پر و بال گرفتن دختران محله شهید بهشتی در گروه «هانیل»

چهارسال پیش در محله شهید بهشتی مشهد، جمع دخترانه متفاوتی شکل گرفت، جمعی که آن روز‌ها فقط ۱۰نفر عضو داشت و حالا به هفتادنفر رسیده است. شروع ماجرا از یک محفل دوستانه در مسجد حضرت زینب (س) بود؛ جایی که دختران کودک‌و‌نوجوان ساعتی را کنار هم می‌گذراندند، سرود و نمایش تمرین می‌کردند و سپس، در مناسبت‌های مختلف مسجد، نتیجه تمرین‌هایشان را اجرا می‌کردند.

اما فکر بکر تکتم حائری از بانوان پایگاه بسیج مسجد باعث شد تا همین فعالیت‌های کوچک و پراکنده، شکل دیگری بگیرد. او تصمیم گرفت این جمع را منسجم‌تر کند و گروه دخترانه‌ای تشکیل دهد؛ گروهی که حالا با نام «هانیل»، میان بسیاری از دختران کودک و نوجوان محله شناخته می‌شود.

پاتوقی برای دختران محله شهید بهشتی

حائری که ذوق و شوق دختران را برای تمرین در مسجد دید تصمیم گرفت استعداد و علاقه آنها را بال‌و‌پر دهد تا در آینده بتواند از ظرفیت همین دختران در فعالیت‌های اجتماعی استفاده کند. او توضیح می‌دهد: برنامه‌ای منسجم در ذهنم چیدم تا در کنار انتقال مفاهیم دینی و اعتقادی، درس و هنر را توأمان به دختران آموزش دهم، بنابراین اولین کارم این بود که دختر‌ها را بر اساس رده سنی از یکدیگر تفکیک کنم.

تقسیم‌بندی گروه‌ها بر اساس سال تحصیلی بچه‌ها انجام شد، چون آموزش‌ها باید متناسب با توانمندی و نیاز‌های هر گروه سنی ارائه می‌شد بنابراین او چهارگروه شامل سه پایه اول ابتدایی، سوم تا ششم ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم را تشکیل داد.

همچنین در مسجد بیان کرد که کلاس تابستانه‌ای در قالب یک بسته کامل آموزشی و هنری برای دختران طراحی شده است و مادرانی که علاقه‌مند هستند می‌توانند فرزندانشان را ثبت‌نام کنند: ایستگاه تفکر اولین کلاسی بود که در بسته وجود داشت، اما مباحث آن برای هر رده سنی متفاوت بود. برای دختران هفت تا ۱۰ سال کلاس «آیه‌محور» داشتیم، ۱۰ تا دوازده‌سال «تدبر در سوره‌های قرآن» و برای متوسطه اول «کافه گفت‌و‌گو» را برگزار کردیم که دختران سؤال‌های خود را در مورد شبهات دینی و مسائل روز جامعه مطرح می‌کردند و جواب می‌گرفتند.

در کنار ایستگاه تفکر، کلاس‌های آموزش ریاضی، علوم و آزمایشگاه و همچنین آشپزی، خیاطی، نمایش، سرود، گویندگی به بچه‌ها آموزش می‌دهیم

در کنار ایستگاه تفکر، کلاس‌های آموزش ریاضی، علوم و آزمایشگاه و همچنین آشپزی، خیاطی، نمایش، سرود، گویندگی نیز در بسته ویژه آموزشی قرار داشت: بیست‌مربی قرآنی با ما همکاری دارند، اما برای موضوعات کلاس‌های دیگر از ظرفیت دختران رده سنی متوسطه دوم به عنوان مربی استفاده کردیم البته قبل از آن، کلاس تربیت مربی برایشان برگزار شد و در کنارش همان ایستگاه تفکر را با ارائه مسائل احکام به آنها آموزش دادیم.

رفاقتی فراتر از کلاس

کلاس‌ها در تابستان سه روز در هفته از ساعت ۹ تا یک بعدازظهر برگزار می‌شود و با شروع سال تحصیلی فعالیت گروه در روز‌های پنجشنبه است: فعالیت‌های هانیل فقط به کلاس‌های آموزشی محدود نشد و هیئت دخترانه‌ای به نام هیئت «قرار» نیز شکل گرفت هیئتی که برنامه‌هایش را خود دختران برگزار می‌کنند. بنا به نوع مناسبت مداحی و سینه‌زنی یا مولودی‌خوانی، سرود و نمایش در محفل خود دارند.

صمیمیت خوبی بین اعضای گروه شکل گرفته است: ارتباط دخترانه آن‌قدر قوی شده است که به صورت دسته‌جمعی در اجتماع مردمی شرکت می‌کنیم یا با برنامه‌ریزی به بوستان کوهسنگی یا اردو‌های تفریحی می‌رویم و اوقات خوشی را جدا از کلاس‌های آموزشی در کنار یکدیگر می‌گذرانیم.

انتخابی جدید

ریحانه عطار هفده‌ساله است و در هنرستان، رشته آشپزی می‌خواند او حالا یکی از مربیان گروه دخترانه هانیل است. از آشنایی‌اش با گروه برایمان تعریف می‌کند: دوست مدرسه‌ام از مربیان گروه بود او من را تشویق کرد تا عضو شوم. اول در دوره تربیت مربی که درباره «نحوه رفتار با کودکان» بود شرکت کردم و سپس به بچه‌های پایه چهارم تا ششم آشپزی یاد دادم.

او از حس‌و‌حال خودش بعد از عضویت نیز می‌گوید: همیشه خودم را یک سرآشپز یا قناد تصور می‌کردم و تا قبل از این به معلمی و مربیگری فکر نکرده بودم ولی الان علاقه بسیار زیادی به این موضوع پیدا کرده‌ام و حتما در آینده مربیگری را ادامه خواهم داد.

دیگر از جمع خجالت نمی‌کشم

برای مهدیس انجیدنی، دوازده ساله، گروه هانیل فقط جایی برای یاد گرفتن یک مهارت تازه نبود، او تا قبل از اینکه به گروه بپیوندد دختری کم‌رو و خجالتی بود، اما حالا بسیاری از برنامه‌های مناسبتی گروه و حتی مسجد حضرت زینب (س) را به عنوان مجری اداره می‌کند. او تعریف می‌کند: دو سالی است که در کلاس‌ها شرکت می‌کنم، حضورم در جمع دختران باعث شد ارتباط خوبی با هم‌سن‌و‌سال‌هایم بگیرم و دیگر از حرف زدن در جمع خجالت نکشم.

او استعدادش را در کلاس نمایش کشف کرده است: یادم است مربی‌ام گفت صدای خوبی دارم، سپس یک برگه کاغذ به من داد تا از روی آن بخوانم، همانجا فهمیدم که استعدادم در اجرا، می‌تواند به شکل راوی و سپس مجری باشد.

مطلب مرتبط گروه مردمی «کهف الحسن» شهرک شهید رجایی هر روز غذای نذری می پزند

مهارت در کنار تربیت مربی

سمیه لسانی، یکی از مادرانی است که یک دخترش به عنوان شرکت‌کننده و دیگری مربی این گروه دخترانه است: زهرا یازده‌ساله است و دو سالی می‌شود که تابستان‌ها در کلاس‌ها شرکت می‌کند، اول که می‌خواستم او را ثبت‌نام کنم تصور می‌کردم شبیه سایر کلاس‌هایی باشد که از سوی مساجد برگزار می‌شود، اما مدتی که گذشت وقتی علاقه دخترم را برای شرکت در کلاس می‌دیدم و به دنبال آن تلاش و تمرینی که می‌کرد تا بهترین باشد فهمیدم انتخاب درستی انجام داده‌ام.

نرگس، دختر بزرگ‌تر خانواده، دانشجوی رشته معارف است و حالا یکی از مربیان مباحث قرآنی «هانیل» به شمار می‌رود. همین حضور هم‌زمان دو دختر در گروه، از نگاه مادرشان فرصتی شده تا از نزدیک ببیند آنچه در کلاس‌ها اتفاق می‌افتد، تنها آموزش چند درس و مهارت نیست.

سمیه لسانی می‌گوید: از تعریف‌هایی که دخترم می‌کند فهمیدم که اینجا مباحث دینی و قرآنی در قالب خشک و درسی به بچه‌ها آموزش داده نمی‌شود، بلکه برای بچه‌های پایه ابتدایی در قالب بازی و سرود این مفاهیم منتقل می‌شود تا اثر بیشتری داشته باشد.

*این گزارش، سه شنبه، ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ در شماره ۶۷۴ شهرآرامحله منطقه ۷ و ۸ چاپ شده است.