در قلب محله تاریخی سمزقند، حاج محمد دارچینی، کهنهکاری است که نزدیک به نیم قرن، شیرینی و نبات حلال را به مشتریانش عرضه میکند. او که اعتبارش را از خوشانصافی و خلقخوش کسب کرده، امروز با چالش بزرگِ انتقال این میراث به نسل جدید روبهرو شده است.
محله سمزقند نامی باستانی است که قدمتش به پیش از اسلام برمیگردد و تا زمانیکه مشهد بارو داشت، در بیرون دیوار به حیات روستایی خود ادامه میداد و بعد از آن با فروریختن دیوار در اوایل قرن ۱۴ کمکم به مشهد پیوست. سمزقند پیش از ضمیمهشدن به شهر سی کشاورز داشت که در سه صحرا فعالیت میکردند.
غلامعلی فرازی بعد از تأیید استعدادش در چند فیلم سینمایی که محمدعلی فردین و ناصر ملکمطیعی نقش اصلی را برعهده داشتند، نقش یکی از نوچهها و کلاهمخملیهای فیلم را بازی میکند اما در نهایت خانوادهاش را بر بازیگری و شهرت ترجیح میدهد.
حامد ودود میگوید: پدرم زمانیکه همسنوسال من بوده، در مسجد محله مکبری میکرده است. او قاری قرآن هم هست و در جلسات قرآن مسجد شرکت میکند. از چند سال پیش تشویقم کرد که مکبری را یاد بگیرم.
کوچه آیتالله عبادی ۵۴ یکی از کوچههای قدیمی محله سمزقند است. قدیمیترین مغازه این خیابان نانوایی لواشی است که از شصتسال قبل فعال بوده است.
حاجعلی سمّامی، ۳۴ سال است که در محله سمزقند مغازه خشکشویی دارد. مرد خوشرو و خوشمشرب شمالی که لحظهای خنده از لبانش محو نمیشود.
در مزرعه سمزقند، کارگاههای دباغی، رونق فراوان داشت که بیشترشان موقوفه آستانقدس بود و بهاجاره دراختیار صاحبان این شغل قرار میگرفت.
زهرا ذاکر شاندیز که هفتاد سال خادم مسجد امام حسن مجتبی (ع) در کوچه قلعه سمزقند بود سال ۹۷ به رحمت خدا رفت.