رنگ و روی مغازه عموقربانعلی به سبک قدیم است 
امید غلامی سالها از دروازه ابومسلم محافظت کرد 
قصه مترو مشهد و آمد و شدهای زیرزمینی
آذر سال ۱۳۷۹ بود که پروژه قطارشهری مشهد آغاز شد و در اسفند ۱۳۸۹ خط اول قطارشهری مشهد به طول ۱۹ کیلومتر با ۲۴ ایستگاه افتتاح شد.
قطارشهری مشهد، چه خوب و چه بد، بارِ جابهجایی تعداد زیادی از مسافران درونشهری مشهد و توسعه حملونقل عمومی این شهر را به دوش میکشد؛ بخشی که بدون اتکا به آمارها، واضح است که رضایت مسافران خود را، دستکم بهخاطر سرعت زیاد در مقایسه با دیگر وسایل حملونقل عمومی، بهدست آورده است.
هرچند حالا قطارهای هشتساله مشهدی، رنگ ملیحِ آبیشان شفافیت روزهای نخست را که روی ریل قرار گرفتند، ندارد و گاهی چهارستون واگنهایشان میلرزد و سخت به سروصدا میافتند، ولی بر کسی پوشیده نیست که تا امروز چقدر از بار تکسرنشینی در مقایسه با گذشته کاسته و افکار عموم را به خود جلب کردهاند.
پذیرش عمومی قطارشهری بهعنوان وسیلهای پاک و سریع را میشود در گفتههای مسافران هر روزۀ آن یافت، اما کموکاستیهای آن هم انکارشدنی نیست. در گزارشی میدانی، سری به رفتوآمدهای زیرِ زمین زدیم و با مسافران ایستگاههای بسیج تا فرودگاه گفتگو کردیم. حاصل یافتههایمان را با مدیر روابطعمومی شرکت قطارشهری مشهد درمیان گذاشتیم که چکیده آن در ادامه میآید.
آغاز ماجرا از سال ۱۳۷۹
آذر سال ۱۳۷۹ بود که پروژه قطارشهری مشهد آغاز شد و در اسفند ۱۳۸۹ خط اول قطارشهری مشهد به طول ۱۹ کیلومتر با ۲۴ ایستگاه افتتاح شد. از آن تاریخ تاکنون و بهویژه در یک سال گذشته، پیشرفتی خیرهکننده را در قطارشهری شاهد بودهایم.
طول خط یک به ۲۴ کیلومتر رسیده و فرودگاه هاشمینژاد را به وکیلآباد متصل کرده است. بعد از احداث خط توسعه -ایستگاههای ریحانه و فرودگاه- خط ۲ نیز راهاندازی شد و بهسرعت دو خط دیگر هم درحال ساخت هستند.
درحالحاضر مشهد دارای چهار خط قطارشهری است که دو خط فعال و ۳۳ ایستگاه دارد. همچنین از ۲۴ ایستگاهِ خط یک، پنج ایستگاه شامل ایستگاههای بسیج، هفدهشهریور، پرویناعتصامی، غدیر، ریحانه و فرودگاه در منطقه ۷ واقع شده است؛ پنج ایستگاهی که پُرترددترین و کمترددترین ایستگاههای متروی مشهد را شامل میشوند؛ بسیج پُررفتوآمدترین و بوستان ریحانه، خلوتترین ایستگاههای قطارشهری در منطقه ۷ هستند.
نبود کارتخوان در شلوغترین ایستگاه خط یک
درباره ایستگاههای قطارشهری در منطقه ۷ سوالاتی مطرح است که ما برای دریافت پاسخ تعدادی از این سوالات بهسراغ مدیر روابطعمومی قطارشهری مشهد، میثم زارع، رفتیم و با او گفتگو کردیم.
نبود کارتخوان در ایستگاه بسیج، مشکلاتی را برای مردم ایجاد کرده، درصورتیکه روی باجه این ایستگاه، کاغذی نصب شده است مبنیبر اینکه «شارژ منکارت تنها با پول نقد و بلیت تکسفره تنها با ارائه کارت بانکی»!
حال باید پرسید مسافران مشهدی که پول نقد ندارند یا زائرانی که کارت بانکی ندارند، برای استفاده از خدمات قطارشهری در این ایستگاه چه باید بکنند؟ اصلا چرا دستگاه کارتخوان، مختص خرید بلیتهای تکسفره است؟
میثم زارع در پاسخ به این سوالها اظهار تعجب میکند و میگوید: شهروندان میتوانند شارژ منکارت و خرید بلیتهای تکسفره را با کارت بانکی انجام دهند، اما اگر عکس مستندی از این موضوع دارید، لطفا برای من ارسال کنید.
او همچنین توضیح میدهد: بلیتهای تکسفره بهدلیل آنکه مرکزآیتی، راهکار دیگری را پیشبینی نکرده است، تنها با کارت بانکی صادر میشود و راه دیگری ندارد، اما درحال توسعه دادن سیستم هستیم تا بهصورت نقدی هم خرید بلیت تکسفره ممکن باشد؛ البته همکاران ما به هر شکلی که بتوانند، کمک میکنند تا کار مردم راه بیفتد، ولی فناوری آن به این شکل است که تنها با کارت بانکی تهیه میشود.
حتما عکس نصبشده بر روی شیشه را برای من ارسال کنید. «پس از مصاحبه با مدیر روابطعمومی شرکت قطارشهری، باتوجهبه درخواست وی، عکسی از موضوع مطرحشده برای او فرستادیم تا پیگیری لازم انجام شود.»
مسافران زبانبسته خارجی!
شهر ما میزبان مسافران گوناگون از تمام کشورهاست و در بعضی ایستگاههای مترو نیز شاهد حضور زائران خارجی زیادی هستیم که به زیارت امامرضا (ع) میآیند؛ موضوعی که در ناوگان حملونقل قطارشهری اهمیتی به آن داده نشده است و متاسفانه در هیچکدام از ایستگاههای قطارشهری، مسئولی نیست که به زبانهای خارجی آشنایی داشته باشد.
همچنین بهعلت ملزم بودن به ارائه کارت تکسفره برای افراد بدون منکارت، مسافران خارجی دچار سردرگمی میشوند و در پایان مجبور به خرید مشهدکارت و شارژ آن هستند. زارع با تایید این موضوع میگوید: ما این موضوع را از حوزه معاونت فرهنگی درخواست کردیم و نه حالا، بلکه در گذشته.
همچنین از حوزه گردشگری خواستیم که در روزهای شلوغی، راهنما اضافه کنند یا کارکنان فعلی ما را آموزش دهند؛ البته آموزش کارکنان قطارشهری در دستورکار بوده است تا همکاران ما به زبان انگلیسی و عربی مسلط شوند، ولی اگر قرار باشد آنها بهصورت متمرکز راهنمای گردشگران باشند، باید ازطریق حوزه گردشگری این اتفاق رخ دهد.
این موضوع مربوط به دوره قبل است که متاسفانه مکاتباتی که ما در آن زمان انجام دادیم، بینتیجه ماند. او قول میدهد دوباره این موضوع در کمیته آموزش مطرح شود و بحث آموزش در دستورکار قرار بگیرد.
ز میان ایستگاههای زیرزمینی واقع در منطقه ۷، فقط ایستگاههای فرودگاه و غدیر، مجهز به پلهبرقیاند
نبود پلهبرقی
از میان ایستگاههای زیرزمینی واقع در منطقه ۷، فقط ایستگاههای فرودگاه و غدیر، مجهز به پلهبرقیاند و سایر ایستگاههای خط یک فقط یک آسانسور در هر ضلع شمالی و جنوبی دارند.
برخی مسافران اطلاعی از مکان آسانسور ندارند و با سختی زیاد از پلهها رفتوآمد میکنند. مدیر روابطعمومی قطارشهری درباره برنامه این شرکت برای تجهیز ایستگاههای پرتردد مانند بسیج به پلهبرقی میگوید: در ضلع شمالی و جنوبی همه ایستگاهها، چند سال است آسانسور نصب شده است، اما آسانسور ضلع شمالی اصلا دیده نمیشود و مسافران و افراد مسن و کسانی که ناتوانی جسمی دارند، از وجود آسانسور اطلاعی ندارند.
زارع توضیح میدهد: ارتفاع و تعداد پلهها کم است و بهلحاظ استاندارد، نیازی به پلهبرقی نیست؛ البته ما در ایستگاه بسیج برنامه داریم که پلهبرقی نصب کنیم، ولی بازه زمانی آن مشخص نیست، زیرا شرکت ساخت باید این کار را انجام دهد و به ما بهعنوان بهرهبردار تحویل دهد و، چون در ایستگاه بسیج تردد زیاد است، این موضوع را دنبال میکنیم.
سرویس بهداشتی
این مسئول در پاسخ به درخواست بیشمار مسافران برای استفاده از سرویس بهداشتی میگوید: در ایستگاههای خط یک، سرویسهای بهداشتی مستقر است که فقط برای استفاده کارکنان اختصاص داده شده است.
در مجاورت تمام ایستگاههای قطارشهری و در محدوده خیابانهای اصلی، شهرداری سرویسهای بهداشتیای بهصورت سیار ایجاد کرده است یا مسجد و اماکن دیگری هست، ولی اگر کسی بیماری یا مشکلی داشته باشد، میتواند به همکاران ما مراجعه و از سرویس استفاده کند.
خدمترسانی بیستوچهارساعته
غرفهداران ایستگاه بسیج از حضور شخص مدیرعامل جدید در نوروز و حتی در لحظه تحویل سال و شبهای قدر و زمان راهپیماییها در آن ایستگاه خبر دادند و از نحوه مدیریت و برخورد او ابراز رضایت کردند و البته انتقادات زیادی نیز داشتند؛ مخصوصا درباره اجاره غرفهها و افزایش آن.
مدیر روابطعمومی شرکت قطارشهری از دستاورد بازدیدهای میدانی مدیرعامل چنین میگوید: ما یک شرکتِ خدمترسان بیستوچهارساعته هستیم و در ایام خاص مثل شبهای قدر، مدیرعامل در صحنه حضور پیدا میکند تا اگر نیاز به دستور مدیریتی باشد، در سطحی که بخواهد ترافیک سمت حرم را کنترل کند، اوضاع را رصد و کنترل کند.
باتوجهبه اینکه ما حوزه حملونقل هستیم، با تعامل با اتوبوسرانی و تاکسیرانی اگر خدایینکرده اختلالی در سیستم خدمترسانی یا سایر حوزههای حملونقل پیش بیاید، پوشش داده میشود و بر نحوه خدمترسانی به مردم نظارت میکند؛ البته این غیر از بازدیدهای سرزدهای است که مدیرعامل شخصا در صحنه حضور مییابد.
افزایش ساعت سرویسدهی در خط ۲
از زارع درباره افزایش ساعت کاری قطارشهری هم میپرسیم که او خوشخبریاش را به خط ۲ ربط میدهد و میگوید: در خط یک افزایش ساعت خدماترسانی نداریم، ولی در خط ۲ اگر خدا بخواهد، تا سهچهار ماه آینده، افزایش ساعت خواهیم داشت.
ماجرای قطار شهری و روز قدس
در سالیان گذشته در طول اجرای راهپیماییها، خدمات حملونقل بهصورت رایگان انجام میشد. برخلاف این پیشینه، امسال در روز قدس از ساعت ۱۰ تا ۱۲ سرویسدهی قطارشهری رایگان نبود.
از اینرو شایعات مختلفی در قطارها و بین مردم پخش شده بود که شورای جدید شهر دستور پولی شدن آن را دادهاند؛ موضوعی که مدیر روابطعمومی قطارشهری آن را رد میکند و میافزاید: این امر به درخواست شورای تبلیغات اسلامی بوده است.
کاملا تکذیب میکنیم که مصوبه شورای شهر بوده است و قطارشهری و اتوبوس در ساعات درخواست شورای تبلیغات اسلامی، رایگان شد. همانجا هم به من مراجعه میکردند و این سوال را میپرسیدند و اتفاقا از دوستان شورای قبلی شهر با ما تماس میگرفتند و میپرسیدند این موضوع را.
آنها هم فکر میکردند مصوبه شورای جدید شهر است. بنده گفتم نهخیر و توضیح دادم، اما هرگونه سرویسدهی رایگان در قطارشهری و اتوبوسرانی به مصوبه شورای شهر و مدیریتشهری بستگی دارد.
متاسفانه امسال در روز قدس، شورای تبلیغات اسلامی قبل از اینکه با ما هماهنگ کند، در حوزه حملونقل، مصاحبه و اعلام کردند که از ساعت ۸ تا ۱۰ صبح و ۲ تا ۴ بعدازظهر اتوبوس و مترو رایگان است.
آنها قبل از اینکه نامهای به شهرداری بزنند، هزینه حملونقل را رایگان اعلام کردند! البته بعد دوباره ساعتش را ۱۲ تا ۱۵ اعلام کردند و درنهایت بنا به پیشنهاد سازمان تبلیغات اسلامی، در بازه زمانی ۸ تا ۱۰ و ۱۲ تا ۱۵ سیستم حملونقل رایگان بود، با این حال مدیرعامل قطارشهری در ایستگاه بسیج حضور یافتند و دستور دادند که زدن کارت، اجباری نباشد و اگر کسی کارت همراه نداشت، میتواند رایگان از قطارشهری استفاده کند.
* این گزارش سه شنبه ۲۹ خرداد سال ۱۳۹۷ در شماره ۲۸۹ شهرآرامحله منطقه ۷ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
