مسجد حافظان قرآن 
چاپ از حلقههای مهم اتصال عکاسی به اقتصاد هنر است 
مسجد حافظان قرآن
مسجد زینبیه واقعدر خیابان پنجتن ۶۲ متعلق به مهاجران افغانستانی است و در زمینۀ حفظ قرآن کارهای بسزایی انجام داده است و بهجرئت میتوان آن را یکی از مساجد برتر مشهد نام برد.
وقتی صدای اذان از گنبد و گلدستههای مساجد محله به گوش میرسد، جوانها و نوجوانهای امروز همراه و همگام با جوانهای دیروز که گذر زمان موهایشان را سپید کرده است، بهسمت مسجد روانه میشوند تا فریضۀ نمازجماعت را بهجای بیاورند.
مساجد و سایر مکانهای مقدس نهتنها پایگاهی برای بندگی خدا هستند، بلکه محلی برای اجتماع فرهنگی اهالی نیز بهشمار میروند و فرقی هم نمیکند این مساجد کوچک باشند یا بزرگ، زیبا و بهروز باشند یا قدیمی، بلکه مهم این است که تأثیرگذار باشند.
بدونشک، مسجد تنهامکانی است که خانوادهها با اطمینانخاطر حاضرند فرزندانشان را در دورههای مختلف آموزشی و تفریحی آنها ثبتنام کنند. این هفته به سراغ مسجد زینبیه واقعدر خیابان پنجتن ۶۲ رفتیم؛ مسجدی که متعلق به مهاجران افغانستانی است و در زمینۀ حفظ قرآن کارهای بسزایی انجام داده است و بهجرئت میتوان آن را یکی از مساجد برتر مشهد نام برد.
آداب و رسومی گرهخورده
قبل از اینکه به مسجد برسم، نونهالان و نوجوانان بسیاری را جلوی درِ مسجد دیدم که با شورواشتیاق سرگرم بازیهای کودکانۀ خود بودند، تعدادی هم در داخل مسجد مشغول تمرین قرآن. آقای سروری، خادم مسجد است.
او به سراغم میآید و به گرمی، من را به داخل مسجد راهنمایی میکند. دقایقی بعد با حجتالاسلام حسینی، مسئول هیئتامنای مسجد همصحبت میشوم. او درحالحاضر در مقطع کارشناسی مرکز آموزش عالی جامعهالمصطفی مشغول به تحصیل است.
آقای حسینی دروس حوزۀ خود را در قندهار آغاز کرده و تا پایان اصول فقه در همانجا ادامه داده است. در ابتدای این گفتگو از حجتالاسلام حسینی میخواهم برایمان مسجد زینبیه را معرفی کند. او دراینباره میگوید: «این مسجد سال ۱۳۶۷ بههمت خیرین و بانیان قندهاری تأسیس شده است و از همان روزهای اول فعالیتهای قرآنی چشمگیری در این مسجد صورت گرفته است.»
وی در ادامه میگوید: «اغلب بچههای مسجد زینبیه متولد و بزرگشدۀ کشور ایران هستند. فرهنگ آنها بهنوعی با فرهنگ و آداب و رسوم همزبانان ایرانیمان گره خورده است.»
قرآن، جایگزین موسیقی
مسئول هیئتامنای مسجد زینبیه بیان میکند: «بسیاری از بچههای افغانستانی، تیزهوش و نخبه هستند. اغلب بهدلیل مشکلات اقتصادی از ادامۀ تحصیل بازمیمانند و به سراغ مشاغل سختی همچون حضور در کورههای آجرپزی، کارهای ساختمانی، خیاطی و... میروند تا روزیشان را از راه حلال به دست بیاورند؛ اما برخی از همین افراد با خستگی تمام در کلاسهای حفظ قرآن شرکت میکنند.
جالب است بدانید علاقهمندان به قرآن کریم همزمان که کار خود را انجام میدهند، با استفاده از هندزفری، حفظ قرآن هم تمرین میکنند؛ بهعبارتی از وقت خود نهایت استفاده را میبرند.»
مدافعان حریم عشق
حجتالاسلام حسینی در ادامه بیان میکند: «اغلب جوانان این مسجد را مدافعان لشکر فاطمیون تشکیل میدهند و حتی بعضی از این جوانان چندیندوره توفیق دفاع از حریم اهلبیت (ع) را داشتهاند و سال گذشته همزمان با ولادت حضرتزینب (س) ویژهبرنامۀ مدافعان حرم را با خاطرهگویی مدافعان حرم و خانوادۀ شهدا برگزار کردیم.»
قدردان رهبریم
وی در انتهای گفتههایش از مقام معظم رهبری قدردانی میکند و میگوید: «یکی از اقدامات تحسینبرانگیز جمهوری اسلامی که از طرف افغانستانیهای مقیم ایران باید قدردانی شود، ایجاد تسهیلات برای زیارت اربعین مهاجران افغانستانی توسط جمهوری اسلامی ایران است که اقدام بسیار تحسینبرانگیزی است؛ اما اگر منظمتر و با تسریع بیشتر و زمان زودتری انجام گیرد، نعمت بر زائران افغانستانی در این بخش را به کمال میرسانند.»
کتابخانۀ کوچک
احمد محمدی، یکی از اساتید قرآن مسجد زینبیه است. او با بیست سال سن، حافظ کل قرآن و همچنین قاری قرآن کریم است که تاکنون مقامهای متعددی در اقصینقاط مشهد کسب کرده است. احمد درحالحاضر کارهای فرهنگی مسجد همچون بهروزرسانی تابلوی اعلانات مسجد، فعالسازی کتابخانه و... را برعهده دارد.
او در ابتدای گفتههایش اشارهای به کتابخانۀ مسجد دارد و میگوید: «کتابخانه همهروزه پس از اقامۀ نماز عشاء برای استفادۀ مخاطبان باز است و درحالحاضر بالغبر سههزار کتاب در موضوعات قرآن و تاریخ دارد که خداراشکر مورد استقبال و استفادۀ بچههای مسجد قرار میگیرد.»
تأثیر ارتباط با مسجد
احمد از دوران کودکی جذب مسجد زینبیه میشود تا اینکه پس از تلاشهایی که دارد، حافظ کل قرآن میشود. او میگوید: «من از کودکی به مسجد زینبیه رفتوآمد داشتم و از پنجم دبستان زیرنظر استاد حجازی که اولین مربی من در بحث قرآن بود، کار خودم را شروع کردم.
بعد از اینکه روخوانی و روانخوانی را یاد گرفتم، با تعدادی از بچههای مسجد حفظ قرآن را آغاز کردیم؛ البته وقفهای در کار افتاد، اما مجدداً من از اول دبیرستان به پیشنهاد دوست عزیزم آقای سروری (از بچههای همین مسجد) جلسات حفظ را راهاندازی کردم و در این جلسات توانستم حفظم را تکمیل کنم. درواقع ارتباط با مسجد و دوستان مسجدی باعث شد که من به سراغ حفظ قرآن بروم.»
فقط مجوز حضور در مسابقات استانی را داریم
محمدی گلایهای هم درخصوص برگزاری مسابقات قرآن دارد و میگوید: «خداراشکر در مسابقات مختلفی که برگزار میشود، استعدادهای خوبی در بین هموطنانم میبینم، بهعنوانمثال در مسابقات اوقاف شرکت کردم و فقط مجوز حضور در مسابقات استانی داریم و سطوح بالاتر از آن فقط مختص دوستان ایرانیام بود، با اینکه مقام آوردم، ولی از ادامۀ حضور محروم شدم.
از قبیل من افراد دیگری هم هستند که تا به این مرحله میرسند و میبینند نمیتوانند کارشان را ادامه دهند، انگیزهای برای ادامۀ فعالیت ندارند.»
سرعتگیر تحصیلی
محمدی به یکی از مشکلات مهمی که سد راه آنها شده تا از ادامۀ تحصیل بازمانند، اشاره میکند و میگوید: «در امور تحصیلی، افغانستانیهای مقیم ایران میتوانند آینده روشنی را برای خودشان ببینند، اما بهدلیل نداشتن اجازه شرکت در برخی رشتههای دانشگاهی و نیز نداشتن مبالغی که در دوران تحصیلی از افغانستانیها اخذ میشود.
بسیاری از افغانستانیها روحیۀ ادامهتحصیل خود را از دست میدهند و همین مسئله خودش بهنوعی آسیب اجتماعی برای ایران اسلامی میشود؛ زیرا جوان بیسواد خیلی بیشتر از جوان تحصیلکرده در معرض ناهنجاریهای اجتماعی خواهد بود.»
تربیت حافظ قرآنی
مسئول امور قرآنی مسجد زینبیه در ادامه، بیان میکند: «مسجد زینبیه اساتید بسیار خوبی دارد که وقت خود را وقف کارهای قرآنی کردهاند و جا دارد از زحمات استاد عبدالغیاث حجازی، سروری، حججالاسلام علوی و حسینی تشکر و قدردانی کنم.»
خروجی خوب کلاسهای حفظ قرآن
محمدی درباره خروجی کلاسهای حفظ قرآن مسجد زینبیه میگوید: «با تلاش بچهها و علاقهای که از خود نشان دادهاند، تعداد ده نفر حافظ بیشاز ده جزء قرآن، بیشاز ده نفر حافظ بیست جزء قرآن و درمجموع، بیشاز صد نفر در کلاسهای حفظ شرکت میکنند و در زمینۀ حفظ فعالیت دارند.»
وی افزود: «در بخش تفسیر قرآن نیز استاد روحا... خزائی از فارغالتحصیلان مرکز آموزش عالی جامعهالمصطفی و با مدرک کلاسیک در رشتۀ مدیریت شهرسازی، در مسجد زینبیه فعالیتهای فراوانی را انجام داده است.»
فکر نمیکردم حافظ شوم
احمد در پایان صحبتهایش توصیهای به همسنوسالانش دارد و بیان میکند: «من به دوسـتان جوان و نوجوانم میگویم سعی کنند خودشان را به جمعهای معنوی مثل مسجد، هیئت، جلسات مذهبی، بسیج و اینطور مکانهای مناسب وصل کنند.
هرچه باشد، در همین جاهاست. در این دوره و زمانه، ما اگر با جاهایی که دغدغه دین دارند، در ارتباط نباشیم، حتما آسـیب خواهیم دید. من هیچوقت در ذهنم نبوده که حافظ بشوم، ولی با حضور در مسجد و دیدن بچههای همسنوسالم که حافظ قرآن هستند، تشویق شدم و این کار را شروع کـردم.
همچنین توصیه میکنم دوستان به علاقۀ خودشان توجه کنند و ببینند حفظ دوست دارند یا قرائت یا مفاهیم؛ سپس بهسراغ آن بروند. اما به نظر خودم، حفظ از قرائت بهتر است؛ چون لذت و جذابیت خاصی دارد.»
صاحبخانه یکی است
در ادامه، با یکی دیگر از اساتید و حافظان قرآن کریم این مسجد همکلام میشوم. غلامرضا سروری ۳۰ ساله و دارای دو فرزند است. او کارگر یکی از کورههای آجرپزی است. سروری از بیتوجهی مسئولان نسبتبه مسجد زینبیه گلایهمند است و میگوید: «مسجد زینبیه در حاشیه شهر بوده و غریب واقع شده است. نباید بین مساجد که خانههای خدا هستند، تبعیض باشد؛ اما متأسفانه اینچنین است.
این مسجد ازسوی مرکز رسیدگی به امور مساجد هیچگونه حمایتی نمیشود، درحالیکه همۀ امتیازات آب و برق و گاز مساجد طبق قانون باید از مزایای قانونی برخوردار باشند.» وی ادامه داد: «با توجه به حضور پرشور نونهالان و نوجوانان در مسجد، برای نصب سرعتگیر تاکنون پیگیریهای زیادی انجام دادهایم، ولی بینتیجه بودهاند.
همچنین از شهرداری درخواست نصب تابلوی مسجد در ابتدای خیابان پنجتن ۶۲ کردهایم که آن هم نتیجهای نداشته است.»
*این گزارش یکشنبه ۳ اردیبهشت سال ۱۳۹۶ در شماره ۲۴۳ شهرآرامحله منطقه ۳ به چاپ رسیده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
