مسجد بالاسر همان مسجدی که به دلیل مجاورتش با ضریح مطهر حضرترضا (ع) آن را بهترین مسجد خراسان میداند. به اعتبار قدمتش معتقدند این مسجد، قدیمیترین مسجد ارضاقدس و نخستین بنایی است که پس از روضه منوره سقف و ستون گرفته است.
بزرگترین صحن حرمرضوی در جنوبیترین صحن مجموعه حرم است و ازطریق بستهایی به خیابانهای امامرضا (ع) و شهیداندرزگو که از پرترددترین مسیرهای زیارتی هستند، متصل میشود. سال ۱۳۹۹ نام این صحن از جامع رضوی به جامع پیامبر اعظم(ص) تغییر پیدا کرد.
گنبد فعلی نه شبیه گنبد ساخته شده در دوره صفوی (پس از واقعه زلزله) که کاشیها و کتیبههای آن شامل چهار رنگ سفید، سیاه، زرد و فیروزهای بوده و نه شبیه گنبد اولیه و اصلی مربوط به دوره تیموری است.
در میان نفایس زرینفام آستان قدس رضوی، کاشیای هشتپر و نسبتا کوچک، با ابعاد ۱۸ در ۱۸ سانتیمتر، روزگاری بخشی از تزیینات بقعه مبارکه حضرت رضا (ع) بوده است و امروز در موزه آستان قدس رضوی نگهداری میشود.
مرحوم حاجمحمدصادق رافتی، در حالی در هفتم اردیبهشت ۱۳۷۱ درگذشت که ۶۰ سال از عمر پربرکت ۷۳ ساله خود را وقف کار در صحن و سرای حرم رضوی (ع) کرده بود.
رحمان کامیاب، طراح و مجری پروژههای معماری سنتی در مشهد میگوید: بناهای قاجاری که به «موزهای زنده از معماری اسلامی و ایرانی» شباهت دارد، یکی یکی از میان میروند؛ بی آنکه ارادهای جدی برای حفظ آنها وجود داشته باشد.
براساس گزارشی، پیکر فردوسی در باغ شخصیاش دفن شده و دهها سال بعد نظامی،قبر او را زیارت کرده است اما بر اساس اینکه برخی به گمان خود بنای هارونیه را مقبره فردوسی میدانستند میتوان فهمید که مکان قبر فردوسی در برههای از زمان مشخص نبوده است.
معماری استاد دانشدوست تقلیدی از فرمهای گذشته نیست و به هویت محلی ضریب میدهد. هر کدام از آثارش، پیوندی میان فرم، معنا و تجربه انسانی برقرار میکند. طراحیهای او هم به تجربه زیست شهری نزدیک است، هم هویت میسازد و هم برای مردم پذیرفتنی است.
ازآنجاکه مسیحیان، بهعنوان پیروان یکی از ادیان الهی، در ایران همواره مورداحترام بوده و آزادانه زندگی و فعالیت کردهاند، در مشهد نیز که مذهبیترین شهر ایران است، حضور چشمگیری داشته و صاحبکلیسا بودهاند.
ابوالحسنخان شاگرد یگانهاستاد نقاشی اواخر قاجار و اوایل پهلوی، کمالالملک غفاری بود. او در طول عمرش آثار زیادی به جا گذاشته است که بیشترین آنها مربوط به فردوسی است.
فریدون مالکیتلخابی یکی از معمارانی است که روح خانههای تاریخی در عمق وجودش همیشه جاری است. او بیش از دو دهه است سرنوشت شغلیاش را در لابهلای خشتخشت خانههای تاریخی مشهد یافته است.
«مصلی» بنایی است متعلق به دوره صفویه.این بنا در سال۱۰۸۷ قمری همزمان با حکومت شاهسلطانسلیمان صفوی بههمت حاجیملک و معماری حاجیشجاع، بنّای اصفهانی و به دستور نواب عالیمقام ابوصالح ساخته شده است.
نزدیکشدن به هزارمین سال ولادت فردوسی و دعوت از ادیبان ایرانی و بزرگان ممالک فرنگ، ساخت بنایی درخور شأن را از اهمیت بسزایی برخوردار کرده بود تا ساخت آن در دستورکار قرار بگیرد، اتفاقی که بهدلایل مختلف حدود هفت سال بهدرازا میانجامد.
رد پای حبیبالله بنای رضوی هنوز هم در گوشهوکنار حرمرضوی دیده میشود. پروژه گسترش اطراف ضریح بدون تخریب گنبد، بهواسطه وزن بالای گنبد و سستی دیوارهها، هنوز هم از شگفتانگیزترین رویدادها در صحن و سرای حرم است.
کریم طاهرزادهبهزاد یکی از اثرگذارترین معماران دوره پهلوی به شمار میرود؛ بناهایی که در نوع خود منحصربهفرد هستند. آرامگاه فردوسی، فلکه حضرت، استخر کوهسنگی و ... از جمله طراحیهای این هنرمند است.
«گواهی» با هدایتهایش، خانههای تاریخی بسیاری را در مشهد زنده کرده است. او مردی است که انگشتانش نه فقط مرمتگر، که مترجم زبان خاموش دیوارهای تاریخی شده است تا روایت و قصه آنها را تعریف کند.
مروری بر تاریخ و معماری مصلی قدیمی شهر مشهد که نماد زیبایی و اصالت است و توجه بازدیدکنندگان را به خود جلب میکند.
سیدجلال شمسینژاد شاگردی را از رواق دارالسیاده آغاز کرد اما بعد از دو هفته، آنقدر خوب پیش رفت که استاد حبیبالله خوش دست دربارهاش گفت: «انگار خدا تو را برای این کار آفریده است!»
قوامالدین شیرازی از معماران معروف خراسان است که در سده نهم هجریقمری با پشتیبانی شاهرخ تیموری و گوهرشاد، همسر شاهرخ، بناهای باشکوهی در محدوده خراسان بزرگ و قلمرو تیموریان ساخت.
اگر گذرتان به بازار جنت افتاده باشد، حتما فرهنگسرای بهشت و بازارچه مشاغل سنتی آن را دیدهاید، بازارچهای که از مرحله طراحی تا اجرای آن را جواد نژادحسین برعهده داشته است.