قرآنآموزی حرفهای در موسسه صادقیه
۱۵ سال پیش که موسسه قرآنی صادقیه در مسجد امامصادق (ع)، واقع در قاسمآباد کار خودش را شروع کرد، هیچ موسسه قرآنی دیگری در این محدوده شهری وجود نداشت، اما حالا بعد از گذشت این سالها، طبق اظهارات مدیرعامل موسسه صادقیه، سه مرکز قرآنی دیگر نیز در این محدوده فعالیت میکنند.
استقبال شهروندان قاسمآبادی از موسسه قرآنی صادقیه واقع در محله فرهنگیان، نشاندهنده خوب بودن سطح کیفی برنامههای این مرکز است. گذشته از این، سازمان تبلیغات اسلامی، در سال ۹۲، رتبه دوم استانی را به موسسه صادقیه اختصاص داد. همچنین در سال ۹۴، افتخار کسب رتبه برتر موسسات قرآنی مشهد به «صادقیه» تعلق گرفت.
قرآنآموزان این موسسه که بیشتر ازطریق گفتگوی زبانی با این مرکز قرآنی آشنا شدهاند، در حال حاضر حدود ۵۰۰ نفر هستند و از گروه سنی خردسال تا ۱۵ سال را دربرمیگیرند.
آمیخته شدن زندگی با قرآن و مانوس شدن با آن، همچنین پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، جزو مهمترین اهدافی است که این موسسه برای قرآنآموزانش درنظر گرفته است و بر همین مبنا، تلاش کرده برنامههایی درخور و موثر برای مخاطبانش اجرا کند.
میهمان این موسسه شدیم تا درباره چگونگی برنامهها و فعالیتهایش با علی آدینهسرادار، مدیرعامل آن، گفتگو کنیم.
«شکوه تلاوت»، نام طرحی است که با شروع ماه مبارک رمضان، در موسسه صادقیه به اجرا درمیآید. در این طرح که با ظرفیت ۱۵۰ نفر در حال اجراست، قرآنآموزان بر اساس سطحبندی که در هنگام ثبتنام از آنان صورت گرفته است، به دو گروه ابتدایی و تخصصی تقسیم شدهاند.
مدیرعامل موسسه درباره چگونگی برنامههای این دو گروه میگوید: «در برنامه شکوه تلاوت که گروه سنی ۷ تا ۱۵ سال را برای دختران و پسران دربرمیگیرد، ثبتنامشوندگان با گذراندن مرحله تعیین سطح، وارد یکی از این دو گروه میشوند.
کسانی که در زمینه روخوانی هنوز مبتدی هستند، در سطح پایینتر قرار میگیرند و برنامههایی که برای این گروه درنظر گرفته شده، شامل آموزش روخوانی و روانخوانی، آموزش ۱۰ داستان قرآنی و آموزش مفهوم ۱۰ آیه کاربردی است که این برنامهها ۵ روز در هفته، بهجز روزهای دوشنبه و جمعه برای مخاطبان برگزار میشود.
قرآنآموزان در این گروه، به تناسب استعداد و توانایی خود، از ۱۲ سوره قرآن تا جزء کامل ۳۰ را حفظ میکنند و کسانی که تمایل پیدا میکنند به حفظ بیشتر از این برسند، وارد کلاسهای تخصصی حفظ قرآن میشوند.»
چند حلقه در یک کلاس
کسانی که روانخوانی و روخوانی خوبی داشته باشند، در گروه تخصصی قرار گرفته و به سمت ترتیل خوانی سوق داده میشوند. آدینه در اینباره توضیح میدهد: «ترتیلخوانی به سبکهای مختلف را بهصورت نیمهحرفهای به این گروه آموزش میدهیم؛ علاوه بر این، تفسیر سوره حجرات را نیز، به آنان یاد میدهیم. برنامه این گروه در روزهای دوشنبه و جمعه اجرا میشود.
همچنین قرآنآموزانِ گروه تخصصی، آیاتی را که قرار است بهصورت مجلسی بخوانند، حفظ میکنند و چنانچه علاقهمند به حفظ بیشتر و کامل قرآن باشند، باید وارد دورههای تخصصی حفظ شوند.»
مهمترین ویژگی طرح «شکوه تلاوت»، این است که برای قرآنآموزان به تناسب سطح تعیینشده و میزان توانایی و استعداد آنان، برنامهریزی میشود. آدینه در این زمینه میگوید: «درواقع داخل کلاسها، بچهها به چند حلقه تقسیم میشوند و برای هرگروه، برنامه خاص خودشان اجرا میشود.
بر همین اساس، ممکن است یک قرآنآموز، دوره آموزشی خود را که در حالت معمول، ۸ ترم پیشبینی شده است، در ۲ ترم و یکی در بیش از ۱۰ ترم بگذراند.»
برنامههای ورزشیتفریحی در داخل و بیرون موسسه
برگزاری کلاسهای قرآنی متناسب با استعداد بچهها، تنها دلیل جذب قرآنآموزان و استقبال خانوادهها از این مرکز نیست. درنظر گرفتن برنامههای ورزشی، علمی و تفریحی در کنار برنامههای قرآنی، یکی از دلایل مهمی است که این استقبال را بهدنبال داشته است.
آموزش شنا و فوتبال و فوتسال، جزو همین برنامههای جنبی است که آدینه به آن اشاره و عنوان میکند: «بچهها را برای آموزش شنا به سالنی که اجاره کردهایم، میبریم و درکنار آن، فوتبال چمنی و سالنی هم داریم که بچهها در این بخشها نیز استعدادیابی میشوند.
قرار است برنامه شنا را برای دختران نیز، بعد از ماه مبارک رمضان اجرا کنیم. علاوه بر این، در طبقه پایین موسسه، امکانات فوتبالدستی و پینگپنگ را فراهم کردهایم تا بچهها در فاصله زنگ تفریح خود در موسسه، از این برنامهها استفاده کنند.»
دارا بودن کارگروههای مختلف
کسب رتبه دوم از سمت سازمان تبلیغات اسلامی، بین موسسات قرآنی استان در سال ۹۲ و نیز رتبه برتر موسسات قرآنی مشهد در سال ۹۴ از افتخارات این موسسه است. مدیر موسسه درباره علت بهدست آوردن عناوین یادشده، چنین میگوید: «یکی از دلایل موفقیت ما، داشتن کادر اداری قوی و سازماندهیشده است. ما برای شاخههای مختلف فعالیتمان اعم از قرائت، مفاهیم و حفظ، کارگروه جداگانه داریم. علاوه بر این، جزو معدود موسسات قرآنی هستیم که برای گروه سنی ۳ تا ۷۰ سال برنامه دارند.»
درنظر گرفتن برنامههای ورزشی، تفریحی، زیارتی و سیاحتی، برگزاری همایشها و کرسیهای تلاوت و دیدوبازدید با علما و بزرگان دین، از دیگر شاخصههای درخورتوجه مرکز قرآنی صادقیه است که موجب تمایز آن از بسیاری از موسسات شده است.
برگزاری اعتکاف علمی و سالاولی
موسسه قرآنی صادقیه در طول سال، دو اعتکاف سهروزه علمی و سالاولی را برگزار میکند. اعتکاف سالاولی به قرآنآموزانی اختصاص دارد که قرار است برای نخستین سال، روزه بگیرند. در ماه رجب، برای این افراد، اعتکافی سهروزه برگزار میشود تا برای ورود به ماه رمضان آماده شده و با مسائل و آداب روزهداری آشنا شوند.
اعتکاف علمی نیز که تاریخ مشخصی برای آن وجود ندارد، برنامهای سهروزه برای مخاطبان دانشآموز موسسه است و در این مدت، علاوه بر اینکه آموزشهای موسسه برای قرآنآموزان تجدید و تقویت میشود، رفع اشکال درسی نیز برای آنان صورت میگیرد.
نتیجه دهساله
آدینه از نتیجه فعالیتهای دهساله موسسه اینطور میگوید: «حدود ۲۰ قاری نوجوان داریم که از دوران کودکی، کارشان را با موسسه شروع کردهاند و الان در مراسم مختلف، قرائتهای مجلسی را انجام میدهند؛ بهعنوان مثال در همین ماه مبارک رمضان، در برنامه نسیم وحی شهرداری که در بوستان نیلوفر آبی برگزار میشود، قاریان موسسه ما، جزءخوانی را انجام میدهند. در زمینه حفظ نیز، یک نفر به حفظ کامل دست یافته است و ۱۰ نفر نیز از ۷ تا ۱۰ جزء را حفظ کردهاند. ۱۵ نفر نیز در مرحله حفظ جزء یکم تا پنجم قرآن هستند.»
روخوانی، روانخوانی، تجوید، تفسیر، صوتولحن و برگزاری دورههای تربیتمعلم، برنامههای مختلفی است که موسسه قرآنی صادقیه برای مخاطبان بزرگسال خود تدارک دیده است.
ارتباط تنگاتنگ با خانوادهها
طبق ارزیابی مدیر این مرکز قرآنی، بیشتر دانشآموزانی که در این موسسه مشغول قرآنآموزیاند، در زمینه درسی نیز، جزو دانشآموزان ممتاز و برتر مدارس خود هستند. مدیر موسسه از علت این جریان میگوید: «ما با دادن هدیه به شاگردان برتر، برای بقیه نیز انگیزه ایجاد میکنیم تا برای پیشرفت تحصیلی خود تلاش کنند. علاوهبر این برای دروسی همچون ریاضی، زبان انگلیسی و عربی کلاسهای رفع اشکال و تقویتی در موسسه برگزار میکنیم.»
ارتباط تنگاتنگی که بین خانوادههای قرآنآموزان و موسسه وجود دارد، یکی دیگر از نکات درخورتوجه این مرکز قرآنی است؛ «یکی از اهداف ما تاثیرگذاری بر جامعه و محیط زندگیمان است؛ بههمین خاطر، دوشنبهشب هر هفته به همراه بچهها و خانوادههایشان به بوستان نیلوفرآبی میرویم و در کنار یکدیگر برنامه تفریحی را تجربه میکنیم.
همین گردهماییِ جمع قرآنی و قرآن خواندن بچهها موجب جلب توجه عابران و دیگر افراد حاضر در بوستان میشود و خودش نوعی تبلیغ برای جامعه قرآنی است. صبحهای جمعه نیز، دعای ندبه و مراسم سخنرانی را برای قرآنآموزان و خانوادههایشان در خود موسسه برگزار میکنیم.»
پیشگیری از آسیبهای اجتماعی آینده
کسانی که وارد این مرکز قرآنی میشوند، معمولا بعد از طی کردن دوره آموزشی نیز، ارتباط خود را با موسسه حفظ میکنند؛ این موضوعی است که آدینه به آن اشاره و عنوان میکند: «برخی از این بچهها که حالا بزرگ شدهاند، در بخش اداری یا بهعنوان مدرس، در خود موسسه مشغول شدهاند.
بسیاری دیگر هم، در جلسات قرآنیمان شرکت میکنند و با ما ارتباط دارند. در دورهمیهای خانوادگی، بازهم قرآن، موضوع صحبت اصلی ماست و درباره پیشرفت بچهها حرف میزنیم و قرآن قرائت میکنیم.»
آدینه با تاکید بر این موضوع که نگاه ما در درجه نخست، بر مفاهیم قرآنی است، بیان میکند: «در تمام کلاسها، بچهها بهصورت غیرمستقیم و با زبان داستان و مثال، با مفاهیم قرآنی آشنا میشوند.»
او از تاثیر فراگرفتن قرآن بر زندگی بچهها میگوید: «انس گرفتن با قرآن و آشنایی با مفاهیم آن، موجب میشود که بچهها بهمرور، خودشان حسنوقبح رفتار و عملشان را درک کنند و خودشان در آینده، به تشخیص درستی در رفتارشان برسند. همین درک درست از زندگی، موجب جلوگیری از آسیبهای اجتماعی میشود که در حال حاضر، بعضیها بهآسانی دچار آن میشوند.»
۳ دهه فعالیت قرآنی
علی آدینهسرادار، مدیرعامل موسسه قرآنی صادقیه که با داشتن مدرک فوقدیپلم آمار، در حال تحصیل علومقرآنی در مقطع کارشناسی است، کارنامه پرباری در این زمینه دارد. او که مسئولیت موسسات قرآنی استان، ریاست هیئتمدیره اتحادیه قرآنی استان و مدیرعاملی اتحادیه قرآنی استان را در دهه ۸۰ تجربه کرده است، در سال ۸۵ موسسه صادقیه را در مسجد امامصادق (ع)، در محله فرهنگیانِ قاسمآباد راهاندازی و چند سال بعد به مکان فعلی در ابتدای خیابان استادحسابی شمالی، نقلمکان میکند.
سرادار همچنین در دهه ۶۰ جزو بانیان راهاندازی «کانون قرآن مسجد جوادالائمه (ع)، پایگاه شهید قاضیطباطبایی» در محدوده ترمینال قدیم و نیز در آغاز دهه ۷۰ از بانیان تاسیس «کانون علیبنموسیالرضا (ع)» در کوهسنگی بوده است.
این گزارش چهارشنبه، ۲ تیر ۹۵ در شماره ۲۰۱ شهرآرامحله منطقه ۱۰ چاپ شده است

