قلمرو حیوانات
«دایوراما» ماکتی سهبعدی در یک محفظه شیشهای است که چشماندازهای طبیعی را به نمایش میگذارد؛ به طوری که نقاشی روی دیوار و صحنهای که جدا از آن ساخته شده، با هم تطبیق پیدا میکنند و در مجموع از دور شبیه یک محیط طبیعی واقعی به نظر میرسند.
در طبقه دوم در حدود ۲۰ دایورامای گوناگون از زیستگاههای ایران مانند جنگل، کویر و کوهستان به نمایش درآمده است و حیوانات گوناگون تاکسیدرمیشده از هر زیستگاه، داخل دایورامای مربوط به خود قرار گرفتهاند. بازدید از این بخش میتواند بیننده را در اندکی از تجربه سفری پرماجرا به قلمرو جانوران مختلف سهیم کند. بخشهای صدفهای خلیج فارس، جنینها، حشرات و سنگها و فسیلها از دیگر بخشهای دیدنی طبقه دوم موزه علوم طبیعی است.
*این گزارش یکشنبه، ۲۵ تیر ۹۱ در شماره ۱۳ شهرآرامحله منطقه ۳ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
