خانه فرهنگ و هنر در قلب بوستان ملت 
غُصه سینما شهر قِصه 
خانه فرهنگ و هنر در قلب بوستان ملت
مجتمع فرهنگی- هنری امامرضا (ع) در بوستان ملت مشهد واقع شده است. وارد مجتمع که میشوی، تابلوهای اعلانات متعددی که هر کدام متعلق به یکی از انجمنها یا فعالیتهای عمده این مجتمع است، خودنمایی میکند. یکی از تابلوها خبر از رویدادهای نمایشی میدهد و آن دیگری از کلاسهای خوشنویسی سخن میگوید.
کانون عکس و مرکز تربیت قرآنی هم تابلوهایی پر از آگهیهای گوناگون دارند که گویای فعالیت آنهاست. کتابخانه و سالنهای تئاتر هم از پرمخاطبترین مراکز بزرگترین مجتمع فرهنگی-هنری در شرق کشور است. در گام نخست این همه گوناگونی برای فردی که بار اولش باشد به این مجتمع آمده است، احساس سردرگمی ایجاد میکند.
برای آشنایی بیشتر با این مکان با مدیر مجتمع گفتگو کردیم تا شمایلی کلی از برنامههای این مرکز فرهنگی ارائه دهد و در ادامه با چند نفر از مسئولان کانونها و گالریها، مرکز تربیت عالی مدرس جامعه قاریان قرآن و استفادهکنندگان از کتابخانه بزرگ مجتمع نیز صحبتی داشتیم.
۱۴ هزار مترمربع برای فرهنگ و هنر مشهد
اتاق مدیر مجتمع، اتاقی بزرگ، اما ساده است. کتابخانه ویترینی اتاق، چند کتاب، گواهینامه و تندیسهایی از مسابقات و رویدادهای هنری دارد. متوجه میشوم که عصر امروز مراسم افتتاح نمایشگاه نقاشی در مجتمع برگزار میشود و میگویند استاندار هم در افتتاحیه شرکت خواهد کرد.
جعفر عباسپور که از دو سال و نیم پیش مدیر مجتمع فرهنگی -هنری امامرضا (ع) شده است، میگوید: این مجتمع که بزرگترین مجتمع در شرق کشور است در سال ۷۸ به بهرهبرداری رسید. فاز یک و دو این مجتمع ساختمانی با زیربنایی بالغ بر ۱۴ هزار مترمربع هماکنون در اختیار کاربران مختلف مجتمع قرار گرفته است.
او درباره کارکردهای اصلی این مرکز عنوان میکند: این مرکز با هدف رشد عموم شهروندان بهویژه ترغیب جوانان به فعالیتهای فرهنگی و هنری خدمت ارائه میدهد. محور کارهایمان را در مجتمع بر اساس توازن بین همه هنرهای گوناگون گذاشتهایم و سعی میکنیم عدالت را در توزیع امکانات بین همه هنرها و هنرمندان رعایت کنیم.
وی از بهترین خاطراتش در مجتمع یاد میکند و میگوید: واقعیت این است که فرهنگ و هنر مظلوم هستند و موقعیتهای چندانی در شهر برای رشد استعدادهای نوجوان و جوانان وجود ندارد. وقتی میبینم در کلاسهای مختلف هنری مجتمع جوانانی شرکت میکنند و استعدادیابی شده و تواناییهای خدادادی آنها به ظهور میرسد احساس شادمانی میکنم.
انجمنهای هنری، نگارخانهها و سالنهای نمایش و فیلم
عباسپور درباره عناوین فعالیتهای جاری در مجتمع چنین میگوید: انجمنهای فرهنگی و هنری گوناگونی هماکنون فعال هستند و انواع کلاسها، ورکشاپها و برنامههای هنری خود را با تعامل هنرمندان مشهدی، استانی و کشوری به پیش میبرد. از جمله میتوان به انجمن خوشنویسان، انجمن هنرهای نمایشی، انجمن موسیقی استان، انجمن سینمای جوانان و عکاسان، انجمن بانوان اهل قلم، انجمن هنرهای تجسمی، کارگاه سفال، دفتر شعر و ادب، خانه مطبوعات و مرکز تربیت مدرس قرآن اشاره کرد.
وی از نگارخانهای تازه تأسیس در قالب این مجتمع یاد کرده و میافزاید: هماکنون دو نگارخانه داریم. نگارخانه بزرگی نیز با عنوان نگارخانه پایتخت فرهنگی جهان اسلام در مجتمع داریم که حدوداً یک ماه است افتتاح و به سالنهای این مجتمع افزوده شده است. سالن سینمایی با ظرفیت ۴۵۰ نفر (سالن شهید اصغرزاده) و سالن اصلی تئاتر شهر در جنب مجتمع با ۳۵۰ نفر ظرفیت با امکانات حرفهای بزرگترین سالنهای تئاتر شهر مشهد هستند. برای تئاتر، سالن دیگری هم در این مجتمع به نام سالن بهار با ظرفیت ۷۰ نفر وجود دارد. سالن اجتماعاتی با ظرفیت ۱۷۰ نفر نیز در این مجتمع در حال استفاده برای انواع نشستهای و اختتامیههای هنری است.
این مسئول فرهنگی درباره برنامههای نگارخانه مجتمع میگوید: تا به حال نمایشگاههای متنوعی در این نگارخانه برپا شده که میتوان به نمایشگاه خوشنویسی استادان برجسته مشهد و آثار استاد شکیبا اشاره کرد. این روزها هم آثار نقاشی هنرمندان مشهدی برای فروش در جهت کمک به یکی از هنرمندان در نظر گرفته شده که عموم علاقهمندان میتوانند از آن بازدید کنند. هنرمندانی که تمایل دارند آثارشان در نگارخانه مجتمع در معرض دید عموم گذاشته شود میتوانند پس از طی فرایند اداری به صورت رایگان و به مدت یک هفته از نگارخانه مجتمع استفاده کنند.
شانسی بزرگ برای ساکنان منطقه ۱۱
مدیر بزرگترین مجتمع فرهنگی و هنری مشهد که در محدوده منطقه ۱۱ شهرداری واقع شده است ادامه میدهد: به تعبیری میتوان این مجتمع را پاتوقی بزرگ از همه هنرهای جاری در شهر دانست و این موقعیت ویژه برای همه شهروندان است و البته بهواسطه نزدیکی، برای ساکنان منطقه ۱۱ موقعیتی ویژه محسوب میشود. بهعنوان مثال کتابخانه بزرگ مجتمع (کتابخانه شهید باهنر) و انجمنهای مجتمع روزانه میزبان سه تا پنج هزار نفر هستند. این آمار در تابستان و ایام امتحانات بهواسطه استفاده از امکان خوب مطالعاتی که در اختیار دانشآموزان و دانشجویان قرار میدهد بسیار فراتر از این ارقام است.
تئاترهای برتر و فیلمهای فجر برای مردم
عباسپور از نمایشهایی که در این مرکز فرهنگی - هنری روی صحنه میرود یاد میکند و میگوید: از جذابترین برنامههایی که برای عموم علاقهمندان برگزار میشود، تئاترهای فاخری است که در سالنهای اصلی تئاتر شهر و بهار روی صحنه میرود.
او توضیح میدهد: گروههای برتر تئاتری شهر در سالن اصلی تئاتر مشهد در بیشتر ایام سال اجرا دارند و همچنین رویدادهای بزرگ تئاتر مثل جشنوارههای مختلف تئاتری در این سالن برگزار میشود و بهصورت میانگین حداقل یک تئاتر در هر شب روی صحنه میرود.
از مدیر مجتمع درباره مهمترین رویدادهای که در آیندهای نزدیک این مرکز فرهنگی-هنری رخ میدهد میپرسم و او میگوید: از نزدیکترین برنامههای مهم میتوانم به جشنواره فیلم فجر اشاره کنم. در سال قبل هم این تجربه بوده و امسال نیز بهترین فیلمهای جشنواره فجر در سالن شهید اصغرزاده برای عموم اکران خواهد شد.
بزرگترین نگارخانه شرق کشور
سیدمحمود ضیایی، مدیر نگارخانه مجتمع است. او میگوید: زمان چندانی نیست که این نگارخانه راهاندازی شده است، اما در همین مدت هشتنمایشگاه برگزار کردیم. محور برنامههای این نمایشگاه تا به امروز، شهر مشهد به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام بوده است. اما در ادامه امکان ارائه همه نمایشگاهها با موضوعات مختلف هنری را داریم. بعد از ماههای عزاداری محرم و صفر این نمایشگاه برنامههای عمدهای با محوریت هنرمندان شاخص استانی و کشوری خواهدداشت.
او میگوید این نمایشگاه بزرگترین نگارخانه در شرق کشور است و توضیح میدهد: امکانات به روزی در این نمایشگاه وجود دارد. نورپردازی ویژهای برای این مکان در نظر گرفته شده و بحث صدا هم به نحو مطلوبی اجرا شده است. خود نمایشگاه نیز معماری چشمنوازی دارد. سعی کردهایم به روزترین امکانات را برای این نگارخانه تهیه کنیم. مساحت نمایشگاه ۳۰۰ متر مربع است و همزمان میتوانیم دو نمایشگاه مجزا در این گالری اجرا کنیم. بر اساس تابلوهای ۱۰۰ در ۷۰ سانتیمتر اگر بخواهیم محاسبه کنیم، ۲۰۰ تابلو در این ابعاد بر دیوارهای نمایشگاه قابل ارائه است.
شهرداری به ما اجازه عرضاندام در شهر بدهد!
ضیایی، علاوه بر اداره نگارخانه مجتمع، مسئول انجمن هنرهای تجسمی است. او به مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی اشاره میکند و یادآور میشود: مصوبه میگوید که شهرداری باید سفارشدهنده آثار هنری، نمادها، المانها و کارهای هنری به شورای نظارت که زیر نظر اداره ارشاد است باشد و راسا دخالتی نداشته باشد.
من از مسئولان شهرداری خواهش میکنم از ظرفیت انجمن استفاده کنند و هنر استادان ما را در فضای شهری به کار گیرند تا گاهی شاهد اجرا و اکران بعضی آثار ضعیف مانند آنچه در میدان فلسطین اتفاق افتاده نباشیم. خارجیها از ما میپرسند و ما از مسئولان شهرداری میپرسیم که این چهار ستون یعنی چه؟ میگویند رمزی است!
مسئول انجمن هنرهای تجسمی با اشاره به نمایشگاه بزرگی که این روزها در محل نگارخانه برگزار میشود میگوید: ۱۰۰ هنرمند آثارشان را در این نگارخانه ارائه کردهاند و ما هم از عموم مسئولان و دستاندرکاران شهری دعوت کردیم تا از نمایشگاه بازدید و جهت حمایت از هنرمندان آثار هنری را خریداری کنند.
کلاسهای ارزان نقاشی
او درباره آموزشهای هنرهای تجسمی توضیح میدهد: در تمام طول سال کلاسهای مختلفی داریم و در تابستان کلاسهای فوقالعادهای هم به روال دیگر برنامهها اضافه میشود. کلاسهای انجمن در رشتههای نقاشی، طراحی، کاریکاتور، تصویرسازی و مینیاتور در سطوح مبتدی و حرفهای در طول سال برگزار میشود.
استادان برجستهای هم با انجمن همکاری دارند که از نامدارترین آنها میتوان به استاد صدرالسادات، بیات مختاری، ساداتیپور، رستگار مقدم، ابوترابی، راد و رزاقی که همه از برترینهای تدریس هنر در استان هستند نام برد. ضیایی درباره هزینهای که انجمن از هنرجویان بابت شرکت در کلاسها دریافت میکند میگوید: هزینههای انجمن یکپنجم هزینهای است که کلاسهای آزاد از هنرجویان دریافت میکنند.
ترمهای ۱۰ جلسهای که هر جلسه یک ساعت آموزش را شامل میشود با ۱۳۰ تا ۱۵۰ هزار تومان شهریه برگزار میکنیم. این مبلغ واقعا بسیار مقرونبهصرفه برای خانوادهها و هنرجویان است و استادان ما با هدف اشاعه هنرآموزی این کلاسها را دایر کرده و ادامه میدهند.
توجه ویژه به موسیقی مقامی خراسان
از دیگر انجمنهای فعال در مجتمع فرهنگی هنری امام رضا (ع)، انجمن موسیقی است. حامد طاهری تهرانیان، مسئول انجمن میگوید: انجمن موسیقی حدود ۱۲ سال است که راهاندازی شده و به موسیقی سنتی، کلاسیک و پاپ نگاه حمایتی دارد. بعضی از سبکهای موسیقی راه خودشان را پیدا کرده و شناخته شدهاند.
وظیفه انجمن موسیقی حمایت بیشتر و جدیتر از ژانرهای موسیقیایی مانند موسیقیهای مقامی شمال و جنوب خراسان و نیز موسیقی سنتی است که کمکم دارند به دست فراموشی سپرده میشوند. بیشترین فعالیت انجمن در بخش برگزاری مسترکلاسهای آموزشی و کارگاههای پژوهشی است که باعث ارتقای سوادی هنری اهالی موسیقی میشود. البته باید افزود که انجمن هیچگونه حمایتی بهصورت ردیف بودجهای دریافت نمیکند و بیشتر کمکها به انجمن از طرف اداره ارشاد اسلامی بهصورت تخصیص سالن و محل برگزاری و پشتیبانیهایی از این جنس صورت میگیرد.
وی از کارگروههای تخصصی در انجمن موسیقی نام میبرد و خاطرنشان میکند: کارگروههای پژوهشی، موسیقی مقامی، رفاه و معیشتی و اجرای صحنهای داریم. انجمن برای ورود هیچ محدودیت سنی و تخصصی نداشته و با استفاده از برترینها در گونههای موسیقی، استعدادهای هر رشته را شناسایی و جذب و حمایت میکنیم.
او در پایان از دومین جشنواره تولیدات آموزشگاههای آزاد هنری تا پایان سال خبر میدهد که به همت این انجمن در بخش موسیقی پیگیری میشود.
مرکز عالی تربیت مدرس جامعه قاریان قرآن
در مرکز قرآنی واقع در مجتمع امامرضا (ع)، برنامههای جامعی در بخش قرآنی انجام میشود. این مرکز از سال ۱۳۷۳ با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی و جامعه قاریان مشهد راه اندازی و سپس شعبهای از آن به مجتمع منتقل شده که تاکنون ۱۲ هزار فارغالتحصیل و دانشجو داشته است. این مرکز با هدف پرورش نیروی متخصص و متعهد جهت آموزش برنامههای قرآنی و دینی در سطوح مختلف و فراگیر کردن معارف دینی در جامعه تأسیس شده است.
تربیت حافظ قرآن کریم، تربیت مربی روخوانی و حفظ، تربیت مربی تجوید، تربیت مربی قرآن پیشدبستانی، تربیت مربی صوت و لحن قرآن و تربیت مربی مفاهیم قرآن از جمله رشتههای این مرکز است و استادان نامدار قرآنی (محمدجواد پناهی، مهدی حسینی، سیدجواد و سیدمرتضی سادات فاطمی، محمدرضا شفیعی مؤمن و خانمها خطیب و افخمی) در آن تدریس میکنند.
افراد علاقهمند برای ورود به این دورهها باید در آزمون مربوطه که در هر دوره خبررسانی میشود شرکت کنند.
کتابها به روز رسانی شود
از کاربردیترین و پرمخاطبترین مراکز زیرمجموعه مجتمع امام رضا (ع)، کتابخانه بزرگی است که در نوبتهای مجزا به آقایان و خانمها در اختیار آقایان و بانوان قرار میگیرد.
فرشته مازندرانی، دانشآموز کلاس یازدهم است که امتحان نهایی دارد و میگوید برای درس خواندن به کتابخانه شهید باهنر میآید. او اضافه میکند: اینجا مرکزی آرام و با امکانات است و حدود دو سال است که از آن استفاده میکنم.
او اضافه میکند: علاوه بر درس خواندن از کتابهای علمی کتابخانه هم استفاده میکنم، اما متأسفانه بعضی چاپهای جدید کتابهای علمی را در این کتابخانه ندیدهام.ای کاش با توجه به مراجعه زیاد نوجوانان و جوانان کتابهای به روز شعر و کتابهای علمی بیشتر و بهتری در این کتابخانه وجود داشت.
این گزارش پنج شنبه ۱۱ آبان ۹۶ در شماره ۲۶۰ شهرآرامحله منطقه ۱۱ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
