بازارچه مسجد؛ پناهگاهی برای کسب‌وکار‌های کوچک

دوشنبه اول ماه که از راه می‌رسد، مسجد علی‌ابن‌ابی‌طالب (ع) در محله امام‌خمینی (ره) فقط میزبان نمازگزاران نیست؛ گوشه‌ای از مسجد رنگ‌وبوی دیگری می‌گیرد. میز‌هایی کنار هم چیده می‌شوند که روی هرکدام از آنها محصولات یا هنر بانوان محله قرار دارد؛ از شیشه‌های ترشی، رب و آبلیمو گرفته تا زیورآلات دست‌ساز، بافتنی و محصولاتی که از باغ و زمین‌های کشاورزی به مسجد آورده شده‌اند. اولین دوشنبه شهریور، دوازدهمین دوره این بازارچه مشاغل خانگی برگزار شد؛ بازاری کوچک برای زنانی که بخشی از درآمدشان را از هنرشان به دست می‌آورند.

انگیزه‌سازی یک بازارچه

زهرا زارعی مسئول برپایی این رویداد است. او می‌گوید: این بازارچه از تابستان سال گذشته راه افتاد. ایده برگزاری آن هم این‌طور شکل گرفت که اطراف مسجد، خانه‌های سازمانی ارتش قرار دارد و بسیاری از بانوان ساکن این خانه‌ها مهارت‌ها و هنر‌های مختلفی دارند؛ از خیاطی گرفته تا درست‌کردن سبزی خورشتی و ترشی، عروسک‌سازی و زیورآلات، حتی برخی از آنها محصولات باغ و زمین روستایشان را برای فروش داشتند.

زارعی توضیح می‌دهد: قبل از راه‌اندازی بازارچه، بعضی از این بانوان برای فروش محصولاتشان مجبور بودند اهالی را به خانه خود دعوت کنند؛ رفت‌وآمد‌هایی که گاهی برای خانواده‌ها و همسایه‌ها مزاحمت ایجاد می‌کرد. به همین دلیل تصمیم گرفتیم فروش محصولات در قالب یک بازارچه و به صورت ماهیانه انجام شود.

این بازارچه کارش را با حدود بیست‌غرفه آغاز کرد و حالا تعدادشان به ۳۵‌غرفه رسیده است. زارعی می‌گوید: هر ماه از یک هفته قبل، نام بانوان متقاضی، ثبت می‌شود تا فرصت فروش فقط در‌اختیار چند نفر نباشد و به این روش، میان بانوانی که در یک حوزه فعالیت می‌کنند، نوبت‌بندی انجام می‌شود.

زارعی خودش هم بعضی ماه‌ها با محصولاتی مانند زرشک و زعفران در بازارچه حضور دارد. او درباره استقبال مردم می‌گوید: آن‌قدر خوب بوده که باعث شده بعضی بانوانی که تا قبل از این فعالیتی نداشتند، به فکر راه‌اندازی یک کسب‌وکار خانگی بیفتند.

برای چرخاندن چرخ زندگی

روی یکی از میز‌ها شیشه‌های خیارشور، رب، آبلیمو و آبغوره به چشم می‌خورد. عاطفه خاکپور همراه خواهرش این محصولات را آماده می‌کند. می‌گوید سال‌هاست این کار را انجام می‌دهد و حالا برای محصولاتشان مشتریان ثابتی پیدا کرده‌اند.

خانه خاکپور نزدیک مسجد است و همین موضوع باعث شده است بازارچه برایش انتخاب مناسبی باشد؛ «در بازارچه‌های دیگری هم شرکت کرده‌ام، اما اینجا برایم بهتر است. هم نزدیک خانه‌ام است و هم مشتریان محلی را راحت‌تر پیدا می‌کنم.»

او درباره سختی‌های کارش هم می‌گوید: دست‌درد و کمردرد همراه همیشگی من است، اما پانزده‌سال است که از همین راه خرج زندگی‌ام را درمی‌آورم.

دختری پانزده‌ساله که کوچک‌ترین فروشنده این بازارچه است. دستبند و گردنبند می‌سازد

درآمدزایی در کنار نمایش هنر

در میان غرفه‌ها، دست‌سازه‌های رنگارنگ مهسا ناصریان توجه‌ها را به خود جلب می‌کند؛ دختری پانزده‌ساله که کوچک‌ترین فروشنده این بازارچه است. دستبند و گردنبند می‌سازد و کنار آن، لیف و شال‌گردنی‌هایی را که خودش بافته، برای فروش آورده است.

مهسا می‌گوید: بافتنی را از مادرم و ساخت دست‌بند و زیورآلات را از فضای مجازی یاد گرفتم. چهارمین‌باری است که در بازارچه شرکت می‌کنم و توانسته‌ام مشتری‌هایی پیدا کنم که مدل مد‌نظرشان را سفارش می‌دهند. او می‌گوید از اینکه می‌تواند هنرش را نشان دهد و در‌کنار آن درآمد کوچکی برای خودش داشته باشد، خوشحال است.

کمک به اقتصاد خانواده‌ها

ریحانه معتمدی یکی از مشتریان بازارچه است. او برای نماز به مسجد می‌آید و تقریبا هر بار سری هم به غرفه‌ها می‌زند. به گفته او، بعضی محصولات، به‌ویژه محصولات کشاورزی، قیمت مناسبی دارند؛ «چند بار خیار و گوجه‌ای را که محصول باغ یکی از بانوان بازارچه بوده است، خریده‌ام و از کیفیتش راضی بوده‌ام.»

* این گزارش سه‌شنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ در شماره ۶۷۲ شهرآرامحله منطقه ۷ و ۸ منتشر شده است.