نامه‌رسان تلگرد عاشق شغلش است

ممکن است تلفن، ایمیل و شبکه‌های مجازی، صندوق‌های پستی را به زائده‌های زرد‌رنگ گوشه پیاده‌رو تبدیل کرده باشند، اما خوشبختانه هنوز اشیا را نمی‌شود با آن‌ها ارسال کرد و این یعنی اینکه دفتر‌های پستی هنوز گذرگاه آدم‌ها و بسته‌ها باقی مانده‌اند.

البته به این ۲ مورد نامه‌ها را هم می‌شود اضافه کرد. «پَت پستچی» را یادتان هست؟ آن دوره‌ای که نسل ما کارتون می‌دیدند پت پستچی از جمله جالب‌ترین‌ها بود.

این‌بار، اما پستچی ما کارتونی نیست، اما همان‌قدر خوش‌رو است و از پت پستچی بیشتر دلسوز کارش است. آن‌چنان که حتی روز‌های پر برف و یخ سال هم کارش را رها نمی‌کند.

«علی رحم‌دل» آقای پستچی داستان ما و موتورش رسانای نامه‌های مردم است. می‌گوید یک بار پلیس جلویم را گرفت و گفت حتما در این برف و یخ زمین می‌خوری و من پاسخ دادم نامه‌های مردم را که نمی‌شود نگاه داشت. ۱۷‌مهر روز جهانی پست (۹ October) است و همین بهانه شد تا پای حرف‌های او بنشینیم.

از خیاط‌ خانه تا اداره پست

رحم‌دل که متولد ۱۳۵۰‌ است پیش از پستچی‌شدن دو کار دیگر را تجربه کرده است. ۱۰‌سالی در کوی المهدی تریکودوز بوده و چند سالی هم در کلات نادر کشاورزی می‌کرده و از سال ۸۵‌قراردادی اداره پست شده است. می‌گوید: ۱۲‌سال سابقه در اداره پست دارم. امیدوارم تا آخر در همین کار اداره پست بمانم.

نامه از مبدأ تا مقصد

برای نامه‌ای که مردم به نواحی مختلف اداره پست یا صندوق‌های معدودی که در شهر وجود دارد تحویل می‌دهند، دنیایی اتفاق روی می‌دهد تا به دست مخاطب برسد.

رحم‌دل درباره نامه‌های داخلی می‌گوید: اول از همه نوبت واحد «تجزیه مبادلات» است. نامه‌ها و بسته‌ها را به آنجا می‌برند و بر اساس شهر و شهرستان تفکیک می‌کنند و سپس به صورت شبانه به مقصد ارسال می‌شود.

در مرحله بعد نامه‌ها در اداره توزیع، بر اساس محلات مقصد تفکیک می‌شود. هر چند محله در یک ناحیه تقسیم‌بندی می‌شوند و البته تعداد نواحی بر اساس وسعت شهر‌ها و محلات تفاوت دارد، اما ماجرا از دیدگاه کلی همین است که توضیح دادم.

سپس پستچی‌ها نامه‌های هر محله را صبح تحویل می‌گیرند و تا ظهر و یا حتی اگر بیشتر طول بکشد تا هر وقتی که اقتضای کار باشد به دست مخاطب می‌رسانند.

گاهی فرد در محل حاضر نیست و ما از شماره تلفنی که روی نامه نوشته‌اند با گیرنده تماس می‌گیریم. در این حال فرد مخاطب خوشحال می‌شود که برایش چنان احترام قائل بودیم که حتی با تلفن همراهمان با او تماس گرفتیم و هماهنگی لازم را انجام دادیم.

از نامه‌های خودمانی تا نامه‌های رسمی

این پستچی باتجربه می‌گوید: پیش از این نامه‌هایی با موضوع احوال‌پرسی و یا گفتگو‌های صمیمانه زیاد بود. همه خانواده‌ها به اقوامشان چنین نامه‌هایی می‌فرستادند و دریافت می‌کردند، اما امروزه این نامه‌ها کمتر و به جایش نامه‌ها و بسته‌های رسمی و اداری بیشتر شده است.

نمونه‌اش نامه‌های خدمات خودرویی،  ثبت اسناد و کارت‌های رسمی از ادارات مختلف است. به هرحال تا زمانی که اسناد رسمی و کارت‌های اداری وجود دارد، پست هم باقی خواهد بود. این روز‌ها مردم بسته‌های پستی بیشتری برای هم می‌فرستند که معمولا مربوط به خرید‌های اینترنتی و آن‌لاین می‌شود.

نامه‌ها محرمانه‌اند

نامه‌ها و بسته‌هایی که از اداره تحویل می‌گیرند و به مخاطبانشان می‌رسانند ارزشمند و حساس‌اند و محتوای داخلش محرمانه است. رحم‌دل می‌گوید: حفظ اسرار برایمان مهم است. اینکه کارمان دقیق باشد و همه نامه‌ها را به سرعت و دقت به مقصد برسانیم هم بسیار مهم است. هیچ‌وقت نامه‌ای را باز نکردم و حتی نشنیدم که پستچی‌های دیگری چنین کاری بکنند.

هر‌از‌گاهی با گیرنده نامه‌ای مواجه می‌شوم که سواد خواندن ندارد و خواهش می‌کند دقایقی صبر کنم و نامه‌اش را باز کنم و برایش بخوانم. فقط در چنین مواردی اجازه داریم نامه را باز کنیم. آن هم برای مخاطب و البته در حضور او.

او می‌گوید: تجربیات کاری و آموزش‌هایی که دیدم به من یاد داده است همه نامه‌ها را عینا به مقصد برسانم و نامه‌ای در این بین گم نشود. البته گاهی به هر علتی ممکن است نامه‌ای در مسیر گم شود.

هر‌کسی چنین نامه‌ای را که مربوط به خودش نیست پیدا می‌کند باید آن را به صندوق پست بیندازد تا دوباره در روند توزیع قرار گیرد.

گاهی مردم از دریافت نامه خیلی خوشحال می‌شوند و برای تشکر و بابت خوشحالی‌شان انعامی هم می‌دهند

تلخی‌ها و شیرینی‌های نامه‌رسانی

هر‌نامه پیامی دارد و پیام‌ها گاهی شادی‌بخش هستند و گاهی ناراحت‌کننده. مرد پستچی می‌گوید: افرادی که برای رسیدن نامه‌ای انتظار می‌کشند وقتی نامه به دستشان می‌رسد معمولا خوشحال می‌شوند.

نمونه‌اش پسران جوانی که منتظر کارت پایان‌خدمتشان هستند یا آن‌هایی که منتظر دریافت گواهی‌نامه رانندگی هستند. این‌ها معمولا خیلی خوشحال می‌شوند وگاهی برای تشکر و بابت خوشحالی‌شان انعامی هم داده‌اند.

نامه‌هایی هم هست که باعث ناراحتی است. از جمله این موارد چک‌های برگشتی است و یا احکام دادگاهی که برای افراد می‌بریم. حتی فرد گاهی آن‌ها را تحویل نمی‌گیرد و ما مجبور می‌شویم بر اساس مقررات در محل الصاق کنیم.

آدرس را خوانا بنویسید

این پستچی پرسابقه در پایان خواهشی هم از مردم دارد و می‌گوید: مردم آدرس مخاطب را با خط خوانا بنویسند. همچنین آدرس نامه کامل باشد مثلا وقتی برای واحدی در آپارتمانی نامه می‌نویسند حتما شماره واحد را ذکر کنند و به فلان طبقه اکتفا نکنند، چون گاهی در هر طبقه چند واحد وجود دارد. او در ادامه و به مزاح می‌گوید: بعضی چیز‌ها پست‌کردنی نیستند و نباید پست شوند. مثلا مواد‌غذایی که فاسد‌شدنی هستند.  




*این گزارش یکشنبه ۱۵ مهر سال ۱۳۹۷ در شماره ۳۱۲ شهرآرامحله منطقه ۴ چاپ شده است.