شنای ترنم بین دنیای ورزش و درس 
تبدیل سنگ به گوهر، هنر خانوادگی ملیحه یزدانی است 
تبدیل سنگ به گوهر، هنر خانوادگی ملیحه یزدانی است
سنگ کوچک را زیر نور میچرخاند، چند لحظه با دقت به رگههایش نگاه میکند و بعد نوک قلم را آرام روی آن مینشاند. هر ضربه، طرحی را آشکارتر میکند؛ گویی جان تازهای به سنگ میدهد. کمترکسی باور میکند زنی که روزی حسابداری خوانده، امروز دنیایش میان سنگهای زینتی و نقشهایی میگذرد که با صبر و ظرافت روی آنها حکاکی میکند.
ملیحه یزدانی، بانوی هنرمند محله کوی مهدی، نزدیک به دهسال است که حکاکی روی سنگهای زینتی را بهصورت حرفهای دنبال میکند؛ هنری که هم با روحیاتش سازگار است، هم امکان کار درکنار خانواده را برایش فراهم کرده و هم راهی شده تا میراث پدری و شغل خانوادگیشان، یعنی گوهرتراشی، همچنان زنده بماند.
هنری که از خانه آغاز شد
خانواده یزدانی از قدیمیهای کوچه نبوتهستند؛ خانوادهای که بیشاز چهلسال است نامشان با گوهرتراشی گره خورده است. از دهه۸۰ نیز دو فرزند آخر خانواده به هنر حکاکی روی سنگهای زینتی روی آوردند و امروز هم اگر سراغ گوهرتراشهای محله را بگیرید، بسیاری بیدرنگ نشانی کارگاه یزدانی را میدهند.
بخش زیادی از زمان کارم را با وضو میگذرانم و همین موضوع حس آرامش و برکت خاصی به کارم میدهد
ملیحه یزدانی، متولد۱۳۶۴ و کوچکترین فرزند خانواده، با وجود تحصیل در رشته حسابداری، مسیر دیگری را برای زندگیاش انتخاب کرده است. او میگوید: مثل خواهرها و برادرهای بزرگترم که از نوجوانی کنار پدرم گوهرتراشی را یاد گرفتند، من هم از بچگی با این فضا بزرگ شدم.
همیشه برایم جالب بود که پدر یا برادرهایم چطور یک سنگ زمخت و بیروح را با حوصله به یک نگین زیبا تبدیل میکنند. همین علاقه باعث شد بعداز گرفتن دیپلم و از سال۱۳۸۵ به پیشنهاد برادرهایم، حکاکی روی سنگ را بهصورت جدی شروع کنم.
جذابیت جاندادن به سنگ
ملیحه یزدانی آموزش این هنر را نزد یکی از برادرهایش که استاد حکاکی و خوشنویسی بود، آغاز کرد. سالها شاگردی و تمرین باعث شد کمتر از یک دهه بعد، خودش به هنرمندی حرفهای تبدیل شود؛ هنرمندی که امروز طراحی، حکاکی و تذهیب روی نگینهای زینتی را بهصورت تخصصی انجام میدهد.
او درحالیکه با دقت طرحی را روی نگین عقیق پیاده میکند، درباره بازار کارش هم میگوید: بیشتر روی نگینهای رنگی کار میکنم، اما بعضی مشتریها هم نگین خودشان را برای حکاکی میآورند. علاوهبر سفارشهای بازار مشهد، از شهرهای دیگر هم مشتری دارم. عربها هم از سالها پیش، از زمان کار پدر و برادرانم، جزو مشتریهای ثابت خانواده ما هستند.
به هنرم پناه میبرم
ملیحه یزدانی از آرامشی میگوید که این هنر به زندگیاش بخشیده است؛ آرامشی که به گفته خودش، هروقت از چیزی دلگیر یا خسته باشد، دوباره او را پشت میز کار و مقابل نگینها مینشاند. او میگوید: بیشتر طرحهایی که روی نگینها میزنم، آیات قرآن یا اسماء متبرکه است. برای همین، بخش زیادی از زمان کارم را با وضو میگذرانم و همین موضوع حس آرامش و برکت خاصی به کارم میدهد.
از طرف دیگر، بازخورد مشتریها هم برایم انرژیبخش است. بارها پیش آمده است که مشتریانی از شهرهای مختلف ایران یا حتی کشورهای دیگر، عکس نگینی را که از من خریدهاند، هنگام استفاده برایم فرستادهاند و با این کار، حسابی غافلگیر و خوشحالم کردهاند.
ذوق و خلاقیت حرف اول را میزند
او که میتوان گفت تنها بانوی حکاک محله است، به خانمها توصیه میکند اگر به مشاغل خانگی و بیدردسر علاقهمند هستند، از هنر حکاکی سنگ غافل نشوند؛ «ماهیت این کار بهگونهای است که معمولا در فضای آرام و شخصی انجام میشود و به همین دلیل بیشتر حکاکها در خانه یا کارگاههای شخصی فعالیت میکنند. شاید همین باعث شده است خیلی از خانمها با این حرفه آشنا نباشند.
در این حرفه، بیشتر از سرمایه، حوصله، ذوق و خلاقیت است که موفقیت میآورد
حتی آشنایانم وقتی کارهایم را میبینند، تعجب میکنند و باورشان نمیشود یک خانم بتواند در خانه چنین آثاری تولید کند. من هم برایشان توضیح میدهم که با سرمایهای کمتر از ۱۰۰میلیونتومان میتوان آموزش دید و این کار را شروع کرد. البته در این حرفه، بیشتر از سرمایه، حوصله، ذوق و خلاقیت است که موفقیت میآورد.»
علاقهای که مانع رهاکردن شد
با همه علاقهای که به این هنر دارد، ملیحه یزدانی از سختیهای آن هم میگوید؛ سختیهایی که بهمرور زمان، خودشان را درقالب ضعف بینایی یا مشکلاتی مانند آرتروز نشان میدهند.
او معتقد است حکاکی، هنری است که صبر، دقت و تمرکز زیادی میخواهد و میگوید: اوایل کار، تمرکز و دقتی که این هنر میخواست، واقعا برایم سخت بود و بارها با خودم میگفتم از پسش برنمیآیم، اما هرچه بیشتر یاد گرفتم و به کار مسلط شدم، علاقهام اجازه نداد آن را کنار بگذارم. البته امروز بعضی از مراحل حکاکی را میتوان با دستگاه لیزر انجام داد، اما به نظر من، اثری که از ابتدا تا انتها با دست خلق شود، ارزش و اصالت بیشتری دارد.
* این گزارش یکشنبه ۱۴ تیرماه ۱۴۰۵ در شماره ۶۷۰ شهرآرامحله منطقه ۳ و ۴ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
