مرکز آموزش استثنایی «آهستهگام» در سال ۸۳ با کمک جمعی از خیران به سرپرستی دکتر افروز، رئیس موسسه احیای کودکان استثنایی کشور ساخته شد. این موسسه علاوه بر دکتر افروز ۲۵ خیّر دیگر دارد.
این پسران در مرکز آموزش استثنایی «مرصعی» محله جلالیه تحصیل میکنند و در رسته کمتوانان ذهنی با بهره هوشی ۵۰ تا ۷۰ جای میگیرند. هرکدام از آنها شاید بهظاهر در بخشی از انجام امور خود ناتوان باشند اما ویژگیهای منحصربهفرد خود را دارند.
اتفاقی در کلاس سوم دبستان برای سهیلا پورغلام افتاد که بعد از ۲۷ سال وقتی یاد آن خاطره میافتد، دلش میلرزد. وقتی معاون مدرسه صدایش زد، ناگهان سکوتی سنگین در کلاس حاکم شد!
از سال ۸۸ در هنرستان استثنائی دخترانه «دکتر فاطمه هادوی»، بخشی به عنوان «خانه رویش» احداث شده است تا دخترها بعد از دیپلم خانهنشین نشوند و بتوانند مهارت کسب کنند.
مهدی خسروی، دانشآموز خوشسروزبان کلاس پنجم مدرسه است؛ کسی که میخواهیم مدرسه استثنائی کوشا را امروز از نگاه او ببینیم.
«طلیعه نور» سال۱۳۸۱ در مکان فعلی یعنی صبا۵۶ تاسیس شد و از همان سال اقدام به پذیرش دانشآموزان پسر کمتوان ذهنی کرد و درحال حاضر ۱۰۰ دانشآموز در مقاطع آمادگی و ابتدایی درآن تحصیل میکنند.
دختران و پسران گروه جهادی شهیدراحمی، مدارس استثنایی محله ایثارگران را نونوار کردند. سارینا جاویدان میگوید: خوشحالم که توانستیم با طرحهایی جذاب، حس و حال دانشآموزان مدارس را تغییر دهیم.
زهرا ایوبی میگوید: ابزارهای کمکآموزشی بازار خیلی متناسب با نیاز بچههای استثنایی نیست. شاید اصلا نیازهایشان آنطور که باید بررسی نشده تا وسایل متناسب با شرایطشان ساخته شود.
لیلا محمدزاده از سال۷۵ وارد آموزشوپرورش استثنایی شده است. به قول خودش بهازای هر روز کار، خاطرهای با آنها دارد. اما خاطره اولین سال خدمتش که شاگردش حسن رقم زد، هنوز برایش انرژیبخش است.
این نوجوان مدرسه استثنایی بااینکه قدرت تکلم چندانی ندارد، به یادگیری دروس مدرسه علاقه بسیار نشان میدهد و بهتازگی جلد سوم کتاب پایه اول دبستان را هم به پایان رسانده است.
زهره گرگیجی، مدیر دبستان استثنایی «کوشا» است. او و همکارانش در این مدرسه سعی میکنند با اقدامات مختلف، بیش از هر چیز، خودباوری را در ذهن دانشآموزان تقویت کنند.
مدیر هنرستان صالحه، بهره هوشی دانشآموزان این مدرسه را بین ۵۰ تا ۷۰ عنوان میکند، اما درکنار آن از تواناییای یاد میکند که افراد عادی کمتر از آن برخوردارند و آن «ممارست» این افراد در انجام یک کار است.
دوسهماهی میشود که کلبه امید در محله تربیت افتتاح شده است و دوازدهتوانیاب در آن مشغول به کارند. حدود هزار گلدان گل و گیاه و سبزه در اینجا قرار دارد که همه آنها را توانیابان کاشتهاند.
مرکز آموزشی امامرضا (ع) با استفادهاز روش «شنیداریکلامی» پذیرای مادرانی است که وقت بسیار بیشتری را نسبت به مادر یک فرزند سالم، صرف تربیت و پیشرفت کودک خود میکنند.
معلمهای مرکز آموزشی و توانبخشی شهید صیادشیرازی سالها است که در این مرکز کار میکنند. آن با بچه ها انس گرفتهاند و هیچوقت دل رفتن پیدا نکردند.
مهین قربانی معلم و مدیری است که دانشآموزانش او را مادر مدرسه صدا میکنند. او میگوید: خوشحالم که ۱۸ سال از این حرفه را در خدمت دانشآموزان نابینا و کم بینا بودهام و برایشان مادری کردهام.
محمدجواد رضایی، نوجوان توانیاب مدرسه استثنایی کوشا هم خواننده است و هم خبرنگار.
علیاکبر شوکتی، فرزند ارشد میرزاحسنخان شوکتی (معروف به میرزای قهرمان) بههمراه سه برادر و هشتخواهرش، چهارهزار متر از زمین پدری شان را برای کودکان استثنایی وقف کردهاند.
دارالقرآن لیلهالقدر در بولوار شهید بابانظر میزبان دانشآموزان استثنایی شهر است که بخشی از آنها از ۳ مدرسه استثنایی که در همان حوالی واقع شده است به مرکز میآیند.
همه رسالت مدرسه آزادی این است که به دانشآموزانش یادآوری کند تفاوتهایی که دارند، در اصل ماجرا تغییری ایجاد نمیکند. آنها با دانشآموزان دیگر مدارس شهر فرقی ندارند.